Pierwszenstwo:.Opublikowano: 14.IV.1973 67637 KI. 5a, 9/16 MKP E21b 9/16 !.. O.J. ' Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Fabrycy, Jerzy Jaworski, Wieslaw Pietrus, Waclaw Aniolek, Jerzy Nowak Wlasciciel patentu: Osrodek Badawczy Techniki Geologicznej Central¬ nego Urzedu Geologii, Warszawa (Polska) Rdzeniówka podwójna malosrednicowa Przedmiotem wynalazku jest rdzeniówka podwój¬ na malosrednicowa, przeznaczona do pobierania próbek skal w postaci rdzenia w wierceniach geo¬ logicznych.Znane sa rdzeniówki podwójne do wiercen malo- srednicowych skladajace sie z dwu rur: zewnetrznej i wewnetrznej rdzeniowej, polaczonych lacznikiem górnym, przy czym rura wewnetrzna ulozyskowana jest obrotowo na tym laczniku. W dolnej czesci rury zewnetrznej umieszczony jest stabilizator i koronka wiertnicza. W dolnej czesci rury we¬ wnetrznej znajduje sie lacznik posiadajacy zmniej¬ szona srednice zewnetrzna na dlugosci stabilizatora rury zewnetrznej. Do lacznika dolnego zamocowane jest suwliwie, lub przy pomocy gwintu gniazdo urywaka rdzenia. Pluczka z rury rdzeniowej we¬ wnetrznej odprowadzana jest, w zaleznosci od od¬ miany konstrukcyjnej i przeznaczenia ' rdzeniówki, do przestrzeni miedzy rura rdzeniowa a zewnetrzna lub do przestrzeni miedzy sciana otworu i rura zewnetrzna.Stosowanie tych rdzeniówek w czasie wiercenia wymaga klopotliwego doboru ich odmian, w zalez¬ nosci od rodzaju przewiercanych skal, zas koniecz¬ nosc stosowania lacznika dolnego na wewnetrznej rurze rdzeniowej oraz brak mozliwosci regulacji wzajemnego polozenia wzdluznego rury zewnetrznej i rdzeniowej, stwarzaja znaczne trudnosci w mon¬ tazu rdzeniówki i powoduja zawezenie tolerancji wykonawczych. Rdzeniówki te nie moga byc rów¬ niez laczone w sekcje, w przypadkach wykonywa¬ nia dluzszych marszów wiertniczych. W czasie wier¬ cenia w konstrukcjach tych nastepuje niszczenie 5 koronek wiertniczych, wskutek tarcia nieruchomego gniazda urywaka rdzenia o korpus koronki, w przy¬ padku suwliwego mocowania gniazda urywaka oraz niszczenie rury rdzeniowej w trakcie urywania rdze¬ nia, wskutek nadmiernego obciazenia osiowego, w io przypadku umocowania gniazda urywaka za pomo¬ ca gwintu.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad.Istota wynalazku jest konstrukcja rdzeniówki podwójnej, w której wewnetrzna rura ma zmniej- 15 szona srednice na dlugosci stabilizatora, przez co wyeliminowano dolny lacznik rury rdzeniowej. W górnym laczniku zastosowano gwintowany otwór, zaslepiany w razie potrzeby wkretem i gwinto¬ wane wrzeciono, umozliwiajace regulacje wzajem- 20 neS° polozenia rury zewnetrznej i rdzeniowej oraz tuleje przesuwana na wrzecionie, z osadzonymi na niej lozyskami, utrzymywanej w polozeniu pracy, przez sprezyne umozliwiajaca wywieranie nacisku na pierscienie elastyczne, w przypadku zakleszcze- 25 nia sie rdzenia w rurze rdzeniowej. Dzieki temu uzyskuje sie efekt dlawienia przeplywu pluczki przez scisliwe pierscienie a przez to wzrost jej cisnienia wykorzystywany jako sygnal zakleszcze¬ nia sie rdzenia. Zastosowano równiez klucz do po- 30 krecania wrzeciona i regulacji jego polozenia, bez 67 63767 637 koniecznosci demontazu rdzeniówki oraz lacznik rur rdzeniowych, umozliwiajacy laczenie rdzeniówek w zespól zlozony z kilku sekcji.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny przez górna czesc rdzeniówki, fig. 2 — przekrój przez czesc dolna.Rdzeniówka posiada wrzeciono 1, na którym osa¬ dzony jest zespól lozyskowy 2 zamocowany na prze¬ suwnej tulei lozyskowej 3, utrzymywanej w polo¬ zeniu pracy przez sprezyne 4. Naciag wstepny spre¬ zyny 4 jest regulowany za pomoca nakretki 5 zabezpieczonej przed obrotem sruba 6. Sruba ta sluzy jednoczesnie jako uchwyt dla klucza wpro¬ wadzanego przez otwór we wrzecionie 1. Tuleja lozyskowa 3 dociska elastyczne pierscienie 7, pod¬ parte nakretka 8. Wrzeciono 1 wkrecone jest do lacznika górnego 9 i zabezpieczone przed obrotem wkretem 10. Do wrzeciona 1 przymocowana jest rura zewnetrzna 11. Rura wewnetrzna 12 o mniej¬ szej srednicy na dlugosci stabilizatora 14 przykre¬ cona do zespolu lozyskowego 2 posiada w dolnej czesci przymocowany do niej korpus urywaka rdze¬ nia 13. Do rury zewnetrznej 11 w dolnej jej czesci przymocowany jest stabilizator 14 do którego do¬ krecona jest koronka wiertnicza 15. Stosujac sta- 15 20 25 bilizator 14 i lacznik rury wewnetrznej 16 mozna rdzeniówke laczyc w zespól zlozony z dwóch i wie¬ cej sekcji. W laczniku górnym 9 znajduje sie otwór gwintowany zaslepiony w miare potrzeby wkretem 17 oraz zawór kulowy 18, którego gniazdo jest wykrecane dla umozliwienia wprowadzenia klucza do regulacji polozenia wrzeciona 1. PL