Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VII972 65634 KI. 42t2, 17/00 MKP Gile 17/00 ItiSUOTEKA Twórca wynalazku: Wojciech Mokrzycki Wlasciciel patentu: Wojskowa Akademia Techniczna, Warszawa (Polska) Slownikowa pamiec stala elektronicznej maszyny matematycznej i Przedmiotem wynalazku jest slownikowa pamiec stala elektronicznej maszyny matematycznej prze¬ znaczona w szczególnosci do pracy w ukladach ekranów zobrazowania graficznego elektronicznych maszyn matematycznych zwanych równiez dis¬ playami.Urzadzenia te przeznaczone sa do utrzymywa¬ nia dwukierunkowej lacznosci miedzy elektronicz¬ na maszyna matematyczna, a obsluga ludzka w trybie konwersacji na biezaco. Bardziej szczególo¬ wo tlumaczac wspólpraca ta polega na wyswietla¬ niu przez maszyne matematyczna na ekranie dis¬ play^ tekstów i wzorów matematycznych ilustro¬ wanych rysunkiem lub schematem, oraz na pi¬ saniu za posrednictwem tzw. pióra swietlnego wo¬ dzonego przez operatora po tymze ekranie dowol¬ nego w zasadzie tekstu i rysunków celem zapa¬ mietania ich w oczekiwaniu na przetworzeniu in¬ formacji w nich zawartych w sposób zgodny z programem lub instrukcjami recznie wprowadza¬ nymi przez operatora z pulpitu kontrolnego. W takim systemie zachodzi koniecznosc tlumaczenia pewnych ciagów zero-jedynkowych informacji przechowywanych w pamieciach elektronicznej maszyny matematycznej na znaki graficzne, na przyklad, alfabetu lacinskiego, celem ich wyswie¬ tlania na ekranie urzadzenia zobrazowania gra¬ ficznego. Temu zadaniu sluzy opisywana slowniko¬ wa pamiec stala.W zbudowanych dotad nielicznych egzemplarzach 10 15 20 urzadzen zobrazowania graficznego w celu doko¬ nania zamiany informacji przeznaczonych do wy¬ swietlania, przechowywanych w pamieciach ma¬ szyny matematycznej w zakodowanej postaci cia¬ gów zero-jedynkowych na skladowe wektory zna¬ ków graficznych stosowano rozbudowane uklady tranzystorowych sieci logicznych wspólpracujacych z róznego typu rejestrami, zawierajacymi takze rdzenie ferrytowe. Te skomplikowane uklady oka¬ zaly sie nie tylko drogie i podatne na uszkodzenia, ale i takze wolno dzialajace.Celem wynalazku jest umozliwienie urzadzenia zobrazowania graficznego dokonywania tlumaczen pamietanych ciagów zero-jedynkowych na wektory wyswietlanych znaków graficznych w sposób szyb¬ ki, tani ukladowo i malo zawodny. Zadaniem wy¬ nalazku jest stworzenie odpowiedniego ukladu elektronicznego przeznaczonego do osiagniecia po¬ danego celu.Cel ten zostal osiagniety przez slownikowa pa¬ miec stala elektronicznej maszyny matematycznej, która sklada sie z pamieci slowa wejsciowego oraz pamieci slowa wyjsciowego, przy czym ta pierw¬ sza zbudowana jest ze rdzeni ferrytowych, których liczba jest mniejsza lub równa ilosci wszystkich kombinacji uzyskiwanych ze slowa wejsciowego.Przez kazdy z tych rdzeni przechodzi osobny przewód sygnalu wyjsciowego, a takze wspólny dla wszystkich wspomnianych rdzeni przewód sygnalu odczytu, oraz wspólne dla niektórych rdzeni prze- 6563465634 wody sygnalów slowa wejsciowego w ilosci zmien¬ nej dla kazdego z tych rdzeni i okreslonej wybra¬ na kombinacja slowa wejsciowego, która ma od¬ dzialywac na odpowiedni rdzen. Natomiast pamiec slowa wyjsciowego ma postac matrycy prostokat- 5 nej o dowolnej ilosci rdzeni ferrytowych, ale nie mniejszy niz 2X2, przy czym przez kazdy rdzen tej drugiej matrycy przechodzi co najmniej jeden przewód sygnalu wyjsciowego pamieci slowa wej¬ sciowego, oraz jeden przewód sygnalu odczytu pa- 10 mieci slowa wyjsciowego, a takze jeden przewód sygnalu wyjsciowego pamieci slowa wyjsciowego.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, przy czym uzyte tu oznaczenia tlumaczy sie na- 15 stepujace Prawa czesc rysunku obwiedziona prze¬ rywana linia stanowi pamiec slowa wejsciowego PSWE i sklada sie z jednej kolumny rdzeni ferry¬ towych R. Na wejsciu do tej pamieci znajduje sie zespól kluczy elektronicznych Q, który wspólpra- 20 cujac z generatorem pradowym G umozliwia rów¬ nolegle wprowadzanie informacji okreslonych cia¬ giem zero-jedynkowym xo, xl... xn (gdzie X! = 0,1), stanowiacym slowo wejsciowe. Zaklada sie, ze kon¬ strukcja zespolu: generator G oraz klucz Q jest 25 taka, iz w kolejnych .przewodach sygnalów wej¬ sciowych xo, xl... xn pamieci slowa wejsciowego PSWE moze plynac tylko prad staly o jednej z dwu ustalonych wielkosci. Jedna z tych wielkosci odpowiada informacji zerowej, a druga jedynko- 30 wej. Ilosc k rdzeni R zwiazana jest z dlugoscia 11 slowa wejsciowego xo, xl... xn relacja nastepu¬ jaca: k<2(n + 1) 1 Przez kazdy ze rdzeni R przechodzi zmienna 35 ilosc przewodów sygnalów wejsciowych xo, xl... xn, tworzac dla kazdego z nich inna kombinacje. Przez wszystkie k rdzeni ferrytowych R przechodzi wspólny przewód sygnalu odczytu SWe, oraz osob¬ no- dla wszystkich tych rdzeni przewody sygnalów 49 wyjsciowych Zu Z2... Zk pamieci slowa wejsciowe¬ go PSWE. Zaleznie od zastosowanego rodzaju od¬ czytu Swe w przewodach sygnalów wyjsciowych Z1? Zk ... Zk pamieci slowa wejsciowego PSWE mo¬ ga byc umieszczone diody di, d2... dk. Pamiec slo- 45 wa wyjsciowego PSWY (na rysunku po lewej ob¬ wiedziona przerywana linia) 'ma postac matrycy zlozonej ze rdzeni ferrytowych r o prostokatnej petli histerezy, zorganizowanych w kolumn i 1 wierszy, przy czym jej wymiary nie zaleza ani 50 od ilosci rdzeni ferrytowych R, ani tez od dlugosci slowa wejsciowego x0, xx... xn.Kolumne i-ta tej pamieci tworza wszystkie te rdzenie ferrytowe r, które sa naniesione na wspól¬ ny przewód sygnalu slowa wyjsciowego yt, nato¬ miast wiersz j-ty jest utworzony przez rdzenie r nawleczone na wspólny przewód sygnalu odczytu slowa wyjsciowego Swyj. Przewody sygnalów od¬ czytu slowa wyjsciowego maja swój poczatek w odpowiednich generatorach pradowych, co do któ¬ rych, jak poprzednio zaklada sie, ze moga gene¬ rowac tylko prady stale o jednej z dwu ustalo¬ nych wielkosci.Kolejny moment zmiany poziomu pradu w prze- 65 55 60 wodach sygnalu odczytu slowa wyjsciowego jest wyznaczony przez licznik pierscieniowy nie poka¬ zany na rysunku, który wysterowuje wspomniane generatory pradowe czyniac to zawsze w tej sa¬ mej kolejnosci. Przewody sygnalu wyjsciowego Zi pamieci slowa wejsciowego PSWE przechodza przez rdzenie r pamieci slowa wyjsciowego PSWY w sposób nieregularny i wynikajacy tylko z przy¬ porzadkowania okreslonym kombinacjom slowa wejsciowego x0, x1 ... xn zbiorów kombinacji slowa wyjsciowego y0, yi ... yn.Opisana slownikowa pamiec stala elektronicznej maszyny matematycznej dziala w sposób nastepu¬ jacy. Generator G oraz klucze elektroniczne Q wysterowane spoza omawianej pamieci podaja w przewodach przechodzacych przez rdzenie R pa¬ mieci slowa wejsciowego PSWE okreslona kombi¬ nacja dwu mozliwych stanów stalopradowych.Wszystkie te rdzenie ferrytowe R o prostokatnej petli histerezy, przez które przechodzi co najmniej jeden przewód sygnalu slowa wejsciowego xx prze¬ chodzacy aktualnie duzy prad zgodnie z normal¬ nym zachowaniem rdzeni ferrytowych nie zareagu¬ je zmiana swego magnetyzmu na odpowiedniej po- larnosci prad sygnalu odczytu Swe.Jeden tylko rdzen R, przez którego przechodzace wszystkie przewody sygnalów slowa wejsciowego xi aktualnie nie przewodza duzego pradu, zostanie przerzucony do przeciwnego poprzedniemu stanu magnetycznego. Towarzyszyc temu bedzie zaindu- kowanie impulsu pradowego w odpowiednim prze¬ wodzie sygnalu wyjsciowego zi. Impuls ten prze¬ chodzac przewodem przez niektóre rdzenie r pa¬ mieci slowa wyjsciowego PSWY przerzuci je do przeciwnego normalnemu stanu magnetycznego.Taki stan rdzeni r utrzyma sie tak dlugo, az wzno¬ wi swa dzialalnosc licznik pierscieniowy wystero- wujacy sprzezone z nim generatory pradowe Swy. w taki sposób, ze prad przeplywajacy przewodem sygnalu odczytu Swy. pamieci slowa wyjsciowego przerzuci wszystkie rdzenie ferrytowe r zgrupo¬ wane w jednym wierszu w stan magnetyczny prze¬ ciwny temu, do którego przerzuca sygnal wejscio¬ wy Zi pamieci slowa wejsciowego PSWE.W wyniku zmiany stanu magnetycznego rdzenia ferrytowego r spowodowanej przez pojawienie sie pradu sygnalu odczytu Swy. w pamieci slowa wyj¬ sciowego PSWY w przewodach przechodzacych przez rdzenie r pewnego wiersza, w odpowiednim przewodzie sygnalu wyjsciowego yj pamieci slo¬ wa wyjsciowego PSWY poplynie impuls pradowy.Impuls ten zostanie wykorzystany przez inne ukla¬ dy odbiorcze, wspólpracujace z opisywana pamie¬ cia slownikowa. Aby zapobiec pojawieniu sie na wyjsciach yj impulsów pradowych przeciwnej po- larnosci, które moglyby byc wygenerowane gdy sygnaly Zi przerzucaja rdzenie r z normalnego sta¬ nu magnetycznego miedzy momentami dwu kolej¬ nych zadzialan sygnalów odczytu Swy., na wyj¬ sciach przewodów yj umieszczone diody Dj. Istnie¬ nie natomiast diod di na wyjsciach przewodów zA pamieci PSWE jest konieczne tylko wtedy gdy sy¬ gnal odczytu Swe ma postac dwu kolejno i natych-65634 miast po sobie przychodzacych impulsów o prze¬ ciwnej polarnosci. Dzialanie tych diod jest iden¬ tyczne z poprzednio omówiona funkcja diod D-,.W oparciu o to co dotad podano o dzialaniu opisywanej slownikowej pamieci stalej mozna po- 5 dac 3 warianty interpretacji jej wykorzystania w systemach ekranów informacyjnych zobrazowania graficznego. W pierwszym przypadku wprowadza¬ jac rozmaite slowa wejsciowTe i pobudzajac uklady odczytu stale tego samego wiersza otrzymywac 10 bedziemy kolejno skladowe wektorów potrzebnych do wyswietlania jednego znaku alfanumerycznego.A zatem wprowadzaniu pewnej grripy slów wej¬ sciowych odpowiada tu generowanie okreslonego znaku. 15 W drugim przypadku po wprowadzeniu jednego slowa wejsciowego i obiegnieciu przez licznik pier¬ scieniowy pewnej grupy kolejnych wierszy matry¬ cy pamieci slowa wyjsciowego na ekranie moze¬ my otrzymac znak alfanumeryczny bedacy w tej 20 interpretacji odpowiednikiem okreslonego slowa wejsciowego. W trzecim przypadku pod warun¬ kiem zastosowania pewnych dodatkowych ukla¬ dów, w nastepstwie wprowadzenia okreslonego slowa wejsciowego i obiegu licznika pierscienio- 25 wego po grupie kolejnych wierszy matrycy na ekranie informacyjnym mozna otrzymac grupe znaków o maksymalnej dlugosci równej ilosci wierszy, a licznosci róznych znaków równej ilosci kolumn. 30 PL