PL66399B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 25.XI.1968 Austria Opublikowano: 25.X.1972 66399 KI. 41h, 33/78 MKP F16c 33/78 Twórca wynalazku: Josef Hirschler Wlasciciel patentu: Binder und Co, Gleisdorf (Austria) Urzadzenie do uszczelnienia lozyska Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do usz¬ czelnienia lozyska, wykonanego miedzy czescia nieruchoma a czescia wirujaca ograniczajaca szczeline, przy czym uszczelnienie to odznacza sie prosta konstrukcja i duza trwaloscia. 5 Ulozyskowania wirujacych czesci maszyn powin¬ ny byc chronione iprzez skuteczne urzadzenia usz¬ czelniajace przede wszystkim wtedy, gdy umiesz¬ cza sie je w srodowisku, gdzie wystepuje zanie¬ czyszczenie wskutek kurzu, wilgoci lub innych 10 czynników, których przenikanie do lozyska moze spowodowac jego uszkodzenie, lub w przypadku lozysk tocznych — doprowadzic nawet do ich szybkiego zniszczenia.Uszczelnienia slizgowe powoduja straty tarcia 15 i zuzywaja sie szybko. Ponadto przy takich po¬ wierzchniach uszczelniajacych konieczna jest kosz¬ towna obróbka powierzchni slizgowych, co czesto wplywa bardzo niekorzySitnie na ogólna rentow¬ nosc urzadzenia, w którym wystepuja licznie ta¬ kie ulozyskowania, na przyklad w urzadzeniu 20 transportowym do materialów sypkich z tasma przenosnikowa, posuwajaca sie po walkach pod¬ pierajacych.Uszczelnienia bezstykowe nie maja tych wad, 25 ale sa one przy prostym ich wykonaniu skuteczne tylko warunkowo, poniewaz wymagaja one dla zapewnienia dostatecznego uszczelnienia równiez i w czasie postoju napelniania wzglednie dopel¬ niania smarem uszczelniajacym, a zatem wyma- 30 gaja obslugi. Ponadto to wypelnianie smarem po¬ woduje, pochlanianiajace energie, rozbijanie i mie¬ szanie czasteczek smaru w lozysku.Znane sa bezstykowe urzadzenia uszczelniajace, zwlaszcza do wspomnianych walków podipieraja- cych tasmy przenosnikowej, które pracuja bez wypelniania smarem, przy czym przeciwdzialaja one przez sile odsrodkowa przenikaniu zanie¬ czyszczen do wnetrza ulozyskowania. Takie urza¬ dzenia uszczelniajace stanowia w czasie postoju skuteczna ochrone przed przenikaniem plynnych czynników tylko wówczas, gdy przewidziane ko¬ mory labiryntowe i rynny odplywowe nie sa za¬ klejone materialem, który przeniknal uprzednio i stwardnial. Temu tworzeniu sie zaklejen sprzy¬ jaja zwlaszcza przejscia zakonczone pod katem ostrym. Urzadzenia uszczelniajace z takimi zakle¬ jeniami sa czesto niezadowalajace w czasie posto¬ ju wskutek przenikania cieczy.Tego rodzaju ulozyskowaniom zaopatrzonym w lozyska toczne, wymagajace dopelniania ich sma¬ rem, stawia sie jeszcze wymaganie, azeby smar ten nie byl przez sile odsrodkowa wyrzucony z uszczelnienia, a lozysko to nie zostalo wskutek tego pozbawione smarowania. A zatem przy dzia¬ laniu sily odsrodkowej powinien utrzymac sie pe¬ wien poziom smaru przy lozysku kulkowym.Wynalazek dotyczy wiec uszczelnienia, nie wy¬ magajacego obslugi i pracujacego bez dodatkowego medium uszczelniajacego, przy wykorzystaniu si- 66 39966 399 3 ly odsrodkowej, które mozna latwo montowac i ekonomicznie wytwarzac, a ponadto dajacego mozliwosc stosowania lozysk tocznych, wymagaja¬ cych dopelniania smaru.Urzadzenie do uszczelniania lozyska, wykonane¬ go miedzy czescia nieruchoma a czescia wirujaca ograniczajaca szczeline, odznacza sie tym, ze przez odpowiednie uksztaltowanie co najmniej jednej z tych czesci szczelina rozszerza sie w komore od¬ rzucajaca zanieczyszczenia, która ma w calosci ksztalt pustego pólpierscienia o przekroju prze¬ waznie kolowym, przy czym szczelina laczaca te komore z otoczeniem zewnetrznym przebiega co najmniej mniej wiecej promieniowo, a szczelina wiodaca do Wlasciwego lozyska, przewaznie lo¬ zyska tocznego przebiega w swym koncu, zblizo¬ nym do komory odrzucajacej, co najmniej mniej wiecej osiowo.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia nieruchomy wal z osadzonym na nim w sposób obracalny elementem maszyny w prze¬ kroju osiowym, a fig. 2 — odmiane — ulozyskowanie walu obracajacego sie w stalym korpusie lozyska w przekroju osiowym.Zgodnie z fig. 1 przestrzen pierscieniowa 6 w postaci komory utworzona jest po czesci z wyko¬ nanego w czesci 3 rowka pierscieniowego o prze¬ kroju mniej wiecej w ksztalcie pólkola, a po czes¬ ci z zewnetrznej (powierzchni 5' czesci 5 obraca¬ jacej. Wdzierajace sie ewentualne zanieczyszcze¬ nia stale lub przenikajaca wilgoc 7 zbiera sie na korpusie profilowanym 8, wykonanym czesciowo z blachy, a czesciowo z tworzywa sztucznego wzglednie z zeliwa. W przypadku, przedstawio¬ nym na fig. 1, korpus 8 jest umieszczony na ob¬ racajacej sie czesci 5, to znaczy obraca sie wraz z nia, podczas gdy wedlug fig. 2 korpus profilo¬ wany 8 opiera sie na nieruchomej czesci 5, a za¬ tem nie obraca sie. Korpus profilowany 8 ograni¬ cza szczeline labiryntowa 10, istniejaca miedzy nim a korpusem 3. Skoro tylko czesc 5 zaczyna sie obracac, to czasteczki 7, które sie wdarly, przyspieszaja wirowanie wzdluz powierzchni 5' i zostaja wyrzucone na zewnatrz przez szczeline promieniowa 9.Korpus profilowany 8 tworzy pewnego rodzaju pojemnik zbiorczy dla wdzierajacych sie zanie¬ czyszczen stalych lub plynnych, które moga dos¬ tac sie do kanalu dopiero wówczas, gdy wzniosa sie powyzej najwyzszej krawedzi tego „pojemni¬ ka", co jednak praktycznie nie zdarza sie. A wiec zasadnicza mysla wynalazku jest to, ze wchodzaca osiowo do odrzucajacej zanieczyszczenia komory 6, prowadzaca do wnetrza lozyska szczelina 10 wie¬ dzie ku obszarowi przekroju komory odrzucaja¬ cej, który znajduje sie promieniowo w stosunku do osi obrotu w wiekszej odleglosci R od osi obro¬ tu niz istniejacy najiblizszy do tej osi zarys scia¬ nek komory odrzucajacej — r. Jest oczywiste, ze korpus profilowany 8 jest w kazdym przypadku powiazany z czescia 5, to znaczy moze byc uwaza¬ ny teoretycznie za czesc skladowa czesci 5; wedlug fig. 1 obraca sie on i tworzy labirynt ze stala czescia 3, podczas gdy fig. 2 'przedstawia odpo- 10 20 wiednie przestawienie kinematyczne. Korpus 8 wraz z czescia 5 sa tu nieruchome i tworza z ob¬ racajaca sie czescia 3 labirynt.Smar 4 jest doprowadzany stale poprzez czesc 5 nieruchoma. Kanal 12 doprowadzajacy smar jest wykonany wedlug fig. 1 w nieruchomej osi 1, a wedlug fig. 2 — w nieruchomej czesci lozyska 5.Wykonanie komory odrzucajacej zanieczyszcze¬ nia, majacej ksztalt pierscienia, dla której celowy jest przekrój kolowy lub podobny o mozliwie du¬ zej objetosci przy malej powierzchni roboczej, za¬ pobiega tworzeniu sie lepkich zanieczyszczen na stozkowych szczelinach, poniewaz w kazdej chwi¬ li mozliwy jest odplyw plynnych zanieczyszczen, które przenikaja w czasie postoju. Materialy sta¬ le, które dostaly sie w czasie postoju, zostaja po uruchomieniu urzadzenia wyrzucone stycznie na zewnatrz przez sile odsrodkowa; jezeli w czasie bie¬ gu wedra sie one do komory odrzucajacej zanieczysz¬ czenia, to wystapi to samo zjawisko w chwili natkniecia sie tych czastek na obracajaca sie czesc uszczelniajaca.Dzieki temu, ze szczelina zewnetrzna komory 25 odrzucajacej przebiega mniej wiecej promieniowo, przeto nic nie stoi na przeszkodzie czastkom wpra¬ wionym w szybki ruch przez sile odsrodkowa na ich drodze z komory odrzucajacej na zewnatrz, pod¬ czas gdy szczelina uchodzaca z komory pierscienio- 30 wej do wnetrza labiryntu powinna przebiegac mniej wiecej pod katem prostym do wyzej wymienio¬ nej szczeliny, a w kazdym przypadku pod mart¬ wym katem do ewentualnego kierunku przenika¬ nia zanieczyszczen. Powoduje to, ze nie ma juz 35 zadnej zaleznosci miedzy szerokoscia otworu szcze¬ liny zewnetrznej a skutecznoscia calego systemu uszczelnienia.Dalszy przebieg labiryntu jest ustalony tak, ze przewazaja szczególnie sikutecznie dla uszczelnia- 40 nia odcinki promieniowe lub majace w przyblize¬ niu ten kierunek.Lezacy najbardziej wewnatrz kolnierz 8' piers¬ cienia 'uszczelniajacego 8 jest w miejscu swej naj¬ mniejszej srednicy tak uksztaltowany, ze rozciaga 45 sie on w kierunku promieniowym i przez to w przypadku lozysk tocznych, wymagajacych dopel¬ nia smaru, ogranicza poniekad poziom smaru 4 i zapobiega odsrodkowemu wyrzucaniu smaru 4 z tej przestrzeni na zewnatrz. 50 Istota wynalazku polega równiez na ksztalto¬ waniu czesci 3 i 8, które moga byc celowo wy¬ konane równiez z tworzywa sztucznego, zwlaszcza z termoplastycznego tworzywa sztucznego. Doty¬ czy to nie tylko korpusów tarczowych 3, lecz rów- 55 niez czesci 8, majacych ksztalt talerzy lub filiza¬ nek. W obu tych przypadkach zastosowanie two¬ rzywa sztucznego pozwala na elastyczne zaciskanie tych czesci na elementach nosnych. 60 Oznaczony na fig. 2 wykrój pierscieniowy 6' wykonany w czesci nosnej 5 móglby byc utwo¬ rzony w oddzielnej nie pokazanej na rysunku czes¬ ci zwiazanej z czescia 5. Ten odrebny element kon¬ strukcji moze byc równiez wykonany z tworzywa 65 sztucznego.5 PL PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do uszczelnienia lozyska, wykona¬ ne miedzy czescia nieruchoma a czescia wirujaca ograniczajaca szczeline, znamienne tym, ze posia¬ da odpowiednio uksztaltowana co najmniej na jednej z czesci (3) i (5) szczeline (10) rozszerzaja¬ ca sie w odrzucajaca zanieczyszczenia komore (6), w ksztalcie pustego pólpierscienia o przewaznie kolowym przekroju, przy czym laczaca te komore z otoczeniem zewnetrznym szczelina (9) przebiega co najmniej mniej wiecej promieniowo, a szcze¬ lina wiodaca do wlasciwego lozyska, przewaznie lozyska tocznego (2), przebiega co najmniej w swym koncu zblizonym do komory odrzucajacej mniej wiecej osiowo.

2. Urzadzenie uszczelniajace wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze szczelina (10), wchodzaca osio¬ wo do odrzucajacej zanieczyszczenia komory (6), prowadzi do wnetrza lozyska ku obszarowi prze¬ kroju komory (6), który znajduje sie w stosunku do osi obrotu promieniowo w wiekszej odleglosci (R) od osi obrotu niz istniejacy, najblizszy do tej osi zarys (r) scianek komory (6). 399 6

3. Urzadzenie uszczelniajace wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienne tym, ze wieksza czesc po¬ wierzchni ograniczajacej komore (6) jest wykonana w czesci obracajacej sie. 5 4. Urzadzenie uszczelniajace wedlug jednego z zastrz. 1 do 3, znamienne tym, ze wieksza czesc powierzchni ograniczajacej komore (6) jest wyko¬ nana w czesci nieruchomej, a pozostala czesc nie jest uksztaltowana profilowo.

4. L0 5. Urzadzenie uszczelniajace wedlug jednego z zastrz. 1 do 4, znamienne tym, ze szczelina piers¬ cieniowa (10) prowadzaca z komory (6) do wnetrza ulozyskowania jest ograniczona z jednej strony przez korpus powloki (8) stanowiacy wypraske z

5. Blachy, z której zakonczenie wewnetrzne tworzy przebiegajacy promieniowo kolnierz (8'), okreslaja¬ cy wysokosc poziomu smaru (4) znajdujacego sie wewnatrz lozyska.

6. Urzadzenie uszczelniajace wedlug zastrz. 1 do 0 5, znamienne tym, ze jego -czesci (3) i (10), ogra¬ niczajace szczeline labiryntowa, lub co najmniej jedna z tych czesci, jest wykonane z tworzywa sztucznego, a przewaznie z termoplastycznego tworzywa sztucznego.KI. 47b, 33/78 66399 MKP F16c 33/78 l 6* Bltk zam. 2535/72 205 egz. A4 Cena zl 10,— PL PL