Opublikowano: 31.VII.1972 66136 KI. 49h,37/02 MKP B23k 37/02 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Teodor Fabian, Boguslaw Gabrynowicz Wlasciciel patentu: Instytut Spawalnictwa, Gliwice (Polska) Uklad elektryczny do sprawdzania i uruchamiania ukladów sterujacych urzadzen spawalniczych Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny do sprawdzania i uruchamiania ukladów steruja¬ cych urzadzen spawalniczych.Obecnie nie stosuje sie generatorów impulsów do wyzej wymienionych celów. Stosowane sa ge¬ neratory umozliwiajace uzyskanie impulsów o pa¬ rametrach regulowanych w szerokich zakresach, przeznaczone glównie do badan w dziedzinie fizy¬ ki i technice radiowo-telewizyjnej. Sa one bardzo drogie, posiadaja duze gabaryty i ciezar. Nie sto¬ suje isie ich przy uruchamianiu i sprawdzaniu ukladów sterowania urzadzen spawalniczych. Pro¬ ste przelaczniki mechaniczne ze wzgledu na swoja konstrukcje nie zapewniaja uzyskania pojedyncze¬ go impulsu koniecznego do sprawdzania i urucha¬ miania ukladów sterujacych urzadzen spawaln!-- czych.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej wymie¬ nionych wad oraz zbudowanie prostego, niezawod¬ nego ukladu posiadajacego male gabaryty a za¬ razem wytwarzajacego impulsy pojedyncze, ciag impulsów o 'Czestotliwosci okreslonej przez gene¬ rator zewnetrzny .szczególnie 50 Hz lub ciag im¬ pulsów o czestotliwosci okreslonej przez elementy przerzutnika astabilnego a szczególnie o czestotli¬ wosci 400 Hz, jako czestotliwosci znormalizowanej w ukladach automatyki przemyslowej, sluzacego do sprawdzania ukladów sterujacych urzadzen spa¬ walniczych.Cel ten osiagnieto w ten sposób, ze przerzutnik 10 15 20 30 astabilny przez przelaczenie petli sprzezenia zwrot¬ nego daje na wyjsciu impulsy o czestotliwosci ge¬ neratora zewnetrznego, których amplituda zostaje uprzednio ograniczona w ograniczniku amplitudy lub impulsy o czestotliwosci wlasnej. Oba rodzaje impulsów z wyjscia przerzutnika astabilnego sa podawane do ukladu przerzutnika jednostanowe- go, a nastepnie uksztaltowane impulsy wzmacnia¬ ne sa we wzmacniaczu mocy. Impuls pojedynczy uzyskuje sie poprzez przelaczanie naladowanego kondensatora polaczonego z wejsciem przerzutnika jednostanowego do drugiego bieguna zródla zasila¬ nia, a impuls wygenerowany przez przerzutnik jednostanowy podawany jest na wzmacniacz mocy.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat calego ukladu. Wejscie 1 ogranicznika amplitudy 2 sluzy do dolaczenia napiecia z gene¬ ratora zewnetrznego, w przypadku potrzeby uzyska¬ nia impulsów o czestotliwosci tego generatora.Wyjscie ogranicznika amplitudy 2 poprzez prze¬ lacznik PI majacy styki 3, 4 i 5 jest polaczone z przelaczanym przerzutnikiem astabilnym. Prze¬ rzutnik astabilny zawiera tranzystor 6, którego kolektor polaczony jest z frezysorem 7 i konden¬ satorem 8, którego drugi koniec jest polaczony z rezystorem 9, baza tranzystora 10 i rezystorem 11.Kolektor tranzystora 10 jest polaczony z rezysto¬ rem 12 i kondensatorem 13, którego drugi koniec jest polaczony z rezystorem 14 i stykiem 5. 6613666136 Styk 4 ¦dola\&ony Jest do bazjr tranzystora 6 i re¬ zystora 151'Wyjscie; przerzutnika astabilnego jest polaczone z przelacznikiem P2 majacym styki 16, 17 i 18. Do styku 17 dolaczony jest przycisk P3 majacy styki 19, 20 i 21 a do styku 18 dolaczony jest kondensator 22, który drugim koncem dola¬ czony jest do wejscia przerzutnika jednostanowe¬ go 23. Wyjscie tego- przerzutnika poprzez, regula¬ tor 24 polaczone jest z wejsciem wzmacniacza 25.Wyjscie tego wzmacniacza polaczone jest z re¬ zystorem 26, którego drugi koniec stanowi wyjs¬ cie 27 .ukladu.Uklad zasilany jest ze zródla 28, którym moze byc. bateria lub zasilacz sieciowy.Dzialanie ukladu wedlug wynalazku jest naste¬ pujace: w przypadku potrzeby uzyskania impul¬ sów pojedynczych zwarte sa styki 17 i 18 a styki 19 i 20 sa polaczone do odpowiednich zacisków zródla zasilania. Nacisniecie przycisku P3 powo¬ duje rozlaczenie styków 19 i 2-1 i zwarcie styków 20 i 21, a przez to rozladowanie kondensatora 22 i podanie impulsu na wejscie przerzutnika jedno- stanowego 23, w wyniku czego wytworzy on poje¬ dynczy znormalizowany impuls, który poprzez re¬ gulator 24 amplitudy napiecia wyjsciowego podany jest na wejscie wzmacniacza 25 mocy, z wyjscia którego wzmocniony impuls, poprzez rezystor 26 chroniacy wzmacniacz przed skutkami zwarcia, podany jest na wyjscie 27.W przypadku potrzeby uzyskania -ciagu impul¬ sów prostokatnych o czestotliwosci okreslonej przez przerzutnik astabilny, a szczególnie 400Hz jako czestotliwosci znormalizowanej w ukladach automatyki przemyslowej, zwarte sa styki 4 i 5 oraz styki 16 i 18. Przerzutnik astabilny wytwarza ciag impulsów o czestotliwosci okreslonej przez wartosci jego elementów. Sygnal wyjsciowy z ko¬ lektora 'tranzystora 10 poprzez zwarte styki 16 i 18 oraz kondensator 22 podawany jest na wejscie przerzutnika jednostanowego 23. Dalsza praca ukladu odbywa sie analogicznie jak w przypadku uzyskiwania impulsów pojedynczych.Natomiast w przypadku potrzeby uzyskania cia¬ gu impulsów prostokatnych z generatora zewnetrz¬ nego a szczególnie z sieci 50Hz, zwarte sa styki 10 15 20 30 16 J'l8 oraz 3 i 4, co .powoduje, ze uklad przerzut¬ nika astabilnego pracuje jako wzmacniacz dwustop^ niowy. Napiecie z generatora zewnetrznego poda¬ ne na wejscie 1 ograniczane jest w ograniczniku amplitudy 2 do wartosci potrzebnej' ck wystero¬ wania przerzutnika astabilnego pracujacego jako wzmacniacz dwustopniowy. Przez zwarte styki 3 i 4 podawane jest ono na baze tranzystora 6, a z kolektora tranzystora 10 przez zwarte styki 16 i 18 oraz kondensator 22 podane jest na wejscie prze¬ rzutnika jednostanowego 23. Dalsza praca ukladu jest analogiczna jak w przypadku uzyskiwania im¬ pulsów pojedynczych. PL