Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.VIII.1972 66044 KI. 42f,19/02 MKP GOlg 19/02 "czytelnia BzeKipup&l^l l ' ] Wspóltwórcy wynalazku: Mieczyslaw Lekowski, Waldemar Michalik Wlasciciel patentu: Dowództwo Wojsk Lotniczych (Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych), Warszawa (Polska) Waga sprezynowa Przedmiotem wynalazku jest waga sprezynowa w postaci przenosnych podstawek, nadajaca sie szczególnie do wazenia duzych wielotonowych cie¬ zarów, zwlaszcza samolotów i pojazdów kolowych.Znane sa do pomiaru ciezarów samolotów lub pojazdów kolowych wagi pomostowe wbudowane na stale w podloze, wymagajace doprowadzenia wazonego obiektu do wagi. iZnane sa równiez wagi przenosne do duzych ciezarów, jednak o duzych gabarytach i ciezarze przez co manipulowanie ni¬ mi jest utrudnione i wymaga przez to zatrudnie¬ nia przy wazeniu nimi znacznej liczby osób.Znane dotychczas wagi sluzace do wazenia du¬ zych ciezarów charakteryzuja sie mala dokladnos¬ cia i wymagaja kazdorazowo uciazliwego tarowa¬ nia, manipulowania odwaznikami i oczekiwania na wytlumienie powstalych wahan.Celem wynalazku jest unikniecie podanych nie¬ dokladnosci. Dla osiagniecia tego celu postawiono sobie zadanie opracowania wagi sprezynowej do pomiaru duzych wielotonowych ciezarów, lekkiej, latwo przenosnej, o malych gabarytach, pozwala¬ jacej na wazenie duzych ciezarów z duza doklad¬ noscia, siegajaca setnych procenta.Cel ten zostal osiagniety dzieki konstrukcji wagi sprezynowej w której sprezyny w postaci belek pracujacych na zginanie, sa utwierdzone sztywno, jednym koncem do podstawy wagi, a drugim rów¬ niez sztywno do pomostu wagi. Do utwierdzenia sprezyn do podstawy i do pomostu sluza wezly. 10 15 20 25 30 Jeden wezel polaczony jest sztywno z podstawa przy pomocy zeber zewnetrznych, w którym umo¬ cowany jest mechanizm dzwigniowy wraz z czuj¬ nikiem zegarowym. Natomiast w drugim wezle umocowany jest palec przekazujacy ugiecie ukla¬ du na mechanizm pomiarowy. Wezel ten polaczo¬ ny jest sztywno z pomostem wagi przy pomocy pary zeber wewnetrznych. Wezly te polaczone sa ze soba tylko sprezynami. Sprezyny w postaci be¬ lek pracuja w ukladzie, którego ugiecie mierzone jest w plaszczyznie znajdujacej sie w polowie roz¬ pietosci sprezyn. Takie rozwiazanie zapewnia wlasciwy pomiar bez wzgledu na miejsce przylo¬ zenia sily na pomoscie wagi i umozliwia wazenie wielotonowych ciezarów z dokladnoscia 0,05%.Uzyskano to dzieki duzym ugieciom w miejscu pomiaru, przypadajacym na jednostke ciezaru, oraz brakiem wszelkich luzów i tarcia w ukladzie pracujacym pod obciazeniem. Istote wynalazku mozna zastosowac do konstrukcji wag o dowolnym zakresie obciazen.Przyklad wykonania wagi wedlug wynalazku przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia wage w przekroju podluznym wedlug linii A—A z fig. 3, fig. 2 — wage w przekroju poprzecz¬ nym wedlug linii B—B z fig. 1, a fig. 3 przedsta¬ wia wage w widoku z góry z czesciowym odslo¬ nieciem mechanizmu czujnikowego.Jak podano na rysunku fig. 1 sprezyny 1 w pos¬ taci belek polaczone sa sztywno jednym koncem 66 04466 044 3 z podstawa 2 za pomoca wezla 3 i zeber zewnetrz¬ nych rozciagnietych wzdluz calej podstawy wagi, drugi koniec sprezyn jest polaczony sztywno przy pomocy wezla 4 i zeber wewnetrznych z pomostem wagi 5.W nieruchomym wezle 3 polaczonym sztywno z podstawa 2 umocowany jest mechanizm dzwig¬ niowy wraz z czujnikiem zegarowym. Natomiast w ruchomym wezle 4 znajdujacym sie na drugim swobodnym koncu sprezyn umocowany jest sztyw¬ no palec 6 siegajacy do polowy dlugosci (rozpie¬ tosci) sprezyn 1. Mechanizm przekladniowy 7 po¬ siada dzwignie dwuramienna 8 o osi obrotu „O" sztywno zwiazanej z nieruchomym wezlem 3, któ¬ rej koniec „B" napedzany jest przez koniec „A" palca 6. Przy obciazeniu wagi ruchomy wezel 4 obniza sie wraz ze sztywno zamocowanym w nim palcem 6 i naciska na koniec „B" dzwigni 8 dwu- ramiennej co powoduje obrót dwuramiennej dzwigni 8 dookola jej osi „O" i ruch konca „C" dzwigni 8 (przykladowo na fig. 1 do góry). Wcis¬ niety w stanie wyjsciowym i(przy nieobciazonym pomoscie wagi) trzpien czujnika pod wplywem wlasnej sprezyny wysuwa sie, powodujac wychy¬ lenie wskazówek czujnika, proporcjonalnie do wa¬ zonego ciezaru.Do kasowania luzów w mechanizmie dzwignio¬ wym sluzy sprezynka kompensujaca 10 umocowa¬ na jednym koncem do korpusu mechanizmu prze¬ kladniowego 7, który jest zwiazany sztywno z wezlem 3, a drugim koncem do ramienia rucho¬ mej dzwigni 8.Wage wyposazono w uchwyty 11 i 12 do latwego przenoszenia. ,; Zasadnicza konstrukcja nosna pozwala na bez¬ posrednie zastosowanie, zamiast omówionego me¬ chanicznego ukladu czujnikowego, ukladów elektro- 10 15 20 25 30 35 nicznych do pomiaru przemieszczen. W tej odmia¬ nie zamiast mechanizmu przekladniowego 7 mon¬ tuje sie uklad elektroniczny, przykladowo tenso- metryczny, skladajacy sie z belki sprezystej okle¬ jonej ukladem tensometrów umocowanej sztywno jednym koncem do wezla 3. Drugi koniec jest zgi¬ nany na skutek przemieszczen konca „A" palca 6.Do rejestracji wzglednie odczytu mierzonych elektrycznie wartosci stosuje sie znane przyrzady i uklady pomiarowe. PL