PL66096B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo:.Opublikowano: 30.IX.1972 66096 KI. 65a, 1/26 MKP B63b 1/26 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Lech Kobylinski, Mieczyslaw Krezelewski, Edmund Brzoska Wlasciciel patentu: Politechnika Gdanska, Gdansk (Polska) Uklad sterujacy wodolotu Przedmiotem wynalazku jest uklad sterujacy wodolotu, podpartego co najwyzej jednym gleboko zanurzonym i co najmniej jednym powierzchnio- wo-tnacym lub plytko zanurzonym platem nosnym.Znane dotychczas uklady sterujace wodolotów wykonane sa w postaci jednej lub dwóch piono¬ wych pletw o symetrycznym profilu, usytuowa¬ nych za platem rufowym lub za elementami pod¬ pierajacymi plat rufowy wodolotu. .Znane sa równiez uklady sterujace wodolotów, skladajace sie z jednej pletwy sterowej, umiesz¬ czonej za platem rufowym i drugiej pletwy ste¬ rowej, usytuowanej za dziobowym platem wodo¬ lotu.Niedogodnoscia znanych rozwiazan ukladów ste¬ rujacych wodolotów jest wystepowanie, podczas wykonywania manewru zwrotu w locie, przechy¬ lenia wodolotu na zewnatrz jego trajektorii lotu.Tego rodzaju zjawisko, ze wzgledu na niemozli¬ wosc uzyskania malych promieni cyrkulacji, wply¬ wa niekorzystnie na zwrotnosc wodolotu, a ponadto jest nieprzyjemne dla pasazerów i zalogi.Celem wynalazku jest skonstruowanie ukladu sterujacego wodolotu, który podczas wychylenia steru, umozliwi powstanie momentu pochylajace¬ go wodolotu ku srodkowi cyrkulacji, a tym samym wplynie na polepszenie jego charakterystyk ma¬ newrowych.Cel ten zostal osiagniety przez wahliwe zamoco¬ wanie na co najmniej jednym placie nosnym wo¬ lo 15 20 30 dolotu klap, sprzezonych z jednym lub kilkoma ste¬ rami wodolotu, przy czym wychylenie steru w pra¬ wo powoduje wychylenie lewej klapy w dól, a pra¬ wej klapy w góre i odwrotnie.Szerokosc klapy jest mniejsza od polowy cieciwy plata nosnego w miejscu jej zamocowania, a dlu¬ gosc klapy jest nie wieksza niz polowa rozpietosci czesci zanurzonej plata nosnego, mierzonej na wodnicy lotu.Korzysci wynikajace z zastosowania ukladu ste¬ rujacego wedlug wynalazku polegaja na wyelimi¬ nowaniu przechylu wodolotu od srodka cyrkulacji, co wplywa bezposrednio na polepszenie charakte¬ rystyk manewrowych wodolotu, przy czym nie¬ wielkie wychylenia steru wplywaja tlumiaco na poprzeczne kolysania wodolotu.Uruchomienie, przed startem wodolotu, dodat¬ kowego ukladu sterujacego klapami, powoduje je¬ dnoczesne wychylenie klap w tym samym kierun¬ ku, co umozliwia ich wykorzystanie do przyspie¬ szenia startu wodolotu lub do zmniejszenia drogi jego hamowania przy wodowaniu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wodolot z ukladem sterujacym, fig. 2 — polowe plata nosnego z wychylona klapa w widoku czolowym, fig. 3 — polowe plata nos¬ nego z klapa w widoku z góry, a fig. 4 — uklad sterujacy klapami i sterem. 66 096w 66 096 3 4 Przedstawiony na rysunku uklad sterujacy wo¬ dolotu posiada ster 1 sprzezony z zamocowanymi wahliwie klapami 2 usytuowanymi na jednym lub na wszystkich platach nosnych 4 wodolotu.Szerokosc 5 klapy 2 jest mniejsza od polowy cie¬ ciwy 6 plata nosnego 4 w miejscu zamocowania klapy 2, a jej dlugosc 7 jest nie wieksza niz po¬ lowa rozpietosci 8 zanurzonej czesci plata nosnego 4, mierzonej na wodnicy lotu 9.Urzadzenie hydrauliczne ukladu sterujacego wo¬ dolotu sklada sie z polaczonego z kolem sterowym 3 zespolu silownika sterujacego 10, sprzezonego z si¬ lownikiem napedu 12 steru 1 i rozdzielaczem 11, który poprzez zawory zwrotne 14 jest polaczony z silownikami napedu 13 klap 2 oraz dodatkowego urzadzenia sterujacego sterem wodolotu w postaci silownika sterujacego 16 z dzwignia 15, polaczone¬ go poprzez zawory zwrotne 14 z silownikami na¬ pedu 13 klap 2.Dzialanie ukladu sterujacego wodolotu polega na tym, ze wychylenie kola sterowego 3 o kat a po¬ woduje uruchomienie zespolu silownika steru¬ jacego 10, który steruje rozdzielaczem 11 oraz si¬ lownikami napedu 12 steru 1, przy czym rozdzie¬ lacz 11 przekazuje impuls do silowników napedu 13 klap 2.Dzialanie ukladu sterujacego wodolotu polega na tym, ze wychylenie kola sterowego 3 o kat a po¬ woduje uruchomienie zespolu silownika sterujacego 10, który steruje rozdzielaczem 11 oraz silownikiem napedu 12 steru 1, przy czym rozdzielacz 11 prze¬ kazuje impuls do silowników napedu 13 klap 2. Im¬ puls ten powoduje wychylenie lewej klapy 2 w dól o kat dlt a prawej w góre o kat d2, w momencie wychylenia steru 1 o kat y w prawo i odwrotnie.Dzieki temu nastepuje zmiana rozkladu sily nos¬ nej wzdluz rozpietosci 8 plata nosnego 4, co wy¬ woluje moment przeciwnie skierowany do przechy¬ lenia wodolotu. Wielkosc tego momentu zalezy od powierzchni klap 2, kata ich wychylenia dlf ó2 i predkosci postepowej wodolotu.W celu zmniejszenia momentów zawiasowych, na sterze 1 i klapach 2 mozna dodatkowo zainstalo¬ wac male, ruchome powierzchnie nosne w postaci klapek. Mozliwe jest równiez wychylenie klap 2 i steru 1 za pomoca urzadzenia mechanicznego.Podczas startu wodolotu zawory zwrotne 14 od¬ laczaja rozdzielacz 11, zas zmiana polozenia dzwig¬ ni 15 w góre lub w dól uruchamia zespól silownika sterujacego 16 startem, który jednoczesnie steruje silownikami napedu 13 klap 2, co powoduje równo¬ czesne wychylenie klap 2 w tym samym kierunku o równej wartosci kata dt i <52.Wielkosc wychylenia steru 1 o kat y i klap 2 o kat di i <52 jest proporcjonalna do kata a obrotu kola sterowego 3. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Uklad sterujacy wodolotu, podpartego co naj- wyzeej jednym gleboko zanurzonym i co najmniej jednym powierzchniowo-tnacym lub plytko zanurzo¬ nym platem nosnym, znamienny tym, ze na co naj¬ mniej jednym placie nosnym (4) wodolotu zamo¬ cowane sa wahliwe klapy (2), sprzezone z jednym lub kilkoma sterami (1) wodolotu, przy czym wy¬ chylenie steru (1) w prawo o kat (y) powoduje wy¬ chylenie lewej klapy (2) w dól o kat (<5i), a prawej klapy (2) w góre o kat (82) i odwrotnie.

2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze szerokosc (5) klapy (2) jest mniejsza od polowy cieciwy (6) plata nosnego (4) w miejscu jej zamo¬ cowania, a dlugosc (7) klapy (2) jest nie wieksza niz polowa rozpietosci (8) czesci zanurzonej plata nosnego (4), mierzonej na wodnicy lotu (9). 10 15 20 25 3iKI. 65a, 1/26 66 096 MKP B63b 1/26 Fig 2 7 rv -lj •N M ko Fig 3KI. 65a, 1/26 66 096 MKP B63b 1/26 Fig. 4 Bltk zam. 2201/72 190 egz. A4 Cena zl 10,— PL PL