Pierwszenstwo: 09.VII.1966 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 10.X.1972 65444 • KI. 49a, 21/00 MKP B23b 21/00 UKD Wlasciciel patentu: Hoesch — Maschinenfabrik Deutschland AG, Dortmund (Niemiecka Republika Federalna) Suport poprzeczny do ciezkich tokarek do obróbki zgrubnej i wykonczajacej Przedmiotem wynalazku jest suport poprzeczny do ciezkich tokarek do obróbki zgrubnej i wykonczajacej, na którego przedluzeniu siegajacym az pod obrabiany przedmiot, narzedzia tokarskie podparte sa za pomoca zamocowanych w suporcie podpór, majacych ksztalt podkladek, ustawionych pionowo swymi bocznymi pla¬ szczyznami i przesuwnych w kierunku przedmiotu.Przy toczeniu przedmiotów obrabianych o duzych srednicach spotyka sie czesto duze róznice toczonych srednic. Powoduje to, ze suport poprzeczny wystaje z san narzedziowych odpowiednio do zamierzonej, maksy¬ malnej glebokosci toczenia wglebnego. Narzedzia tokar¬ skie wystajace daleko z suportu maja sklonnosc do drgan, w zwiazku z czym konieczne jest w celu uniknie¬ cia pekniecia ostrza narzedzia obnizenie mocy skrawa¬ nia. Próbowano wiec przeciwdzialac tym drganiom przez osadzenie pod narzedziem tokarskim wspornika noza.Jezeli jednak ten wspornik zostal przykrecony do prostopadlej powierzchni suportu poprzecznego, zwróco¬ nej w kierunku przedmiotu obrabianego oraz zostal osa¬ dzony w rowku poziomym lub zostal umieszczony na poziomej powierzchni oporowej tego suportu, to wów¬ czas wstrzasy te nie dawaly sie wyeliminowac, poniewaz pomiedzy wspornikiem noza i powierzchnia przykreca¬ na lub podstawa z jednej strony oraz pomiedzy narze¬ dziem tokarskim i uchwytem z drugiej strony powstawal znaczny luz, wywolywany przez ciagly proces skrawania.Niezadawalajaca jest równiez w wielu przypadkach do¬ kladnosc ksztaltu powierzchni przedmiotu obrabianego, 10 MS 20 25 30 poniewaz wystajace daleko narzedzie tokarskie ma ten¬ dencje do bocznej, wiekszej lub mniejszej utraty sztyw¬ nosci w zaleznosci od obciazenia skrawania i stopnia zuzycia ostrza narzedzia skrawajacego.Znany jest sposób pionowego podpierania w suporcie narzedzia tokarskiego za pomoca podpory przykreconej do san do planowania oraz podpory umieszczonej na sa¬ niach wzdluznych, dzieki czemu w sposób korzystny przenoszona jest skierowana do dolu glówna skladowa sily skrawania, wystepujaca przy narzedziu tokarskim.Znane jest takze inne rozwiazanie suportu, w którym narzedzie tokarskie docisniete jest do podpory srubami dociskowymi z boku suportu. Podpora jest przesuwna w kierunku planowania w bocznej czesci suportu oraz na jego przedluzeniu siegajacym pod obrabiany przedmiot, dzieki czemu równiez w tym przypadku zapewnione jest korzystne przenoszenie skierowanej do dolu glównej skladowej sily skrawania.Te znane rozwiazania suportów maja jednak te wade, ze przy glebokich wytoczeniach w przedmiocie narze¬ dzie tokarskie musi byc bardzo dlugie, ciezkie i w spo¬ sób niedogodny wysuniete. Przy zmianie narzedzia na¬ lezy sie liczyc z duzym czasem pomocniczym ze wzgledu na stosowanie urzadzenia dzwigowego. Poniewaz przed¬ nia czesc narzedzia nie styka sie w kierunku bocznym z podpora, dochodzi jeszcze przy skierowanej wzdluz skla¬ dowej sily posuwowej do bocznego odchylania narzedzia, a przez to do zmniejszania.okresu jego trwalosci.Zadaniem wynalazku jest wyeliminowanie wad zna¬ nych dotychczas rozwiazan suportów i stworzenie su- 6544465444 portu poprzecznego dla szybkiej zmiany narzedzia, umozliwiajacego wykonywanie w jednym przejsciu gle¬ bokich wytoczen w przedmiotach, przy duzej i jedno¬ czesnie stalej sile skrawania, zarówno przy toczeniu nor¬ malnym jak i toczeniu przy lewym kierunku obrotów.Zgodnie z wynalazkiem zadanie to jest rozwiazane dzieki temu, ze podpory wykonane sa jako uchwyty na¬ rzedziowe z zamocowanymi w nich w sposób wymienny jednostkami narzedziowymi, jak równiez dzieki temu, ze niektóre z tych podpór sa z boku suportu poprzecznego wspólnie zakleszczone w kierunku pionowym i pozio¬ mym pomiedzy jego wystajaca czescia a prostokatnym wyjeciem, znajdujacym sie w jego dolnej czesci oraz je¬ go przedluzeniu. W dolnym wyjeciu, w którym osadzo¬ ne sa uchwyty narzedziowe, umieszczona jest hartowana plyta prowadzaca, na której te suporty sa przesuwane.W przypadku uzywania tylko jednego uchwytu narze¬ dziowego w miejscu mocowania brakujacych uchwytów stosuje sie odpowiednie wkladki. W przypadku stosowa¬ nia jednostki narzedziowej do toczenia przy lewym kie¬ runku obrotów umieszcza sie przy dolnym przedluzeniu suportu poprzecznego przesuwne, dodatkowe urzadzenie ustalajace i mocujace, za pomoca którego uchwyt narze¬ dziowy jest w stosunku do plyty prowadzacej zacisniety.Zaleta wynalazku polega zwlaszcza na tym, ze dzieki stabilnemu pionowemu i poziomemu podparciu beda¬ cego w uzyciu uchwytu narzedziowego zwieksza sie okres trwalosci ostrza. Dzialajaca w kierunku wzdluz¬ nym skladowa sila posuwowa nie moze odchylic jedno¬ stki narzedziowej w stosunku do suportu poprzecznego, poniewaz wskutek zacisniecia w kierunku poziomym wszystkich uchwytów narzedziowych otrzymuje sie znaczne polepszenie wlasnej sztywnosci uzytych supor- tów narzedziowych.Jako jednostke narzedziowa ma sie na mysli narze¬ dzie do toczenia, które jest krótkie, lekkie i poreczne.Narzedzie lekkie ma podwójna zalete. Po pierwsze, mozna zrezygnowac z urzadzen dzwigowych, potrzeb¬ nych zwykle do wymiany ciezkiego narzedzia, a po dru¬ gie, przy recznej wymianie narzedzia otrzymuje sie krótszy czas pomocniczy.Przez umieszczenie obok siebie uchwytów narzedzio¬ wych mozliwy jest równiez montaz róznych jednostek narzedziowych potrzebnych do obróbki danego przed¬ miotu przed rozpoczeciem jego obróbki wedlug okreslo¬ nego programu, przy czym uchwyty narzedziowe sa przy tym osadzone przesuwnie oddzielnie i niezaleznie od siebie w kierunku poprzecznym, a ich przestawienie nastepuje recznie lub za pomoca napedu mechanicznego.Pracochlonnosc przesuwania wzglednie ustawiania uchwytów narzedziowych z zamocowanymi jednostkami narzedziowymi jest niska, poniewaz niepotrzebne sa juz specjalne przyrzady do ustawiania nozy.Wynalazek jest wyjasniony blizej na przykladzie roz¬ wiazania, uwidocznionym na zalaczonych rysunkach, na których fig. 1 przedstawia suport poprzeczny w widoku z boku, fig. 2 — czesc suportu poprzecznego w widoku z góry, fig. 3 — suporty narzedziowe prowadzone i za¬ mocowane w suporcie poprzecznym, w przekroju, fig. 4 — czesc suportu poprzecznego i uchwytu narze¬ dziowego z jednostka narzedziowa do toczenia czolo¬ wego, czesciowo w przekroju i w widoku z boku, a fig. 5 — czesc suportu poprzecznego i uchwytu narze¬ dziowego z jednostka narzedziowa do toczenia czolowe¬ go, w przekroju podluznym wzdluz linii V—V na fig. 4.Suport poprzeczny 1 ma odlane razem z nim przedlu¬ zenie 2, skierowane w strone srodka maszyny, które 5 podpiera uchwyty narzedziowe 3, 4, 5 z zamocowanymi w nich w sposób wymienny jednostkami narzedziowy¬ mi 6, 7, 8. Przedluzenie 2 jest uksztaltowane odpowied¬ nio do obrabianych srednic oraz umieszczonych obok siebie uchwytów narzedziowych, wskutek czego sila 10 skrawania przy kazdej operacji toczenia jest przenoszo¬ na pionowo poprzez sanie wzdluzne 9 do loza 10.Uchwyty narzedziowe 3, 4 i 5 sa osadzone oddzielnie i niezaleznie od siebie w kierunku poprzecznym oraz slizgaja sie na hartowanej plycie prowadzacej 13, za- 15 mocowanej w wybraniu 12, a ponadto prowadzone sa za pomoca elementów prowadzacych i zaciskowych lla, llb, lic i lid i zakleszczane sa w znany sposób. Uchwy¬ ty te maja tak uksztaltowana przednia krawedz górna, ze umozliwia ona mechaniczne zamocowanie na niej po- 20 szczególnych jednostek narzedziowych 6, 7 i 8. Przy narzedziach, których krawedz skrawacajaca jest mniej¬ sza niz szerokosc uchwytu narzedziowego, uchwyt na¬ rzedziowy jest wezszy tylko w zakresie najwiekszej sred¬ nicy obrabianego przedmiotu. 25 Uchwyt narzedziowy 4 moze byc podparty a tym sa¬ mym usztywniony za pomoca sasiadujacych z nim uchwytów narzedziowych 3, i 5, o ile na to zezwala ksztalt narzedzia. Uchwyty narzedziowe 3, 4, 5 sa z bo¬ ku suportu poprzecznego wspólnie zakleszczone w kie- 30 runku pionowym i poziomym pomiedzy jego górna, wy¬ stajaca czescia a prostokatnym wyjeciem, znajdujacym sie w jego dolnej czesci oraz jego przedluzeniu. Jezeli nie pozwala na to ksztalt narzedzia, to uchwyt narze¬ dziowy 4 jest zaciskany za pomoca wkladki wyrównuja- 35 cej 14.Szerokosc uchwytów narzedziowych 3, 4 i 5 moze odpowiadac szerokosci jednostek narzedziowych lub moze byc inna. Stosownie do procesu obróbki uchwyty m narzedziowe 3, 4 i 5 moga byc najpierw uzbrajane w 40 wymagane jednostki narzedziowe 6, 7 i 8, a nastepnie w zaleznosci od potrzeb moga byc zestawiane w dowol¬ nej kolejnosci w komplet. Dosuw poszczególnych uchwy¬ tów narzedziowych 3, 4 i 5 odbywa sie recznie lub za pomoca napedu mechanicznego 16. 45 Jezeli suport poprzeczny 1 jest zamontowany w to¬ karkach sterowanych za pomoca liczb, to wówczas istot¬ ne jest ustawienie punktu odniesienia krawedzi skra¬ wajacej dokladnie w okreslonej pozycji. W tym przy¬ padku mechanizm napedowy 16 jest wyposazony w urzar 50 dzenie napedowe sprezynowe 17 o ruchu prostolinio¬ wym.W tym samym przypadku konieczne jest czesto okre¬ slenie chwilowego polozenia punktu odniesienia kra¬ wedzi skrawajacej. W tym celu kazdy uchwyt narzedzi o- 55 wy 3, 4 i 5 jest zaopatrzony w optyczny lub liczbowy uklad mierniczy 18.Jezeli wystepuje toczenie czolowe, to wówczas za¬ miast zwyklej jednostki narzedziowej osadza sie w uchwycie narzedziowym 20 jednostke 19 do toczenia 60 czolowego. W celu unikniecia odsuniecia sie uchwytu narzedziowego 20 w czasie pracy moze on byc zaciska¬ ny mocno na hartowanej plycie prowadzacej 13 za po¬ moca uchwytu 15 przytrzymujacego i mocujacego, osa¬ dzonego przesuwnie w obrebie przedluzenia 2 suportu 65 poprzecznego 1.65444 PL