Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.1.1973 67142 KI. 43a2,3/02 MKP G07c 3/02 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Jan Piechowicz, Edmund Klimaszewski Wlasciciel patentu: Zaklady Przemyslu Metalowego H. Cegielski Przedsiebiorstwo Panstwowe, Poznan (Polska) Licznik ruchów roboczych maszyn o napedzie elektrycznym Przedmiotem wynalazku jest licznik ruchów ro¬ boczych maszyn zaopatrzonych w naped elek- trycznyr Znane sa liczniki ruchów roboczych, w których wykorzystuje sie zjawisko wzrostu natezenia pradu w momencie wykonywania przez maszyne ruchu roboczego.Przekladnik pradowy poprzez opór regulacyjny zasila amperomierz którego strzalka wychyla sie przy wzroscie .natezenia pradu i przeslania w okreslonym miejscu tarczy strumien swietlny pa¬ dajacy na fotokomórke polaczona ze wzmacnia¬ czem. Kazde takie przesloniecie strumienia swietl¬ nego zostaje zarejestrowane na odpowiednim licz¬ niku.To znane rozwiazanie mozna z korzyscia stoso¬ wac w tych maszynach, w których prad ruchu roboczego jest wyraznie wiekszy od pradu na biegu luzem, a równoczesnie pobór zwiekszonego pradu trwa w czasie na tyle dlugo, iz powoduje wychylenie strzalki amperomierza. W maszynach nie spelniajacych chocby jednego z tych warun¬ ków znane liczniki nie moga byc stosowane. Po¬ nadto sa znane liczniki posiadajace uklad rózni¬ cowy reagujacy na róznice pomiedzy napieciem proporcjonalnym do pradu roboczego, a napieciem kompensujacym.Uklady róznicowe cechuje bardzo wielka wraz¬ liwosc na zmiany wartosci napiecia zasilajacego i temperatury. Wyzej wymienione parametry ma¬ ja wplyw na sprawnosc dzialania, a wiec popraw¬ nosc podanych wyników. 10 15 20 30 Wynalazek ma na celu skonstruowanie liczni¬ ka, który wykorzystujac 'to samo zjawisko wzro¬ stu natezenia pradu w czasie wykonywania ruchu roboczego, rejestrowalby w sposób niezawodny równiez bardzo niewielkie i krótkotrwale zmiany poboru pradu.Istota wynalazku polega na tym, ze licznik zao¬ patrzony jest w przekladnik pradowy z trans¬ formatorem sterujacym, zas transformator ten jest przylaczony do przerzutnika który z kolei * laczy sie z ukladem blokujacym.Na wyjsciu ukladu blokujacego jest podlaczony licznik elektromagnetyczny oraz styk zalaczajacy.Przerzutnik oraz uklad blokujacy impulsów sa zasilane z bloku zasilania dolaczonego do sieci zasilajacej mierzonego urzadzenia. Istniejacy uklad blokujacy ma za zadanie zaliczanie jedynie pier¬ wszego impulsu roboczego, umozliwiajac tym sa¬ mym uzyskanie prawidlowego liczenia, a nielicze¬ nie pozostalych impulsów jakie powstaja w kaz¬ dym oddzielnym ruchu prasy zwiazanym z danym jednym ruchem roboczym.Uklad blokujacy w stanie spoczynku reaguje na impuls z przerzutnika i uruchamia licznik, po czym zmienia swój stan na scisle okreslony okres czasu w czasie którego nie dopuszcza do licznika zadnych impulsów do liczenia. Po tym okresie uklad blokujacy powraca do stanu poczatkowego, umozliwiajac przejscie impulsu ze swego wyjscia poprzez przerzutnik na licznik. Uklad blokujacy nie jest zalezny w iswej pracy od róznych obcia¬ zen maszyny a jego praca blokujaca zachodzi je- 6714267142 dynie po powstaniu impulsu z przekladnika pra¬ dowego, który po uruchomieniu przerzutnika moze uruchomic licznik impulsów.Przedmiot wynalazku jest dokladniej opisany na przykladzie wykonania przedstawionym na ry¬ sunku, na którym pokazano schemat blokowy licznika.Jak uwidoczniono na rysunku, w obwodzie pra¬ dowym 1 mierzonego urzadzenia jest umieszczony przekladnik pradowy 2, a w jego obwód jest wla¬ czony transformator 3 sterujacy. Transformator 3 jest dolaczony do przerzutnika 4 który steruje ukladem blokujacym 5 impulsów. Uklad blokuja¬ cy 5 jest zaopatrzony w nie pokazane na schema¬ cie regulowane urzadzenie do kompensacji tem¬ peratury. Na wyjsciu ukladu blokujacego 5 jest wlaczony licznik elektromagnetyczny 6 oraz styk zalaczajacy 7. Przerzutnik 4 oraz uklad blokujacy 5 sa zasilane z bloku zasilacza 8 zaopatrzonego w nie pokazane na schemacie transformator oraz dwa prostowniki w ukladzie Graetza.Zmiana wielkosci pradu plynacego w obwodzie 1 wywoluje zmiane natezenia pradu w uzwojeniu wtórnym przekladnika pradowego 2. Zmiana wiel¬ kosci pradu powoduje zaindukowanie sie napiecia w uzwojeniu wtórnym transformatora 3. Napiecie podane z transformatora 3 na wejscie przerzut¬ nika 4 powoduje zmiane stanu pracy przerzutnika, wytwarzajac na jego wyjsciu impuls przenoszony do licznika 6 przez uklad blokujacy 5. Natomiast gdy urzadzenie pracuje na biegu luzem, transfor¬ mator 3 nie wytwarza zadnych impulsów do zali¬ czania.W momencie gdy w obwodzie wtórnym trans¬ formatora 3 pojawia sie nawet bardzo krótki w czasie impuls napiecia powstaly w wyniku ruchu roboczego — wywoluje on zmiane potencjalu na 10 15 20 30 35 wejsciu przerzutnika 4, który zmieniajac stan pra¬ cy przekazuje wzmocniony impuls do ukladu blo¬ kujacego 5. Uklad ten wlacza liczydlo elektro¬ magnetyczne 6, które powoduje normalne zalicza¬ nie ruchu roboczego. Dzieki temu wszelkie przer¬ wy w czasie trwania powstalych impulsów nie powoduja zadzialania licznika, o ile nie uplynie czas konieczny do powrotu ukladu blokujacego do stanu poczatkowego. Aby uniezaleznic dziala¬ nie przerzutnika i ukladu blokujacego licznika od wplywów temperatury otoczenia — uklad ten po¬ siada rezystorowa kompensacje temperatury.Stosowany w praktycznej realizacji uklad prze¬ rzutnika daje na wyjsciu skok napiecia 10 V przy czasie narastania 0,4 [.usek. Maksymalna predkosc przelaczenia przerzutnika wynosi okolo 300 KHz. PL