PL65575B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.VII.1972 65575 KI. 48^, 15/00 MKP C23£ 15/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Biestek, Elzbieta Kilinska Wlasciciel patentu: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Polska) Sposób zabezpieczania przed korozja stopów cynku typu Znal Przedmiotem wynalazku jest sposób zabezpiecza¬ nia przed korozja stopów cynku typu Znal.Stopy cynku, a szczególnie stopy typu Znal ma¬ ja stosunkowo niska odpornosc na dzialanie ko¬ rozji, zwlaszcza w warunkach klimatu tropikal¬ nego.Istnieje szereg sposobów kapieli, których stoso¬ wanie pozwala w pewnym stopniu uodpornic wy¬ roby ze stopów cynku na dzialanie korozji w róz¬ nych specyficznych warunkach narazen korozyj¬ nych, przy czym okazalo sie, ze powloka chro- mianowa jest najkorzystniejsza w przypadkach ochrony przed korozja. Poniewaz okazalo sie rów¬ niez, ze ochrona antykorozyjna, szczególnie w przy¬ padku stopów cynku, zalezy glównie od wlasci¬ wego wspóldzialania operacji oczyszczania i opera¬ cji zabezpieczania powierzchni, zagadnienie ochro¬ ny antykorozyjnej stopów cynku musi byc trak¬ towane lacznie, gdyz bez wlasciwego oczyszczenia i uaktywnienia powierzchni wyrobów ze stopów cynku, szczególnie w przypadku Znalu, powierzch¬ nia wyrobu nie bedzie zdolna we wlasciwym stop¬ niu do reakcji z roztworem stosowanym do chro- mianowania.Znane sposoby przygotowania powierzchni sto¬ pów cynku polegaja na odtluszczeniu elektroche¬ micznym prowadzonym w temperaturze 60—80°C przy stosowaniu skladników kapieli zebranych w tablicy, opracowanej na podstawie receptur po¬ lo 15 30 Skladnik lub parametr 1 Fosforan trój sodowy uwodniony Czteroboran sodowy uwodniony Zwilzacz Wodorotlenek sodo¬ wy Cyjanek sodowy Kwas etylenodwu- aminoczterooctowy Weglan sodowy Metakrzemian pota¬ sowy uwodniony Wodorotlenek pota¬ sowy Cyjanek potasowy Temperatura Gestosc pradu A/dm2 Napiecie PH Czas trwania: sekundy Tablica 1 Receptura I 2 30 g/l 58 g/l 10 g/l 2 g/l 20°C 3—5 12,5—13 II 3 30 g/l 60 g/l 0,5 g/l 30 g/l 60—70°C 3—5 9,5—10,5 20—30 III 4 0,01—0,02g/l 60 g/l 30 g/l 10 g/l 35—50°C 6V 12—12,5 max. 60 65 57565 575 danych w dziele Dettner/Elze: Handbuch der Galvanotechnik, t. 1, cz. 2.Z zestawienia tego wynika, ze w kapieli za¬ wierajacej cyjanek sodowy mozna prowadzic rów¬ niez proces w temperaturze pokojowej, jednak ze wzgledu na toksycznosc cyjanku proces ten zostal praktycznie wyeliminowany z eksploatacji.Chromianowania natomiast przeprowadza sie w kapielach, w których zastosowano, albo jony chromu 6-wartosciowego i 3-wartosciowego, przy czym chrom 3-wartosciowy wprowadza sie w po¬ staci siarczanu chromowego, a chrom 6-wartoscio- wy w postaci Cr03 przy ustalonym stosunku jonów Cr6+ i Cr3+ w granicach okolo 7,0, 0,2—0,5, 1—3 lub tez okolo 0,3, albo kwas borowy i sole chro¬ mowe oraz dodatki w postaci fluorokrzemianu lub fluorokrzemianu i kwasu azotowego, lub chlor¬ ku sodowego i kwasu azotowego oraz jony mo- libdenianów, wolframianów, wanadianów, fosfo¬ ranów lub ich mieszanin, albo tez wodny roztwór pozbawiony chromianów zawierajacy dowolny me¬ tal za wyjatkiem pierwiastków z grupy I ukladu okresowego zwiazany w sposób kompleksowy ze zwiazkiem organicznym, przy czym przedmiot wy¬ jety z tej kapieli splukuje sie roztworem zawie¬ rajacym jony Cr8+, cynk, albo tlenek cynku i CrOa z dodatkiem kwasu fluorokrzemowego i kwasu sol¬ nego, lub fluorotytanianu cynku i kwasu solnego, lub fluoroboranu cynku, chromianu cynku i chlor¬ ku cynku.Druga grupe znanych kapieli stanowia zestawy ujete w dziele Tadeusza Biestka i Jerzego We¬ bera: Powloki konwersyjne, w tablicach 11-17 i 11-18 o skladach przedstawionych nizej: Tablica 2 Skladnik Na2Cr207 g/1 CrOs g/l H2S04 g/1 Zawartosc I 220 30 12 II 150 50 10 III 200 10 5 Wyzej przedstawione sposoby i kapiele daja od¬ pornosc rzedu 6—8 razy wieksza od odpornosci niepokrytego materialu podloza, jednak ogólnie biorac maja za wysokie stezenia i sa prowadzone w podwyzszonych temperaturach, co w normal¬ nych warunkach produkcyjnych prowadzi do du¬ zej ilosci braków wynikajacych z przetrawienia wierzchniej warstwy przedmiotu, której pozosta¬ wienie ma decydujace znaczenie w eksploatacji przedmiotu, lub niewlasciwego przylegania wars¬ twy chromianowej, Celem wynalazku jest sposób zabezpieczania przed korozja stopów cynku typu Znal pozba¬ wiony wyzej wymienionych niedogodnosci i wad.Przeprowadzone badania wykazaly, ze posta¬ wione zadanie moze byc rozwiazane, jezeli w pro¬ cesie odtluszczania w zestawionej wedlug wyna¬ lazku kapieli zawierajacej wodorotlenek sodowy, fosforan sodowy i krzemian sodowy w temperatu¬ rze 20°C zastosuje sie najpierw odtluszczanie ka¬ todowe przez 3—5 minut, a nastepnie anodowe przez 20—30 sekund, to po przeniesieniu przed- 30 miotów oplukanych do kapieli do chromianowania, zawierajacej dwuchromian sodowy, kwas chromo¬ wy, chlorek sodowy i kwas siarkowy, otrzymuje sie powloke chromianowa, wykazujaca odpornosc 5 13 razy wieksza od odpornosci uzyskanej zna¬ nymi sposobami.Sposób zabezpieczania przed korozja stopów cyn¬ ku typu Znal polega na tym, ze przedmioty tego stopu zanurza sie do kapieli odtluszczajacej skla- io dajacej sie z wodorotlenku sodowego w ilosci 3—10% wagowych, fosforanu sodowego w ilosci 1—3% wagowych i krzemianu sodowego w ilosci 0,1—0,25% wagowych, znajdujacej sie w tempera¬ turze 20°C i odtluszcza katodowo przez 3—5 minut, a nastepnie anodowo przez 20—30 sekund, wyjmu¬ je i plucze. Wyplukane wyroby przed operacja chromowania poddaje sie trawieniu w rozcienczo¬ nym kwasie siarkowym o stezeniu 0,5—1% wago¬ wych przez 30—45 sekund. Po wyplukaniu wyroby 20 przenosi sie na 8—12 sekund do kapieli chromia¬ nowej zawierajacej 18—20% wagowych dwuchro¬ mianu sodowego, 3:—5% wagowych kwasu chro¬ mowego, 1,5—2,5% wagowych chlorku sodowego i 1—2% wagowych kwasu siarkowego, wyjmuje 25 i plucze w strumieniu zimnej wody.Przyklad: Do kapieli odtluszczajacej zawie¬ rajacej 6% wagowych wodorotlenku sodowego, 2% wagowych fosforanu trójsodowego i 0,7% krze¬ mianu sodowego o temperaturze 20°C zanurzono wsad przedmiotów ze stopu Znal i odtluszczono katodowo przez 3 minuty, a nastepnie anodowo przez 25 sekund. Wyroby po wyjeciu oplukano i przeniesiono do kapieli zawierajacej 0,6% wago¬ wych kwasu siarkowego dla wytrawienia na prze- 35 ciag 35 sekund. Po wyjeciu i oplukaniu przenie¬ siono przedmioty do kapieli chromianujacej o skla¬ dzie wagowym 18% dwuchromianu sodowego, 4% kwasu chromowego, 2% chlorku sodowego i 1% kwasu siarkowego przy pH 1,0 i wytrzymano przez 40 10 sekund.Przedmioty poddane tej obróbce byly wstawione do komory korozyjnej i wykazaly odpornosc rzedu 12 razy wieksza od tych samych przedmiotów obrabianych w znanych kapielach. 45 PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób zabezpieczania przed korozja stopów cyn¬ ku typu Znal przez odtluszczanie elektrochemicz¬ ne i chromianowanie, znamienny tym, ze wyroby z tego stopu zanurza sie do kapieli odtluszczaja¬ cej o temperaturze 20°C, skladajacej sie z 3—10% wagowych wodorotlenku sodowego, 1—3% wago¬ wych fosforanu sodowego, 0,1—0,25% wagowych krzemianu sodowego, znajdujacej sie w tempera- 55 turze 20°C i odtluszcza katodowo przez 3—5 mi¬ nut, a nastepnie anodowo przez 20—30 sekund, wyjmuje i plucze oraz poddaje trawieniu w roz¬ tworze zawierajacym 0,5—1% wagowego kwasu siarkowego przez 30—40 sekund, a po wyjeciu 60 i przeplukaniu przenosi na 8—12 sekund do ka¬ pieli chromianowej zawierajacej wagowo 18—20% dwuchromianu sodowego, 3—5% kwasu chromo¬ wego, 1,5—2,5% chlorku sodowego i 1—2% kwasu siarkowego, wyjmuje i plucze w strumieniu zim- 65 nej wody. 50 Bltk zam. 1346/72 r. A4 210 egz. Cena zl 10,— PL PL