Podlug niniejszego sposobu przetwarza¬ nia ciezkich weglowodorów na lzejsze, uni¬ ka sie wytwarzania plynnej pozostalosci we wlasciwej komorze rozdzielczej. W ta¬ kiej komorze odbywa sie zatem w szcze¬ gólnosci calkowita przemiana ciezkich we¬ glowodorów na pare, przyczem jako pro¬ dukt uboczny powstaje gaz i pozostalosc prawie stala.Jezeli ciezkie weglowodory zostaja przy oznaczonem zgóry cisnieniu i temperaturze zmieszane z kondensatem pradu zwrotnego oznaczonego skladu i w stalym stosunku ilosciowym, zachodzi w komorze reakcyj¬ nej calkowity proces destylacji. Olej roz¬ klada sie w tej komorze pod wplywem wewnetrznego ciepla na pare i stale pozo¬ stalosci. Ten rozklad, odbywajacy sie prze¬ waznie bez powstawania pozostalosci plyn¬ nych, tlómaczyc sie daje tern, ze do roz¬ dzielczych rurek doprowadza sie mase swiezego oleju, zmieszanego z wieksza ilo¬ scia kondensatu pradu zwrotnego.Mieszanina ta przeplywa z rozdziel¬ czych rurek do stosunkowo wielkiej komo¬ ry rozdzielczej. Przytem jednak tempera¬ tura nie powinna byc za wysoka, by w rur¬ kach nie tworzyly sie osady wegla, które moga zatkac rurki lub je uszkodzic. Do¬ kladny powód szczególnych wlasciwosci rozkladu nie jest znany. Oczywistem jed¬ nak jest, ze przy dokladnem zachowaniu okreslonego cisnienia i temperatury i przy doprowadzeniu oznaczonej ilosci konden¬ satu pradu zwrotnego do swiezego oleju prawie cala jego masa ulega destylacji bezpozostawienia w rurkach wiekszych ilosci osadów weglowych. Taki osad powstaje w tej czesci przyrzadu, w której plynna ma¬ sa przechodzi w stan pary, gdyz plyn w o- becnosci kondensatora odparowuje prawie natychmiast, tak iz pozostaje jako pozo¬ stalosc koks, Zalaczony rysunek przedstawia sche¬ matycznie urzadzenie.Piec rozdzielczy 1 posiada ogrzewalna wezownice 2, której przekrój i dlugosc tak sa dobrane, ze powierzchnia ogrzewalna wezownicy wynosi blisko 100 m2. Swiezy olej doprowadza sie stale do wezownicy ru¬ ra 3 jednoczesnie z kondensatem Ta mie¬ szanina przeplywa przez wezownice 2 przy temperaturze ogrzewania okolo 460° C i przeplywa przy tej temperaturze przez przewód 5 i zawór 6 do reakcyjnej komory 7. Komora ta o srednicy 3 m i wysokosci 5 m sklada sie z odpornego na cieplo mate- rjalu i oddalona jest w dostatecznej mierze * od pieca 1, by nie ulegac wplywom jego cie¬ pla; na pokrywie i w dnie komory umie¬ szczone sa wlazy 8 i 9.W komorze tej odbywa sie przewaznie zupelne odparowanie, tak iz na jej dnie po¬ wstaja tylko stale odpadki, mozliwie jed¬ nak z pewna nieznaczna zawartoscia na ich powierzchni ciezkiego plynu, w kazdym jednak razie tworzeniu sie ciezkich plyn¬ nych pozostalosci nalezy energicznie zapo¬ biegac. Pary plyna przez przewód 10, za¬ opatrzony w zawór 11, do dolnej czesci de- flegmatora 12, który zaopatrzony jest zna¬ nym sposobem w szereg plytek 13, wstrzy¬ mujacych szybkosc przebiegu pary, wobec czego zachodzi tu czesciowe skraplania sie jej i pozostala po skropleniu para plynie przewodem 16 przez zawór 17, nastepnie przez wlasciwy skraplacz 18, umieszczony w skrzyni 19, skad jako produkt ostatecz¬ ny, w postaci destylatu przechodzi do zbior¬ nika 20. Zbiornik ten moze byc zaopatrzo¬ ny w wypust, odprowadzajacy nieskroplo- ne gazy. Wypust ten posiada zawór 21. De¬ stylat moze byc spuszczony z tego zbior¬ nika przez przewód 23 lub 24, lub tez przez oba razem.Temperatura deflegmatora jest tak do¬ brana, by para nierozdzielona jeszcze mo¬ gla ponownie ulegac skropleniu, a miano¬ wicie, gdy destylat z przewodu 24 przez pompe 26 i przewód 27 doprowadza sie zgóry do deflegmatora. Do regulowania te¬ go doplywu destylatu sluza zawory 25 wzglednie 28. Zamiast doprowadzania de¬ stylatu, co obniza temperature w deflegma- torze, mozna dodawac swiezy olej, które¬ go lekkie lotne czesci sa odciagane juz w deflegmatorze, plyna z pompy 4 przez za¬ wór 14* i przewód 13' do deflegmatora, podczas gdy z drugiej strony swiezy olej z tej samej pompy przez zawór 152 i prze¬ wód 3 przeplywa do wezownicy 2.Splywajace z deflegmatora produkty skraplania plyna przez pionowe rury 13 b do odgalezienia 14, a stad do miejsca o- znaczonego przez x w przewodzie pieca 1, do którego jest przymocowany przewód 3.Czesc kondensatu pradu zwrotnego moze byc odciagnieta przez otwory zaworu 13 d z przewodu 13 c.Wpoblizu dna rozdzielczej komory 7 sa urzadzone dwa przewody 29 i 30, które jednak podczas zwyklego ruchu urzadzenia sa zamkniete. Przy sposobie tym nie jest przewidziane stale lub okresowe usuwanie pozostalosci w postaci ciezkich olejów, i je¬ sli nawet na poczatku procesu zaleca sie podobne usuwanie pozostalosci tych przez przewody 29 i 30, to dalsze usuwanie, az do czasu ukazania sie ich ponad poziomem zwierciadla rurki 29, nie jest konieczne.Przeprowadzenie sposobu w wymienionem urzadzeniu odbywa sie przy zasilaniu we- % zownicy 2 mieszanina swiezego oleju i kondensatu pradu zwrotnego pod cisnie¬ niem okolo 8,5 atm i przy temperaturze prawie 460° C. Mieszanina rozklada sie w komorze 7 na pare i stale pozostalosci, przyczem przetwarzaja sie w pare wszyst-kie zawarte w obrabianym oleju lotne cze¬ sci. Zdaza ona przez przewód 10 do defle- gmatora 12, który przytem uzyskuje tem¬ perature blisko 275°Cf przy której wytwa¬ rzaja sie dostateczne ilosci kondensatu pradu zwrotnego.Nieco oleju moze ulec odparowaniu w wezownicy 2, lecz glówna czesc rozkladu olejów na pare i stale pozostalosci zacho¬ dzi w komorze 7.Kondensat pradu zwrotnego z mala do¬ mieszka swiezego oleju, powracajacy prze¬ wodem 13* do wezownicy 2f posiada tem¬ perature prawie 370° C, podczas gdy, jak jak juz zaznaczono, sama para nagrzana jest tylko do 275°C. Godnem uwagi jest tez, ze temperatura ta zalezy w znacznej mierze od wlasciwosci oleju obrabianego, jak równiez pozadanego ostatecznego produktu.Przy wprowadzeniu w ruch urzadzenia rury 29 i 30 zostaja otworzone, az do o- siagniecia w calym ukladzie cisnienia i tem¬ peratury, potrzebnych do przetworzenia oleju w pare i stale pozostalosci.Jest pozadanem utrzymanie w róznych miejscach urzadzenia róznych cisnien i temperatur jak np. przy cisnieniu w we¬ zownicy 2, wynoszacem 8,5 atm, uzyska- nem przez odpowiednie ustawienie zaworu 6 w komorze 7, przez stosowne ustawienie zaworu 21 mozna w deflegmatorze 12 i skraplaczu 18 sprowadzic powyzsze cisnie¬ nie do 5,5 atm. Mozna jednak przez usta¬ wienie zaworu 11 utrzymac w komorze 7 cisnienie odmienne od cisnienia w defle- gmatorze i wezownicy. Godna uwagi jest moznosc przeprowadzania idacego z we¬ zownicy 2 pod cisnieniem plynnego oleju do wielu komór 7, z których kazda bylaby polaczona z oddzielnym deflegmatorem i kondensatorem.Dla lepszego sprecyzowania sposobu podane jest ponizej porównanie go z dru¬ gim sposobem! przy którym nie mialo miej¬ sce zapobiezenie tworzeniu sie plynnych pozostalosci.Przy sposobie tego rodzaju plynne po¬ zostalosci musialy byc stale spuszczane z reakcyjnej komory 7.Obróbka przedestylowanego oleju o cie¬ zarze gatunkowym 17,7° Be trwala do 13 godz. Objetosc doprowadzonego oleju sta¬ nowila prawie 70,000 1, ilosc otrzymanego destylatu wynosila blisko 38.000 1 przy ciezarze gatunkowym 50° Be. Miesza¬ nina ta dala 32% plynnych pozosta¬ losci i 13% gazu i koksu, destylat wynosil prawie 55% obrabianego surowego oleju, temperatura pomiedzy wezownica a reak¬ cyjna komora wynosila 480°C, srednia tern" peratura odciaganej z deflegmatora pary dochodzila do 300°C, stosunek kondensatu pradu zwrotnego w mieszaninie byl tak do¬ brany, ze w wezownicy nie tworzyly sie o- sady wegla.Przy sposobie wykonanym wedlug ni¬ niejszego wynalazku ten sam olej o cieza¬ rze gatunkowym 17,7° Be podlegal obróbce w ciagu 13 godz, przyczem przez urzadze¬ nie przeplynelo prawie 60,000 1.Razem z ta iloscia surowego oleju prze¬ plynela przez wezownice znaczna ilosc kondensatu pradu zwrotnego, pomiar jed¬ nak tej ilosci byl niemozliwy; byla jednak zmierzona jego temperatura i okazalo sie, ze wynosila ona blisko 385°C. Nagrzewa¬ nie w wezownicy bylo tak energicznie pro¬ wadzone, ze temperatura mieszaniny suro¬ wego oleju z pozostalosciami pradu zwrot¬ nego podczas przejscia do reakcyjnej ko¬ mory 7 wykazywala 480°C, a cisnienie w calym ukladzie wynosilo 8,4 atm. W komo¬ rze 7 mieszanina ulegala przetworzeniu sie w pare, bez doprowadzania do niej dodat¬ kowego ciepla; ilosc tej pary wynosila pra¬ wie 80% calej mieszaniny, pozostalosci zas przedstawialy stale czesci skoksowane, wol¬ ne od plynnych pozostalosci. Stale pozo¬ stalosci stanowily 18% mieszaniny, pozo- - 3 —stale 2% nalezy odniesc na poczet stalych gazów* Temperatura pary podczas przej¬ scia do deflegmatora wynosila 400°. Tem¬ peratura, odczytana przy górnym wylocie deflegmatora ujawnila, ze wprowadzenie don destylatu z przewodów 27 wywolalo w nim spadek temperatury do 260°C, Taka zmiana temperatury zachodzila zawsze, gdy nie tworzyly sie juz pozostalosci plyn¬ ne ponad warstwa pozostalosci stalych w komorze 7 to znaczy przy zmianie calego sposobu t, j, sposobu z wytwarzaniem plyn¬ nych pozostalosci na sposób, przy którym tworzenie sie tychze jest pominiete, W tym okresie czasu poszczególne czesci urzadze¬ nia, jak równiez podlegajacy obróbce olej, posiadaly dostatecznie wysoka tempera¬ ture.Skutkiem tak niskiej temperatury u wy¬ lotu deflegmatora skraplala sie znaczna ilosc pary. Kondensat ten gromadzil sie w przewodach 13b w temperaturze okolo 390°C, Z doprowadzonych 60,000 1 oleju o- trzymano prawie 48,000 1 destylatu t, j. 80%. Gwaltowny spadek temperatury w deflegmatorze zwieksza ilosc kondensatu pradu zwrotnego. Kondensat ten — olej o stosunkowo niskim punkcie wrzenia, wste¬ puje do komory 7 dla wytworzenia wiek¬ szej ilosci pary, która podaza do deflegma¬ tora, by znowu podniesc jego temperature, jesli ilosc pary nie zmieni swiezy olej, wste¬ pujacy do górnej czesci deflegmatora.Wobec tego przy niniejszym sposobie zachodzi prawie idealny przebieg destyla¬ cji. Przyczyny tego zjawiska jeszcze nie sa znane, przypuszczalnie jednak polegaja one na stosunkowo znacznem dodawaniu kondensatu pradu zwrotnego do swieze¬ go oleju; ilosci kondensatu otrzymywane* go wedlug niniejszego wynalazku sa wiek¬ sze, niz wedlug któregokolwiek ze sposo¬ bów wytwarzania plynnych pozostalosci.Zestawienie obydwóch opisanych tu spo¬ sobów wykazuje, ze przy znanych, daw¬ nych sposobach doprowadzane byly wiek¬ sze ilosci mieszaniny, w której jednak bylo znacznie mniej kondensatów pradu zwrot¬ nego. Temperatura pieców przy obydwóch sposobach byla jednakowa, jak równiez temperatura przejsciowa, jednak przy za¬ lecanym sposobie temperatura deflegma¬ tora zostala podniesiona prawie do 260°C, przez co oczywiscie zostala zwiekszona ta czesc kondensatu pradu zwrotnego, która byla stale doprowadzana do mieszaniny.Po dostatecznie dlugim ruchu ukladu, tak iz do wezownicy w piecu zostaje dopro¬ wadzana wieksza ilosc kondensatu (wiek¬ sza niz przy zwyklym ruchu), przy wylo¬ cie deflegmatora powstaja wieksze ilosci pary, poniewaz mieszanina obfituje tam w wieksza ilosc rozlozonego surowego oleju; wskutek tego temperatura deflegmatora znowu wzrasta z 270° do 280°C, W praktyce okazalo sie, ze przy przej¬ sciowej temperaturze, wynoszacej 480°C, temperatura w deflegmatorze spadla do 260°C. Przytem w rurze 13b gromadza sie kondensaty pradu zwrotnego w ilosci wy¬ starczajacej do przetworzenia ciezkich we¬ glowodorów bez powstawania plynnych pozostalosci.Na poczatku procesu moze coprawda zgromadzic sie w komorze 7 nieco plyn¬ nych pozostalosci, lecz moga one byc wy¬ dzielone przewodami 29 i 30, i nastepnie,, gdy praca jest w pelnym biegu, przewody te zostaja wylaczone; robi sie to zawsze zanim temperatura deflegmatora nie spadnie do 260°C. Jesli plynne pozostalosci groma¬ dza sie w dalszym ciagu w komorze 7, o- znacza to, ze cieplo nie jest doprowadzo¬ ne w potrzebnej ilosci, albo ze olej nie po¬ siada pozadanej przejsciowej temperatury.Mala ilosc plynnych pozostalosci stopniowo wyparowuje w komorze 7, poniewaz wste¬ pujace do komory masy oleju posiadaja wyzsza temperature od powstajacych w ko¬ morze plynnych pozostalosci.Powyzej przytoczone warunki nalezy u- wzglednic przy stosowaniu sposobu, nalezy - 4 -jednak zaznaczyc, ze rózne oleje podda¬ wane obróbce jednym sposobem wymaga¬ ja róznych temperatur i oczywiscie czaso¬ kres przebiegu obróbki jest rózny w zalez¬ nosci od charakteru pozadanego ostatecz¬ nego produktu.Glównym zas warunkiem jest, aby kon¬ densat pradu zwrotnego mial oznaczona temperature, i zeby sklad mieszaniny oleju i kondensatu byl tez scisle oznaczony, po¬ niewaz ilosc kondensatu pradu zwrotnego z mieszanin ma byc znacznie wieksza, niz to bylo mozliwe w dotychczasowych sposo¬ bach. PL