Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.XII.1972 66645 KI. 47h,39/36 MKP Fl6h 39/36 CZYiELNIA | Pulpuj lzttrw?t"n ltim\ Wspóltwórcy wynalazku: Wladyslaw Wisniewski, Jan Piotrowski, Zbigniew Szeler Wlasciciel patentu: Centrum Techniki Okretowej Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione, Gdansk (Polska) Przekladnia hydrauliczna Przedmiotem wynalazku jest przekladnia hydrau¬ liczna przeznaczona jako bezstopniowa skrzynia biegów dla wszelkiego rodzaju pojazdów i urza¬ dzen.Dotychczas znane bezstopniowe przekladnie hy¬ drauliczne pracuja na zasadzie cisnienia odsrodko¬ wego, które zawarte jest w granicach niskich cis¬ nien, a to spowodowalo, ze wymiary gabarytowe tych przekladni w stosunku do przenoszonych mo¬ mentów sa duze.Samoczynna i bezstopniowa zmiana przelozenia, dostosowujaca zmiennosc momentu do chwilowych warunków przenoszenia mocy, jest cenna zaleta przy zastosowaniu tych przekladni w ukladach na¬ pedowych samochodów, ciagników, pojazdów szy¬ nowych oraz maszyn do prac ziemnych, dzwignic itp. We wszystkich tych urzadzeniach jednak duze wymiary gabarytowe przekladni sa powazna wada.Ponadto znane byly hydrauliczne przekladnie ze¬ bate, ale o jednym tylko zazebieniu wewnetrznym w pompie i jednym zazebieniu wewnetrznym w sil¬ niku i o wymuszonym cisnieniu czynnika robo¬ czego w przestrzeni miedzyzebnej. Byly to jednak równiez przekladnie o duzych wymiarach gabary¬ towych w stosunku do przenoszonych momentów i niskiej sprawnosci objetosciowej, dlatego tez nie znalazly zastosowania w technice.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wymie¬ nionych wad, poprzez zastosowanie obiegowej prze¬ kladni hydraulicznej, w której zmiana przelozenia 10 15 20 25 30 odbywa sie w sposób ciagly zaleznie od zmiany oporów jazdy, a zmiane kierunku obrotów dla bie¬ gu wstecznego uzyskuje sie poprzez unieruchamia¬ nie wirujacej obudowy omawianej przekladni hy¬ draulicznej za pomoca znanego hamulca.Cel ten zostal osiagniety poprzez polaczenie z so¬ ba dwóch znanych silników zebatych o róznych momentach obrotowych przedzielonych przegroda z kanalami przeplywowymi, z których jeden nape¬ dzany staje sie pompa a drugi odbierajac ciecz od tejze pompy, przekazuje moment obrotowy na wal.Przy unieruchomionej obudowie przekladni hydrau¬ licznej, kierunki obrotów obu silników sa przeciw¬ ne, a wielkosc przelozenia stala. Natomiast przy zwolnionej od unieruchomienia (niezahamowanej) obudowie, kierunki obrotów obu walów sa zgodne, rózniace sie jednak iloscia obrotów, która na walku wyjsciowym zmienia sie w zaleznosci od zmian momentu obrotowego napedzanego pojazdu lub urzadzenia. Ciagla zmiana obrotów, wystepujaca przy niezahamowanej obudowie i zgodnym kierun¬ ku obrotów obu silników, zawiera sie w grani¬ cach od zera przy maksymalnym momencie obro¬ towym az do obrotów maksymalnych, równych obrotom walka napedowego, przy nieobciazonym pojezdzie lub urzadzeniu. Regulatorem wielkosci przelozenia staje sie wirujaca obudowa, której obro¬ ty zmieniaja sie automatycznie w zaleznosci od zmian momentu obrotowego na walku wyjsciowym. 66 6453 66 645 4 Wynalazek wplywa zdecydowanie na zmniejsze¬ nie gabarytów i ciezarów wszelkiego rodzaju prze¬ kladni zmiennych i stalych. Umozliwia w bardzo szerokim zakresie unifikacje podstawowych ele¬ mentów a nawet calych urzadzen, pozwalajac stosowac te same przekladnie, przy zamocowaniu obudowy — jako stale, a przy wolnej obudowie (nie- zahamowanej) — jako przekladnia z ciagla zmiana obrotów.Przy zmechanizowaniu zwalniania obudowy lub jej stopowania (hamowania) przekladnia staje sie jednoczesnie nawrotnica obrotów, co ma szczególne znaczenie przy pojazdach mechanicznych. Wynala¬ zek w wielu przypadkach eliminuje koniecznosc sto¬ sowania sprzegiel, podatnych i przeciazeniowych, poniewaz przy spelnianiu roli przekladni jest jed¬ noczesnie sprzeglem podatnym przy zahamowanej obudowie, a przeciazeniowym przy wirujacej obu¬ dowie. Ponadto wynalazek umozliwia wykorzysta¬ nie materialów o niskich wlasnosciach wytrzyma¬ losciowych na kola zebate. Przyczynia sie do tego równomierne i jednoczesne obciazenie wielu zebów na kolach napedowych. Moga wiec byc stosowane do omawianych przekladni kola zebate z tworzyw sztucznych, których produkcja dzieki powtarzal¬ nosci wytlaczania jest wyjatkowo tania.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na ry¬ sunkach, na których fig. 1 przedstawia widok na przekrój wzdluzny hydraulicznej przekladni zeba¬ tej, a fig. 2 widok na przekrój poprzeczny, w gór¬ nej czesci z widokiem na pompe a w dolnej z wi¬ dokiem na silnik zebaty.Napedowe kolo zebate 4, tworzy z zazebionymi 5 z nim kolami zebatymi 5 pompe zebata, która wy¬ tlaczajac czynnik roboczy z przestrzeni miedzyzeb- nej przez otwory 10 w przegrodzie 3 napedza silnik zebaty, utworzony z kola zebatego 7 i kól zebatych 6. Czynnik roboczy oddajac energie w przestrze¬ niach miedzyzebnych silnika wyplywa z powrotem do pompy, poprzez otwory 11 tworzac w ten sposób obieg zamkniety. Kola zebate uszczelnione sa na obwodach, w pompie obudowa 8 a w silniku obu¬ dowa 9. Calosc hydraulicznej przekladni zebatej, zamknieta jest pokrywa 1 i pokrywa 2, które do¬ cisniete sa do obudowy 8 i 9 przy pomocy srub 12, na których ulozyskowane sa takze kola zebate 5 i 6. PL