Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1972 65633 KI. 19a, 5/08 MKP EOlb 5/08 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Sylwester Fraczek, Julian Siurek Wlasciciel patentu: Zaklady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Szyna jezdna do kolejki podwieszonej Przedmiotem wynalazku jest szyna jezdna do kolejki podwieszonej z wlasnym napedem.Dotychczas stosowane dla jednoszynowych kole¬ jek podwieszonych z wlasnym napedem za pomo¬ ca kól ciernych stalowe szyny profilowe, zwykle dwuteowniki walcowane, cechuja korzystne male opory jazdy kól nosnych wózków kolejki, duza wytrzymalosc mechaniczna na zginanie i sciera¬ nie oraz niekorzystny stosunkowo niski wspólczyn¬ nik tarcia kól pednych pociagowych, co ogranicza sile ciagu zespolu napedowego i wymaga znacz¬ nych sil dociskajacych kola napedowe do biezni szyny.Te duze dociski sa powodem szybkiego zuzywa¬ nia sie wykladzin kól napedowych i wymagaja ciezkich konstrukcji zespolów napedowych.Celem wynalazku jest szyna jezdna kolejki pod¬ wieszonej, która zapewnia wiekszy wspólczynnik tarcia dla kól napedowych kolejki przy zachowa¬ niu zalet szyny stalowej, jak na przyklad duza wytrzymalosc mechaniczna, male opory toczenia kól jezdnych i nosnych kolejki, latwosc wykonania szyny.Cel ten zostal osiagniety wedlug wynalazku w ten sposób, ze stalowa szyna o profilu dwuteowym posiada zamocowane, w dowolny trwaly sposób, do jej srodnika po obu jego stronach w miejscu styku z kolami napedowymi kolejki pasy tworzy¬ wa o wiekszym wspólczynniku tarcia i grubosci do 10 mm, zwane dalej wykladzina, lub w odmia- 15 25 30 nie wynalazku jeden taki pas zamocowany do podstawy szyny, przy czym elementy mocujace nie wystaja ponad zewnetrzne powierzchnie robocze tych pasów. W innej odmianie wynalazku, do srodnika lub podstawy szyny stalowej sa zamoco¬ wane przez przyspawanie pasy siatki stalowej, na która jest nastepnie nalozona warstwa betonu o grubosci okolo 10 mm, na przyklad przez natry¬ skanie.Takie wykonanie szyny jezdnej pozwala na naj¬ bardziej celowy i ekonomiczny dobór wspólpracu¬ jacych ze soba powierzchni dla uzyskania opty¬ malnych warunków pracy kól napedowych i opty¬ malnych parametrów zespolów napedowych kolej¬ ki, jak wymiary, ciezar, sila ciagu.Proponowane rozwiazanie ma inne jeszcze za¬ lety. Rodzaj tworzywa wykladziny mozna róznico¬ wac wzdluz trasy zaleznie od potrzeby, na przy¬ klad od nachylenia trasy i od ciezaru przewozo¬ nych ladunków lub tez stosowac wykladzine na niektórych tylko odcinkach toru. Wykladzina o wiekszym wspólczynniku tarcia zwieksza skutecz¬ nosc hamulców awaryjnych dzialajacych na szy¬ ne. Wykladzina na szynie jest mniej narazona na zmeczenie, zagrzanie i zuzycie niz wykladzina na kole pednym. Zastosowanie wykladziny elastycz¬ nej pozwala na stosowanie kól stalowych z po¬ wierzchnia robocza karbowana dla zwiekszenia tarcia i zywotnosci kola oraz wyeliminowanie szczelin na zlaczach miedzyszynowych. 6563365633 3 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju poprzecznym szy¬ ne z wykladzina na srodniku, fig. 2 odmiane wy¬ konania tej szyny z wykladzina na jej podstawie, 5 fig. 3 odmiane wykonania z wykladzina betonowa na srodniku, a fig. 4 odmiane z taka wykladzina na podstawie szyny.Szyna kolejki podwieszonej (fig. 1) sklada sie z belki stalowej 1 o profilu dwuteowym i dwóch 10 pasów 3 wykladziny o wiekszym wspólczynniku tarcia, na przyklad gumy z przekladkami lub two¬ rzywa sztucznego, zamocowanych do srodnika bel¬ ki z obydwu stron za pomoca nitów 2 z lbami wpuszczonymi, przy czym nity 2 rozmieszczone sa 15 poza powierzchnia styku kól napedowych 4 kolej¬ ki z wykladzina 3, a kola nosne 6 kolejki spoczy¬ waja na odslonietych pólkach 5 stopy belki 1.Szyna przedstawiona na fig. 2 rózni sie od po¬ przedniej tym, ze wykladzina 3 jest zamocowana 20 do podstawy stalowej belki 1 dolnej powierzchni stopy belki dwuteowej 1 za pomoca wkretów 2 wpuszczanych, z krytymi lbami. Odmiana szyny przedstawiona na fig. 3 posiada pasy siatki stalo¬ wej 7 przyspawane punktowo do srodnika stalo- 25 wej belki dwuteowej 1 z obydwu stron i nalozone na nie warstwy betonu 3 grubosci od 5 do 10 mm.Odmiana szyny przedstawiona na fig. 4 posiada jeden tylko pas wykladziny betonowej 3 na siatce stalowej 7 przyspawanej do podstawy belki 1. W 30 innych odmianach wykonania wykladzina 3 moze byc po prostu przyklejona do stalowej belki 1 od¬ powiednio wytrzymalym i trwalym klejem na przyklad epoksydowym.Glówna zaleta takich szyn jest to, ze zachowuja 35 sztywnosc i wytrzymalosc szyn stalowych, maja twarde i gladkie tory jezdne 5 dla kól nosnych 6 wózka kolejki, zapewniajac jednoczesnie wieksza przyczepnosc kól napedowych 4 kolejki w miejscu ich styku z szyna, co pozwala na zmniejszenie sily docisku tych kól do szyny, lub zwiekszenie sily pociagowej. Przykladowo, przez zwiekszenie wspól¬ czynnika tarcia z 0,15 w przypadku wspólpracy stal po stali do okolo 0,6, gdy stal wspólpracuje z tworzywem azbestowym, uzyskuje sie zmniejsze¬ nie w takim samym stosunku niezbednej sily do¬ cisku kól napedowych kolejki z 2000 kG do 500 kG, co odgrywa juz powazna role w konstrukcji ze¬ spolu pociagowego.Inna zaleta szyny jezdnej wedlug wynalazku jest to, ze wykladzina betonowa jest tania, latwa do wykonania, naprawy lub regeneracji przez na¬ trysk betonu, odznacza sie duzym wspólczynni¬ kiem tarcia i nadaje sie szczególnie do kól nape¬ dowych z obreczami gumowymi, gdyz wspólczyn¬ nik tarcia w tym przypadku przekracza 0,8. PL