Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.IV.1973 67647 KI. 82b,4 MKP B04b 11/(15 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Józef Obalka, Bronislaw Socha, Zdzislaw Karski Wlasciciel patentu: Swidnicka Fabryka Urzadzen Przemyslowych, Swid¬ nica (Polska) Zamkniecie dolnego otworu bebna wirówki, zwlaszcza wirówki cukrowniczej Przedmiotem wynalazku jest zamkniecie dolnego otworu wirówki, zwlaszcza cukrowniczej przy po¬ mocy stozka przechylnego.Znane zamkniecia tego rodzaju skladaja sie ze stozka zamykajacego, zawieszonego przegubowo na kulistej panwi osadzonej przesuwnie na wale wi¬ rówki.Stozek obrzezem dolnej podstawy spoczywa na dnie bebna wirówki, zamykajac otwór wylotowy.Przesuw panwi do góry powoduje podniesienie stozka i otwarcie wylotu, przez który nastepuje usuniecie z bebna odwirowanej masy np. cukru, co sie odbywa przy wolno wirujacym bebnie. Dla swobodniejszego przelotu masy stozek jest odchy¬ lany od polozenia pionowego zderzakiem umiesz¬ czonym ponad nim lub masa odrzucana przez wy- garniacz. Przy opuszczaniu stozka do zamkniecia wyrównanie jego polozenia i wyosiowanie uzysku¬ je sie za pomoca prowadzenia znajdujacego sie wewnatrz stozka, zlozonego z piasty zamocowanej na wale i posiadajacej stozkowe zatoczenie w gór¬ nej czesci oraz pierscienia zamocowanego wewnatrz stozka i pasowanego obrotowo do piasty, który w poczatkowej fazie opuszczania, przy przechylo¬ nym stozku, zeslizguje sie po powierzchni stozko¬ wej piasty az do uzyskania centralnego polozenia stozka, przy którym nastepuje jego osadzenie na dnie wirujacego bebna.Stosowane rozwiazanie posiada szereg wad. Mo¬ ment tarcia wynikajacy przy slizgowym osadze- 20 30 niu panwi na wale przeszkadza szybkiemu wyha¬ mowaniu stozka przy podniesieniu, a masa odrzu¬ cana przez wygarniacz na jeszcze wirujacy stozek wywoluje jego drgania i wyrobienie elementów za¬ wieszenia. Przy osiadaniu stozka na dnie wiruja¬ cego bebna ten sam moment tarcia przedluza po¬ slizg obrzeza stozka po dnie bebna, powodujac szybsze zuzycie powierzchni uszczelniajacych, prze¬ taczanie obrzeza stozka przy remoncie, co z kolei zmniejsza jego srednice podstawy i powoduje ko¬ niecznosc wymiany stozka.Wyrównywanie i centrowanie polozenia stozka przy stosowanej konstrukcji wymaga stosunkowo stromego stozkowego zatoczenia czesci zeslizgowej na piascie, w wyniku czego stosowane stozki za¬ mykajace sa równiez dosc strome, wysokie i ich odchylenie po podniesieniu nie moze byc duze, ze wzgledu na brak miejsca, plaszcz stozka o dlugiej tworzacej moze sie oprzec o warstwe odwirowanej masy oraz nie uzyskuje sie dostatecznie swobod¬ nego przelotu miedzy stozkiem a dnem bebna.W stosowanej konstrukcji stozek jest polaczony trwale z obejmami, które przegubowo wisza na panwi kulistej, w takim wykonaniu caly zespól musi byc poddany wykanczajacej dokladnej obrób¬ ce, gwarantujacej dokladne polozeni? stozka i nie ma mozliwosci regulacji jego ustawienia w wi¬ rówce.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji zamkniecia stozkiem przechylnym dolnego otworu 67 6473 67 647 4 bebna wirówki pozbawione powyzszych wad, ulat¬ wiajace montaz i obok poprawy warunków eks¬ ploatacji zwiekszajace trwalosc.Zadanie to rozwiazano przez osadzenie stozka na stozkowym zatoczeniu obrzeza kolnierza, do które¬ go stozek jest od wewnatrz dociskany srubami, a sam kolnierz jest przegubowo zawieszany na dzie¬ lonej panwi kulistej ulozyskowanej tocznie i prze¬ suwnie na wale wirówki. Stozek u podstawy prze¬ chodzi w czesc walcowa, która spoczywa na dnie bebna wirówki, przymykajac otwór wylotowy.Wewnatrz stozka znajduje sie z nim polaczony pierscien centrujacy, wspólpracujacy obrotowo z elementem centrujacym osadzonym na wale wi¬ rówki, zas górna czesc elementu centrujacego ma powierzchnie o profilu stozka sferycznego, sluzaca do zeslizgu po niej stozka wewnetrznego i pier¬ scienia centrujacego az do uzyskania prawidlowego osiowego polozenia stozka podczas jego osiadania.Rozwiazanie wedlug wynalazku jest pozbawione wad wykazanych w stosowanych konstrukcjach poniewaz toczne ulozyskowanie panwi na wale znacznie zmniejsza moment tarcia i umozliwia szybkie wyhamowanie podniesionego i przechylo¬ nego stozka, przy dalej wirujacym bebnie, a tym samym unikniecie oscylacji i drgan stozka powo¬ dujacych szybkie zuzycie elementów zawieszenia i wywolujacych niepozadane drgania bebna.Równiez przy osiadaniu stozka na dno wirujace¬ go bebna dzieki mniejszemu momentowi tarcia miedzy panwia a walem, zmniejsza sie poslizg miedzy dnem bebna a stozkiem, wplywajacy na zuzycie uszczelniajacych powierzchni stozka i dna bebna.Lagodnie oprofilowany zeslizg elementu centru¬ jacego, gwarantujacy bez zatarc wyosiowanie opa¬ dajacego stozka, jednoczesnie umozliwia stosowa¬ nie stozków o duzym kacie rozwarcia, a wiec nis¬ kich, co umozliwia ich duzy przechyl przy podnie¬ sieniu, bez styku z warstwa odwirowanej masy i uzyskanie swobodnego przelotu wygarnianej ma¬ sy do otworu wylotowego w dnie bebna. Osadze¬ nie stozka na kolnierzu przy pomocy srub docis¬ kowych pozwala na regulacje ustawienia stozka podczas montazu i tym samym unikniecie wykan¬ czajacej obróbki calego zespolu zamykajacego. Za¬ stosowanie czesci walcowej u podstawy stozka pozwala na wielokrotne obtaczanie obrzeza podczas remontów bez zmiany srednicy, przedluzajac cza¬ sokres stosowania tego samego stozka.Przykladowe rozwiazanie zamkniecia dolnego otworu bebna wirówki wedlug wynalazku jest uwi¬ docznione na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schematyczne rozwiazanie zamkniecia, zas fig. 2 — szczególy konstrukcyjne zawieszenia i centro¬ wania zespolu zamykajacego.Jak to uwidoczniono na rysunku zespól zamy¬ kajacy sklada sie ze stozka zamykajacego 1, zawie¬ szonego na kolnierzu 2 polaczonego z pokrywa 3, które to elementy sa osadzone przegubowo, za po¬ srednictwem -zielonej obejmy 4 na dzielonej panr wi 5, o zewnetrznej powierzchni kulistej i ulozysko¬ wanej na wale 6 wirówki lozyskami tocznymi 7.Stozek zamykajacy jest zlozony z plaszcza stoz¬ kowego 8 i, polaczonej z nim u podstawy,. czesci walcowej 9, spoczywajacej powierzchnia czolowa 10 na dnie 11 bebna wirówki, zamykajac jego otwór wylotowy 12. Wewnatrz stozka znajduje sie zewnetrzny pierscien centrujacy 13, polaczony z plaszczem stozka zamykajacego zeslizgowym stoz¬ kiem 21 o wiekszym kacie rozwarcia i wiazacym dolna czesc pierscienia 13 z dolna partia stozka zamykajacego. Stozek zamykajacy górna czescia spoczywa na stozkowym obrzezu;16 kolnierza 2 i jest ustalony srubami dociskowymi 15 umiejsco¬ wionymi w pierscieniu 14, polaczonym z plaszczem 8 stozka zamykajacego. Na wale 6 wirówki, poni¬ zej panwi 5, jest zamocowany element centrujacy 17, wyrównujacy polozenie zespolu zamykajacego, posiadajacy wewnetrzny pierscien centrujacy 18, który w górnej czesci przechodzi w pierscieniowy element zeslizgowy 19 o powierzchni 20 stozkowo sferycznej, natomiast pierscien centrujacy 18 jest pasowany obrotowo z zewnetrznym pierscieniem centrujacym 13.Podczas napelniania wirówki stozek zamykajacy 1 spoczywa na dnie 11 bebna wirówki, zamykajac otwór 12 i zabezpieczajac przed wyciekami me¬ dium. Wskutek momentu tarcia, wynikajacego na powierzchni uszczelniajacej 10, stozek wiruje wraz z bebnem, zas ich wspólosiowosc ustalona pierscie¬ niami 13 i 18, zabezpiecza przed poslizgiem na sty¬ ku powierzchni uszczelniajacej z dnem bebna. Po odwirowaniu medium, wypelniajacego beben, na¬ stepuje podniesienie calego zespolu zamykajacego, przy pomocy silownika 22 i dzwigni 23, az do zetk¬ niecia sie pokrywy 3 ze zderzakiem 24 posiadaja¬ cym skosna opore 25, a dalszy ruch w góre powo¬ duje przechylenie stozka zamykajacego, umozli¬ wiajac proces wygarniania i oprózniania bebna przez otwarty otwór 12 przy dalej wirujacym beb¬ nie.Styk pokrywy ze zderzakiem powoduje wyha¬ mowanie bezwladnie wirujacego zespolu zamyka¬ jacego, przy czym toczne ulozyskowanie panwi zmniejsza momenty tarcia z dalej wirujacym wa¬ lem wirówki. Przy opuszczaniu przechylonego zes¬ polu zamykajacego, zewnetrzny pierscien centru¬ jacy 13 osiada zeslizgowym stozkiem 21 na sfery- czno-stozkowej powierzchni 20 elementu 19 i, ze¬ slizgujac sie po niej, wyrównuje polozenie zespolu zamykajacego, a przy dalszym opuszczaniu zew¬ netrzny pierscien centrujacy 13 jest nasuwany na wewnetrzny pierscien centrujacy 18, az do osa¬ dzenia stozka na dnie bebna, osiujac polozenie stoz¬ ka. PL