Pierwszenstwo: Opublikowano: 31. III. 1973 66933 KI. 40c,3/12 MKP C22d 3/12 CZYTELNIA UB»E) Palano n Wspóltwórcy wynalazku: Jan Machinek, Antoni Wyrwala Wlasciciel patentu: Biuro Projektów Przemyslu Metali Niezelaznych „Bipromet", Katowice (Polska) Sposób ujecia i odprowadzenia gazów anodowych i pylów pore¬ akcyjnych z elektrolizerów do produkcji aluminium i urzadze¬ nie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób ujecia i od¬ prowadzenia gazów anodowych i pylów poreakcyj¬ nych z elektrolizerów 100 KA z anodami Soeder- berga do produkcji aluminium i urzadzenie do sto¬ sowania tego sposobu.Urzadzenie ma zastosowanie w procesie produkcji aluminium w wannach elektrolitycznych i sluzy do odciagu gazów i pylów poreakcyjnych, wytwarza¬ nych w czasie procesu i jednoczesnego wentylowa¬ nia hali w otoczeniu wanny.Dotychczas do odciagu gazów anodowych i py¬ lów poreakcyjnych, zwanych gazami halowymi, sto¬ sowane sa centrailne instalacje odciagu i oczyszcza¬ nia. Gazy anodowe, gromadzace sie naobwodzie blo¬ ku anodowego, odprowadzane sa do zbiorczego ko¬ lektora a nastepnie do elektrofiltrów i skruberów pionowych. Gazy halowe, unoszace sie ponad wan¬ nami odciagane sa ido sknuberów dachowych, zain¬ stalowanych w swietliku hali. Stosowane dotychczas oddzielnie pracujace instalacje do odciagu gazów anodowych i gazów halowych, wykazuja szereg wad. Gazy anodowe, gromadzace sie na obwodzie bloku anodowego w przestrzeni pod fartuchami, przy prawidlowo prowadzonym procesie maja uje¬ cie tylko przez palniki, gdzie spala sie tlenek we¬ gla i siarka.Poniewaz nadcisnienie gazów jest rzedu 1—3 mm slupa wody, warunkiem ich przejscia do palników jest szczelnosc fartucha na calym obwodzie i od¬ powiednio uksztaltowana skorupa elektrolitu. Przy 10 15 25 nieszczelnym fartuchu i nieodpowiedniej skorupie elektrolitu, gazy anodowe przedostaja sie do prze¬ strzeni hali i stwarzaja ciezkie warunki pracy dla zalogi. Teoretyczny punkt zerowy ciagu w przewo¬ dach znajduje sie powyzej palnika w zwiazku z czym instalacja odciaga tylko te gazy, które przejda przez palnik. Instalacja odciagu zasilana centralnie z pomieszczenia wentylatorów wymaga stalej regulacji i konserwacji w celu zapewnienia równomiernego ciagu na koncówkach doprowadzo¬ nych nad palniki wanien. Instalacja oczyszczajaca skladajaca sie z elektrofiltra i skrubera jest inwe¬ stycyjnie bardzo droga a w eksploatacji zalezna od stanu wanien elektrolitycznych, a tym samym od jakosci gazów anodowych.Skrubery dachowe ustawione sa w swietlikach hali na poziomie +19,0 m i powaznie rzutuja na koszt inwestycyjny konstrukcji hali. Ich wlasciwa praca zalezna jest od ilosci i skladu gazów halo¬ wych a na efekt odciagu wplywa powaznie szczel¬ nosc hal. Ponadto konserwacja skruberów polegaja¬ ca na ich okresowym czyszczeniu z osadzajacych sie czesci smolistych wymaga utrzymywanie sta¬ lych ekip konserwatorów.Celem wynalazku jest opracowanie instalacji do ujecia, odciagu i oczyszczania gazów i pylów po¬ reakcyjnych, wytwarzanych przez elektrolizer w czasie procesu produkcji aluminium.Cel ten osiagnieto w ten sposób, ze za pomoca dwu niezaleznie pracujacych instalacji odciaga sie 6693366933 osobno gazy anodowe wydzielajace sie pod anoda oraz pozostale gazy (halowe) wraz z oparami, uno¬ szacymi sie z górnej powierzchni bloku anodowego.Instalacja powyzsza ma szereg zalet. Ciag wy¬ twarzany w instalacji doprowadzany jest równo¬ miernie na calym obwodzie anody, tuz nad zródlem powstawania gazów, co gwarantuje zassanie ich maksymalnej ilosci. Zasysane wraz z gazami powie¬ trze obniza ich temperature i wentyluje hale w oto¬ czeniu elektrolizera.Regulacja ciagu w instalacji pozwala na dostoso¬ wanie go do aktualnie wymaganego nawiewu po¬ wietrza do elektrolizera, co nie obnizy intensyw¬ nosci odciagu gazów. Ponadto w zastosowaniu in¬ stalacji wg wynalazjtu odpadaja dotychczas sto¬ sowane fartuchy i palniki wymagajace stalej i kosz¬ townej konserwacji i wymiany. Urzadzenia oczysz¬ czajace sa proste w obsludze i konserwacji, a in¬ westycyjnie znacznie tancze od dotychczas stoso¬ wanych.Instalacja odciagu gazów i pylów unoszacych sie znad anody ma za zadanie ujecie pozostalych ga¬ zów wytwarzanych przez elektrolizer w ten sposób, ze wytwarza ciag nad cala powierzchnie anody nie dopuszczajac do przedostawania sie ich do hali, jed¬ noczesnie równiez wentyluje hale w otoczeniu elek¬ trolizera zasysajac powietrze z jego otoczenia. Gazy odciagane nie wymagaja oczyszczania i sa wydmu¬ chiwane do atmosfery.Zastosowanie tej instalacji eliminuje montowanie na konstrukcji hali ciezkich i drogich skruberów bezposrednio rzutujacych na jej koszt inwesty¬ cyjny.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na rys. na którym fig. 1 uwidacznia instalacje odciagu ga¬ zów w przekroju podluznym elektrolizera, fig. 2 — w przekroju poprzecznym elektrolizera, a fig. 3 — przedstawia schemat instalacji odciagu gazów ano¬ dowych, fig. 4 — przekrój kanalu odciagu gazów anodowych, fig. 5. — schemat instalacji odciagu ga¬ zów i oparów.Instalacja odciagu gazów anodowych sklada sie z czworokatnego kanalu ssawnego 2 zainstalowa¬ nego na calym obwodzie anody 1. Szczelina ssawna kanalu 2 regulowana jest za pomoca nastawnych listew 3. W górnej sciance kanalu 2 zainstalowane sa pokrywy 4 sluzace do czyszczenia go z osadzo¬ nych pylów. Na obwodzie anody 1 zawieszonej nad katoda 11 przy kanale ssawnym 2 zabudowane sa odchylne i nastawne okapy 5 sluzace do regulacji i kierowania strumienia powietrza zasysanego do kanalu 2. Kanal ssawny 2 polaczony jest kolekto¬ rami zbiorczymi 6 i kolektorem glównym 7 do in- 5 stalacji oczyszczania gazu.Instalacja odciagu pylów i oparów z nad anody 1 wanny sklada sie z dwóch rzedów ssaw 8 polaczo¬ nych kolektorem 9 wyposazonym w kompensator 10 do instalacji wydmuchowej do atmosfery. 10 Urzadzenie wg wynalazku dziala w nastepujacy sposób: Intensywnosc ciagu w instalacji odciagu ga¬ zów anodowych regulowana jest przepustnicami za¬ budowanymi na instalacji oczyszczania. Równo¬ mierne rozlozenie ciagu w kanale ssawnym 2 na 15 calym obwodzie anody 1 zapewniajace zassanie wszystkich wydzielajacych sie gazów, dokonywane jest przez odpowiednie ustawienie nastawnych li¬ stew 3, które pozwalaja zmieniac zbieznosc oraz szerokosc szczeliny ssawnej. 20 Intensywnosc ciagu w instalacji odciagu pylów i oparów znad anody 1 wanny regulowana jest za pomoca przepustni-cy zbudowanej na instalacji wy¬ dmuchowej.Równomierne rozlozenie ciagu w ssawach 8 wy- 25 regulowane bedzie w czasie uruchomienia instalacji, za pomoca przeslon w wymiennym dnie ssaw. 8. 30 PL