PL66016B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 06.XI.1967 Szwajcaria Opublikowano: 30.XII.1972 66016 KI. 47c,41/20 MKP F16d 41/20 Wlasciciel patentu: Hasler A.G., Berno (Szwajcaria) Wlaczalne sprzeglo sprezynowe zwitkowe Przedmiotem wynalazku jest wlaczalne sprzeglo sprezynowe zwitkowe, laczace w sposób przerywa¬ ny obracajacy sie wal napedowy z usytuowanym wspólosiowo walem napedzanym, zwlaszcza do po¬ jazdów mechanicznych.Znane sa sprzegla sprezynowe zwitkowe, w któ¬ rych przewidziane sa dodatkowo urzadzenia dla utrzymania czesci napedzanej w przewidzianym po¬ lozeniu. Przy jednym z tych znanych urzadzen umieszczona jest na zewnatrz sprzegla zapadkowa sprezyna o ksztalcie talerzowym do której po osiag¬ nieciu polozenia zatrzymujacego wchodzi wystajacy sworzen, znajdujacy sie na czesci napedzanej.W sprzeglach tego typu jako element sprzegajacy sluzy równiez wstepnie polaczona sprezyna zwitko- wa, obejmujaca czescia zwojów piaste elementu napedzanego, z którym jest ona polaczona. Inna czesc zwojów sprezyny zwitkowej obejmuje, bez mechanicznego polaczenia, piaste obracajacej sie czesci napedzajacej. Koniec sprezyny znajdujacy sie po stronie czesci napedzajacej wchodzi do tulei laczacej, która mozna zatrzymac lub zwalniac co powoduje wylaczenie lub wlaczenie sprzegla. Po zwolnieniu tulei laczacej zwoje sprezyny zwitkowej opasujacej czesci napedzane mocno zaciskaja sie na piaste tulei i w ten sposób tworza polaczenie mie¬ dzy czescia napedzajaca i napedzana. Takie sprze¬ glo moze byc uksztaltowane tylko jako sprzeglo jednoobrotowe, przy którym czesc robocza w czasie jednego obrotu sprzegnieta jest ze stale obracajaca 10 15 20 30 sie czescia napedzajaca. Uksztaltowanie takie sta¬ nowi znaczne utrudnienie w laczeniu sprzegla, szczególnie przy czesto powtarzalnym jego wlacza¬ niu i wylaczaniu.W innym znanym rozwiazaniu umieszczony jest na zewnatrz sprzegla zderzak przechylny, na który natrafia krzywka znajdujaca sie na obwodzie czesci napedzanej sprzegla, okreslajac dokladne polozenie punktu zatrzymania. Urzadzenie to jest czesto uzu¬ pelniane drugim przechylnym zderzakiem umiesz¬ czonym na zewnatrz sprzegla, zapobiegajacym wstecznemu obrotowi czesci napedzanej.Rozwiazanie to stwarza jednak koniecznosc usta¬ wiania dodatkowych elementów, co z kolei wymaga dodatkowej konserwacji i napraw urzadzen.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci, czyli wykonanie takiego sprzegla, któreby w sposób nieskomplikowany moglo byc czesto wla¬ czane i wylaczane i nie posiadaloby dodatkowych elementów obciazajacych i wymagajacych dodat¬ kowej konserwacji.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze tuleja laczaca posiada po stronie czolowej od strony czesci napedzanej, jeden lub wiecej osiowo wystajacych klów wchodzacych do przestrzeni pierscieniowej, przewidzianej w czesci napedzanej, wspólpracuja¬ cej ze znajdujacymi sie tam zderzakami.W sprzegle sprezynowym zwitkowym wedlug wy¬ nalazku urzadzenie do dokladnego ustalania polo¬ zenia punktu zatrzymania wbudowane jest do kor- 660163 66016 4 pusu sprzegla. W ten sposób osiagnieta zostaje zwar¬ ta budowa sprzegla w zakresie ustalania punktu zatrzymania co przy zastosowaniu duzej ilosci sprzegiel w jednym urzadzeniu jest bardzo ko¬ rzystne. 5 Osiagniete równiez zostaja te korzysci, ze zmniej¬ sza sie znaczna ilosc elementów niezbednych do stosowania sprzegla, oraz unika sie koniecznosci stosowania przy wlaczeniu dodatkowego momentu obrotowego w celu zwolnienia polaczenia sprezy- 10 nowo-zapadkowego.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój sprzegla wzdluz linii I—I we¬ dlug fig. 2, fig. 2 — widok czolowy z lewej strony 15 wedlug fig. 1, fig. 3 — przekrój poprzeczny wzdluz linii III—III wedlug fig. 1 przy wlaczonym sprzegle, a fig. 4 — przekrój poprzeczny jak w fig. 3 przy wylaczonym sprzegle.Beben napedowy 1 polaczony w sposób staly 20 z tarcza pasowa 2, napedzana przez nieuwidocznio- ny na rysunku silnik elektryczny, wyposazony jest na stronach czolowych w wystepy 3 wzglednie 4.Wystepy 3 wspólpracuja z rowkami 6, wykonanymi • w tulei lozyskowej 5 a wystepy 4 wspólpracuja 25 z rowkami tulei zabierakowej 8, przy czym tuleja 5 i tuleja 8 sa osadzone na tulei nosnej 9.Beben napedowy 1, tuleja lozyskowa 5 i tuleja zabierakowa 8 sa w ten sposób sztywno ze soba polaczone i obracaja sie wspólnie. Te trzy elementy 30 sprzegla tworza stale obracajaca sie czesc nape¬ dowa. Obracajaca sie w sposób przerywany czesc napedzana sprzegla sklada sie z wiekszej ilosci elementów, usytuowanych wspólosiowo do czesci napedzajacej. Tuleja nosna 9 usytuowana na calej 35 dlugosci sprzegla, zaopatrzona jest z lewej strony w rowki 10 i jest umocowana za pomoca dwóch srub 11 do napedzanego walu A. Na tulei nosnej 9 umieszczone sa elementy napedzajace i napedzane sprzegla. Czesci tulei nosnej 9 ulozone pod tuleja 40 lozyskowa 5 i tuleja zabierakowa 8 uksztaltowane sa w formie gladkich powierzchni lozyskowych w sposób taki, ze czesc napedzajaca sprzegla moze na tulei nosnej 9 swobodnie sie obracac. Czesc 12 tulei nosnej 9 uksztaltowana w formie piasty, po- 45 lozonej miedzy tuleja lozyskowa 30 i tuleja zabie¬ rakowa 8 jest o takiej samej srednicy zewnetrznej, jak i piasta 13 tulei lozyskowej 5.Na lewej czesci tulei nosnej 9 nasadzona jest tuleja 14 posiadajaca wypust 15 skierowany pro- 50 mieniowo do wnetrza, wchodzacego do wyciecia 16 tulei nosnej 9.Piasta 17 tulei 14 posiada te sama srednice zewnetrzna, jak piasta 18 tulei zabierakowej 8. Na wypuscie 19 tulei 14 umieszczona jest glowica zde- 55 rzakowa 20, która zaopatrzona jest w dwa promie¬ niowo usytuowane otwory gwintowane .21, do któ¬ rych wprowadzone sa sruby 11 z czopami 22 mo¬ cujace tuleje nosna 9 na wale A. Czopy 22 osa¬ dzone w luzno pasowanym otworze przelotowym 60 23 w tulei 14, zapobiegajac w ten sposób przesu¬ nieciom miedzy glowica zderzakowa 20 i tuleja 14.W czesci cienkosciennej 24 glowica zderzakowa 20 posiada dwa przeciwlegle, przelotowe otwory pro¬ mieniowe25. 65 Elementem sprzegajacym czesc napedzajaca z czescia napedzana jest glówna sprezyna zwitkowa 26 opasujaca jedna czescia swoich zwojów piaste 17 tulei 14 czesci napedzajacej, podczas gdy druga czesc zwojów opasuje luzno piaste 18 stale obra¬ cajacej sie czesci napedzajacej. Zwoje glównej spre¬ zyny 26 zaciskajace piaste 17 obejmuja ciasno cien¬ koscienna wzdluznie nacieta tuleje zaciskowa 27.Cylindryczna powierzchnia tulei zaciskowej 27 i cienkoscienna czesc 24 glowicy zderzakowej 20 tworza pierscieniowa przestrzen 28, w której umieszczone sa dwa przeciwlegle zderzaki 29 osa¬ dzone w otworach promieniowych 25.W zderzakach 29 osadzone sa sruby 30, skiero¬ wane promieniowo do tulei zaciskowej 27, za po¬ moca których pierwsze zwoje sprezyny zwitkowej 26 zacisniete sa na piascie 17, stwarzajac polaczenie sprezyny 26 z czescia napedzana.Wlaczanie i wylaczanie sprzegla powoduje spre¬ zyna zwitkowa 26 obejmujaca wspólosiowo tuleje laczaca 31. Odgieta koncówka 32 zwitkowej spre¬ zyny 26, polozona po stronie czesci napedzajacej wchodzi do rowka podluznego 33 tulei laczacej 31 ulozyskowanej obrotowo z jednej strony na tulei zaciskowej 27 a z drugiej na bebnie napedowym 1.Poszczególne czesci sprzegla utrzymywane sa w po¬ laczeniu za pomoca podkladki sprezystej 34 i piers¬ cienia sprezynujacego 35. Tuleja laczaca 31 wypo¬ sazona jest w promieniowo wystajaca krzywke 36, wspólpracujaca z dzwignia uruchamiajaca H. Gdy dzwignia H zostanie przez przekaznik R na krótki czas odciagnieta to tuleja laczaca 31 zaczyna sie obracac powodujac zacisk zwitkowej sprezyny 26 opasujace czesc napedzajaca na piascie 18, tworzac w ten sposób polaczenie miedzy czescia napedzajaca i napedzana sprzegla.Przy powtórnym zaczepieniu krzywki 36 o dzwig¬ nie H nastepuje polaczenie miedzy czesciami sprze¬ gla, które zostaje rozlaczone. Tuleja laczaca 31 mo¬ ze byc zaopatrzona w wiecej niz jedna krzywke 36.W takim przypadku czesc napedzana sprzegla mo¬ glaby kazdorazowo wykonywac tylko czesc obrotu.W opisanym sprzegle urzadzenie dla dokladnego ustalenia punktu zatrzymania wbudowane jest w korpus sprzegla. Posiada ono na stronie czolowej tulei laczacej 31 skierowanej do czesci napedzanej, dwa osiowo wystajace kly 37 wchodzace do prze¬ strzeni pierscieniowej 28 wykonane w czesci nape¬ dzanej sprzegla, wspólpracujace z umieszczonymi w tej przestrzeni zderzakami 29.Obok kazdego zderzaka 29 ustawiony jest element zderzakowy 38 wykonany z elastycznego materialu na przyklad wulkolanu, tak ze droga klów 37 z jed¬ nej strony ograniczona jest przez zderzaki 29, a z drugiej przez elastyczne elementy zderzakowe 38.Gdy sprzeglo jest wlaczone to kly 37 znajduja sie w poblizu zderzaków 29 (fig. 3). Przy wylaczonym sprzegle, to jest gdy dzwignia H zatrzyma tuleje 31, to zatrzymuja sie równiez kly 37, natomiast czesci napedzanego sprzegla obracaja sie na skutek bez¬ wladnosci w tym samym kierunku, do momentu gdy elementy zderzakowe 38 nie opra sie o kly 37 (fig. 4).Droga, jaka kly 37 pokonuja jest tak dobrana, ze zwoje zwitkowej sprezyny 26 znajdujace sie nad piasta 18 zdaza przy rozlacznym sprzegle rozerwac66016 6 sie tak, aby piasta 18 bez wiekszego tarcia mogla sie w tych zwojach obracac.Gdy dla wlaczenia sprzegla tuleja laczaca 31 zostanie od dzwigni H zwolniona, to musi sie ona tak dlugo obracac, az zwoje zwitkowej sprezyny 26 zacisna sie na obracajacej sie piascie 18.W celu zabezpieczenia prawidlowego polaczenia kly 27 przy wylaczonym sprzegle nie dotykaja zde¬ rzaków 29.Sprzeglo zaopatrzone jest w urzadzenie blokuja¬ ce, zapobiegajace wyprzedzeniu czesci napedzajacej sprzegla przez czesc napedzana. To blokujace urza¬ dzenie sklada sie z drugiej sprezyny zwitkowej 39, zwinietej w odwrotnym kierunku niz glówna zwit- kowa sprezyna 26, opinajaca z naprezeniem wstep¬ nym zarówno piaste 12 czesci napedzanej jak i pia¬ ste 13 czesci napedzajacej.Sprezyna 39 dziala równiez korzystnie przy za¬ trzymywaniu sprzegla, zapobiegajac obrotom wstecznym czesci napedzanej.W zaleznosci od rozwiazania mozna po kilka czesci skladowych sprzegla laczyc w jedna calosc.Na przyklad glowica zderzakowa 20, tuleja 14 i zderzak 29 moga byc wykonane jako jedna calosc. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Wlaczalne sprzeglo sprezynowe zwitkowe, któ¬ rego czesc zwojów zwitkowej sprezyny sprzeglowej obejmuje piaste czesci napedzanej sprzegla, a inna czesc zwojów zwitkowej sprezyny obejmuje piaste stale obracajacej sie czesci napedzajacej sprzegla i które posiada tuleje laczeniowa obejmujaca wspól- 5 osiowo sprezyne sprzeglowa, za pomoca której wla¬ cza lub wylacza sie sprzeglo, które zaopatrzone jest równiez w urzadzenie blokujace wyposazone w zwitkowa sprezyne zwinieta w kierunku odwrot¬ nym, znamienne tym, ze tuleja laczaca (31) po- 10 siada jedno lub wiecej osiowo wystajacych klów (37) od strony czolowej zwróconej w kierunku czesci napedzanej, wchodzacych do pierscieniowej prze¬ strzeni (28) znajdujacej sie w czesci napedzanej sprzegla i wspólpracujacej ze zderzakiem (29). 15

2. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze posiada druga sprezyne sprzeglowa (39), zwinieta odwrotnie niz sprezyna sprzeglowa (26), opasujaca z napieciem wstepnym zarówno piaste (12) czesci napedzanej oraz piaste (13) stale obracajacej sie czesci napedzajacej.

3. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienne tym, ze w przestrzeni (28) osadzone sa obok zderzaków (29) elementy zderzakowe (38) wspólpracujace 25 z klami (37) z materialu elastycznego tak, ze droga klów (37) ograniczona jest z jednej strony przez zderzaki (29), a z drugiej strony przez elementy zderzakowe (38). 20KI. 47c,41/20 66016 MKP F16d 41/20 i 30 Rg.3 ERRATA Lam 5 wiersz 8 jest: kly 27 powinno byc: kly 37 2046 — LDA — 20.5.72 — 205 egz. Cena zl 10,— PL PL