Pierwszenstwo: Opublikowano: 29.VII.1969 (P 135 102) 20.VH.W2 65545 KI. 21 a3,76/01 MKP H 04 m, 15/00 UKD Twórca wynalazku: Jan Paslawski Wlasciciel patentu: Instytut Lacznosci, Warszawa (Polska) Uklad odbiorczy impulsów przesylanych na laczach telefonicznych sygnalami pradu zmiennego, a zwlaszcza impulsów zaliczajacych przekazywanych na licznik kontrolny oplat telefonicznych zainstalowany u abonenta Przedmiotem patentu jest uklad odbiorczy impulsów przesylanych na laczach telefonicznych sygnalami pradu zmiennego, a zwlaszcza impulsów zaliczajacych przeka¬ zywanych na licznik kontrolny oplat telefonicznych za¬ instalowany u abonenta.W telekomutacji zachodzi czesto koniecznosc przesy¬ lania dodatkowych informacji impulsowych na laczach telefonicznych podczas rozmowy. Przekazywane infor¬ macje impulsowe nie moga wnosic zadnych zaklócen do prowadzonej rozmowy, a ponadto niejednokrotnie urza¬ dzenia, do których sa one przekazywane nie posiadaja lokalnego zródla zasilania.Jeden ze sposobów przekazywania informacji polega na przesylaniu impulsów pradu zmiennego z pasma po- zaakustycznego. Dotychczasowe rozwiazania z tej gru¬ py mozna podzielic na dwa typy.Pierwszy, z bezposrednim sterowaniem elementu wy¬ konawczego energia niesiona w sygnale. Drugi, z dodat¬ kowym zródlem zasilania, natomiast energia niesiona w sygnale jest wykorzystywana jedynie do sterowania ukladu spustowego. Ze wzgledu na duze tlumienie linii telefonicznych dla czestotliwosci powyzej 10 kHz uklady pierwszego typu wymagaja bardzo wysokich poziomów nadawanych sygnalów oraz bardzo czulych ukladów wy¬ konawczych.W ukladach drugiego typu dla sterowania licznika kontrolnego oplat telefonicznych u abonenta jako do¬ datkowe zródlo zasilania stosuje sie kondensator dola¬ czony przez oporniki do linii abonenckiej. Do najbar¬ dziej istotnych niedogodnosci tego ukladu naleza: zmia- 10 15 20 25 30 ny napiecia w zaleznosci od dlugosci linii; pelne napie¬ cie baterii centrali telefonicznej w stanie spoczynkowym aparatu telefonicznego; znaczne ograniczenie minimal¬ nego odstepu pomiedzy rejestrowanymi impulsami zali¬ czajacymi: zwiekszenie tlumienia rozmowy telefonicznej.Celem rozwiazania patentowego jest unikniecie po¬ wyzszych niedogodnosci, a ponadto stworzenie ukladu odbiorczego nie wymagajacego zadnego dodatkowego zasilania bez koniecznosci znacznego zwiekszania pozio¬ mu nadawanych sygnalów.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie ukladu kumulujacego energie sygnalu pradu zmiennego oraz odpowiedniego ukladu spustowego dzialajacego po za¬ niknieciu impulsu pradu zmiennego.Prostowany prad z obwodu rezonansowego laduje dwa kondensatory przy czym jeden z kondensatorów stanowi glówne zródlo kumulowanej energii dla elektromagnesu ukladu wykonawczego sterowanego przez uklad spusto¬ wy a drugi kondensator stanowi zródlo napiecia bloku¬ jacego ukladu spustowego.Rozwiazanie zostanie blizej objasnione na przykla¬ dach wykonania przedstawionych na rysunku, na którym fig. 1, fig. 2, fig. 3 przedstawiaja schematy ideowe trzech przykladów wykonania. Sygnal pradu zmiennego przekazywany na liniii telefonicznej 1 jest odbierany w konwencjonalnym ukladzie zawierajacym filtr zaporo¬ wy 2 i odbiornik rezonansowy 3. Prad pobierany z ob¬ wodu rezonansowego 3, prostowany przez diody Dl i D2, laduje kondensatory Cl i C2. Napiecie na konden¬ satorze Cl ma przeciwny zwrot w stosunku do napiecia 6554565545 na kondensatorze C2 wzgledem ich wspólnego punktu polaczenia, stanowiacego dla ukladu zerowy punkt od¬ niesienia.Kondensator Cl stanowi glówne zródlo energii dla elektromagnesu elementu wykonawczego E, sterowane¬ go ukladem spustowym 4. Kondensator C2 stanowi zró¬ dlo napiecia blokujacego uklad spustowy 4. Sterowanie ukladu spustowego 4 dokonuje sie z dzielnika napiecia zbudowanego na opornikach Rl i R2.Dzialanie ukladu przedstawionego na fig. 1 jest na¬ stepujace. W chwili pojawienia sie sygnalu na linii na¬ stepuje ladowanie kondensatorów Cl i C2 przy czym napiecia w zasadzie narastaja jednakowo. W przypadku gdy sygnal trwa odpowiednio dlugo napiecia na kon¬ densatorach osiagna wartosc amplitudy sygnalu na ob¬ wodzie rezonansowym. Uklad spustowy 4 jest zabloko¬ wany, poniewaz dzielnik oporowy jest tak dobrany, by napiecie baza emiter mialo wartosc wystarczajaca do pelnego zablokowania tranzystora Tl. W chwili zaniku napiecia sygnalu nastepuje rozladowanie kondensatorów Cl i C2 przez opornosci Rl i R2. W przypadku, gdy jest spelniony warunek, ze Cl ^ C2, napiecie baza emi¬ ter przyjmuje szybko wartosc pelnego odblokowania tranzystora Tl, wskutek czego nastepuje rozladowanie kondensatora Cl przez tranzystor Tl i elektromagnes E.Opornik R2 w obwodzie bazy ma na celu zmniejsze¬ nie pradu zerowego tranzystora Tl. Zadaniem diody D3 jest przeciwdzialanie rozladowaniu kondensatorów Cl i C2 przez opornik R3 w stanie blokady tranzystora Tl.Na fig. 2 jest przedstawiony drugi przyklad wykonania.Dzialanie ukladu jest analogiczne do opisanego po¬ wyzej.Wlaczenie drugiego uzwojenia elektromagnesu E w ukladzie dodatniego sprzezenia zwrotnego w obwodzie bazy polepsza proces rozladowania kondensatora Cl przez tranzystor Tl i elektromagnes E. Uklad ten po¬ zwala na zwiekszenie opornosci Rl, co w efekcie pod¬ nosi sprawnosc calego ukladu.Na fig. 3 jest przedstawiony trzeci przyklad wykona¬ nia, w którym uklad spustowy jest zbudowany na dwu tranzystorach Tl i T2 polaczonych w tzw. ukladzie „su- per-alfa". Uklad ten posiada zalety drugiego wykonania.W przykladach wykonania nie przedstawionych na rysunku moga byc stosowane tranzystory typu npn, w 5 tym przypadku nalezy jedynie odwrócic biegunowosc diod Dl, D2 i D3. PL