Wynalazek niniejszy dotyczy okresle¬ nia miejsca pokladów wodonosnych w o- tworach wiertniczych, a w (szczególnosci w zlozach oleju skalnego lub gazów.Najbardziej odpowiednie wykonanie polega na tern, ze przedewiszystkiem otwór wiertniczy jest przemyty silnym strumie¬ niem wody czystej t. j. nie zawierajacej soli. Nastepnie poziom wody jest opuszczo¬ ny ponizej zwyklego poziomu wody w otworze tak, ze woda z pokladów wodo¬ nosnych moz(e| sciekac zpowroteni do o- tworu i zawarte w tej wodzie sole troz- puszczaja sie w wodzie czystej, wypelnia¬ jacej otwór. ToVytwarza w otworze slup wody, która w miejscach przyleglych do pokladów wodonosnych bedzie o nizszym oporze elektrycznym (wyzsze przewodnic¬ two elekryczne) od pozostalej wody, a to z tego powodu, ze slonosc wody ^tykaja¬ cej sie z pokladem wodonosnym jest wie¬ ksza niz w [innych miejscach otworu- Fig, 1 uwidocznia otwór wiertniczy o normalnym poziomie wody, a fig. 2 jest to otwór wiertniczy zaopatrzony w rure dla wody czyisteij, gdzie rura siega do samego dna otworu, a woda wylewa sie przez uj¬ scie otworu wiertniczego. W tych warun¬ kach pewna ilosc wody przenika do pokla¬ dów wodonosnych; fig. 3 jelst to otwór po usunieciu rur z woda czysta i po opuszcze¬ niu poziomu wody ponizej normalnego po¬ ziomu wody w otworze wiertniczym; fig. 4 jest to opuszczony do otworu przyrzad do mierzenia oporu elektrycznego wody na róz¬ nych wysokosciach slupa cieczy; fig, 5 jest\ to sizkic wskazujacy sposób wykonania po¬ miarów podczas badania; fig. 6 ijest to przekrój przez elektrody i ich polaczenia; fig. 7 jest to otrtyór iwiertniczy przebity przez kilka Varstw ropowych oraz kilka pokladów wodonosnych; fig, 8 sa to wy¬ kresy otrzymane z pomiarów elektrycz¬ nych; fig. 9 jest to uklad nadajacy sie do okreslania pokladów Swodoncsnyeh; fig. 10 przedstawia w "wiekszej po dzialce rure w otworze wiertniczym oraz jej po¬ laczenia; fig. 11 jest to przekrój przez elek¬ trody wraz z ich najodpowiedniejsza po¬ wloka zewnetrzna.Na fig. 10 {1 i 2 sa to elektrody umoco¬ wane w pewnej odleglosci od siebie w od¬ osobnionej oslonie 3 ksztaltu mozliwie walcowego, (przyczem na obu koncach e- lektrody sa odkryte, aby ciecz je obmy¬ wala. Oslona jest zawieszona na kablu 4 dostatecznej dlugosci, aby tenze mógl o- pasac kólko 5 i byc nawiniety na beben 6.W tym celu beben jest zaopatrzony w od¬ powiednia raczke 7, 8 i 9 (fig, 5) sa to dwa przewody polaczone z elektrodami 1 i 2 zawieszone na kablu 4. Te przewody sa polaczone elektrycznie z przewodami 10 i 11 zapomoca pierscieni 12, znajdujacych sie na bebnie 6, oraz odpowiednich szczo¬ tek. Te polaczenia elektryczne prowadza do koncówek przyrzadu .mierniczego, który moze byc mostkiem Wheatstone'a 14. 15 jest uzwojeniem pierwotnem, a 17 uzwoje¬ niem wtórnem przetwornika, przyczem u- zwojenie 15 jest wlaczone w obwód pra¬ du zmiennego, wiec i przez przewody 18 i 19 przeplywa prad zmienny; Jte ostatnie przewody sa równiez wlaczone do mostku Wheatstone^a. 20 jest wskaznikiem punktu zerowego, który wlaczono z mostkiem Wheatstone'a zapomoca przewodów 28 i 29, oraz z obwodem 17 przez przewody 25 i 26. Lampa \27 lub inny odpowiedni opór znajduje sie w tym obwodzie.Na fig. 7, 21 jest to dziurkowana czesc rur, umieszczona w pokladach oleju skal¬ nego, a 22 — {rurowanie górnej czesci otwo¬ ru wiertniczego, ta ostatnia czesc jest od¬ powiednio zacementowana. 23 jest to rura doprowadzajaca wode czysta na spód otwo¬ ru, usuwajaca wode slona, znajdujaca sie zazwyczaj w otworze, oraz inne ciecze, 16 sa to znaki na kablu 4, dzieki którym w kazdej chwili imozna okreslic glebokosc, na jakiej sie znajduje oslona 3 wraz z elektro¬ dami.Oczywiscie nawet po przeplókaniu, a szczególnie po opuszczeniu sie poziomu wody, twoda bedzie pokryta na swej po* wierzchni1 mniej lub wiecej olejem lub mie¬ szanina oleju z woda. Wobec tego, ze olej bedzie wplywal ujemnie na dokladnosc po¬ miarów, znacznie powiekszajac opór mie¬ dzy elektrodami, nalezy pokryc elektrody taka powloka, któraby zapobiegala zetknie¬ ciu sie tego oleju z metalowa powierzch¬ nia elektrod. W, razie (zastosowania (zlo¬ tych lub platynowych elektrod, wystarczy powloka piaisczysta; ale dla celów zwy¬ klych uzywane sa elektrody metalowe, jak np. niklowe, które sa pokryte galareta agar-agar. A wykonane jest to w ten spo¬ sób, ze elektrody sa okryte odpowiednia oslona 48 (fig. 11) i nastepnie pograzone w 2% do 1% rozczynie agaru, wyciagniete i ochlodzone; powtarzajac ten zabieg kil¬ kakrotnie, wytworzona zostanie warstwa galarety agar-agar, okolo 2 mm grubosci.Elektroda z taka powloka jest utrzymana wilgotna az do uzycia.Przy okreslaniu w sposób (najprostszy miejsca pokladów wodonosnych, otwór naj¬ pierw przemywa sie wodaj czysta, a po opuszczeniu )sie poziomu nieco nizej nor¬ malnego elektrody wlaczone sa do przewo¬ dów 7 i 8. Wraz ze swa pochwa sa stop¬ niowo opuszczane do zródla, a opory most¬ ka sa tak miarkowane, aby sie równaly oporom obwodu 8 i 9, przyczem nalezy ob¬ serwowac wskaznik 20. Gdy elektrody — 2 —znajduja sie w miejscu o wzglednie v yso- kiej zawartosci (soli, opór obwodu S i 9 znacznie siie zmniejsza, przyczeni glebizna jest wskazywana przez znaki 16. Gdy e- lefctrody dosiegly spadu Joifcwloru, sa one wy¬ ciagniete i podobny szereg pomiarów jest powtórzony, celem sprawdzenia wyników poprzednich.Wyznaczajac opór w zaleznosci od gle- bizny zapomioca wykresu, zmiany oporów bardziej sie uwidoczniaja i pokazuja, w ja¬ kich miejscach znajduja sie poklady wo¬ donosne.Czestokroc nalezy wykonac szereg po¬ miarów przy róznych wysokosciach slupa cieczy w otworze, celem bardziej wyraz¬ nego zaznaczenia miejsc o niskim oporze.Dlatego tez nie jest konieczne opuszcze¬ nie poziomu wody przed pierwsza próba, a przeciwnie totwór wiertniczy moze byc na¬ pelniony woda przy wykonywaniu pierw¬ szych pomiarów. Ten pierwszy szereg po¬ miarów jest uzmyslowapny tytulem przy¬ kladu na fig. 8, linja c-^c. Mozna z&uwa- zyct ze na tej linji c-—c wyraznie zazna¬ czajja sie odchylenia Aj i h2. Jest widocz¬ nerówniez odchyletoie A0 na tej linji, lecz jest ono mniej wyrazne.Poziom wody w otworze jest nastepnie nieco obnizony i jest wykonany nowy sze¬ reg pomiarów, pokazanych zapomoca linji d—d. Na tej linjji niewyrazne odchylenie h0 zniklo, a odchylenia hx i h2 zarysowa¬ ly sie Wyraznie. Poziom wody w otworze je&t nastepnie jesizczfe (wiecej obnizony i sa wykonane dalsze pomiary okreslajace linje e—e; odchylenie h0 zupelnie zniklo, a miejsca hx i h2 zblizyly sie d!o linji 6—b, która przedstawia opór wody slonej, znaj¬ dujacej sie na poczatku w otworze. Odpo¬ wiednio do tego, poszczególne zloze, okre¬ slone linjami fig. 8, posiada poklad wodo¬ nosny na glebokosci 450 m i drugi taki sam poklad na glebokosci 478 m. Stwierdzic mozna, ze w znacznej ilosci zlóz olej o- wych, które byly mierzone w ten sposób, woda slona, zazwyczaj znajdujaca sie w zlozach, 'posiada slonosc zwyklej wody morskiej, a mianowicie okolo 3% stezenia.Niekiedy nalezy okreslic zloze, które juz jest czynne. Sa warstwy piaskowe przez które przenikala rolpa i gdzie woda moze przedostac sie przez \jeid!na z tych warstw, przepuszczajacych poprzednio ro¬ pe, która sie wyczerpala. Zeby zapobiec przedostaniu sie wody do innych waristw piaskowych i wlstrzymaniu doplywu oleju, nalezy umiejscowic ten poklad wodonosny i zacementowac go. W tym celu kaJbel 4 jest umieszczony w rurze otworu wiertni¬ czego 35 (fig. 9 i 10). Rura 35 jest utrzy¬ mywana przez strzemie 36 i moze byc pod¬ noszona wgóre (przez uszczelniona skrzy¬ nie 37, znajdujaca sie u wierzcholka 38.Kabel moze byc równiez wyciagany z rur 35 przez popuszczenie rur 40 w skrzynce uszczelniajacej 41, znajdujacej sie u wierz¬ cholka rury 35. Rura ta jest polaczona zapomoca glowicy 42 z rura 43* prowadza¬ ca do otworu wiode czysta pod cisnieniem.Kabel 4 jest polaczony z przyrzadem mierniczym ](ifig. 5). Odplywowy koniec rury 44 jest zaopatrzony w odpowiedni za¬ wór do zatrzymywania struanienia wody.Oslona 3 elektrod moze Jbyc wciagnie¬ ta do rury 35, co nie jest wyikonywane pod¬ czas uskuteczniania pomiarów. Rura 35 moze byc wyciagana i opuszczana do za¬ danego miejsca i wtedy jest doprowadza¬ na wioda czysta rura 43 na spód otworu.Po wyciagnieciu lub (opuszczeniu rury 35, oslona 2 wraz iz elektrodami jest opuszczona nazewnatrz rury 35 i glebokosc jest zano¬ towana. Podczas wykonywania pomiarów moze sie okazac pozadanem zamkniecie zaworu w rurze 44, celem utrzymania cie¬ czy w równowadze statycznej.Wzglednie wysoka zawartosc soli w slu¬ pie wody, przylegajacym do pokladu wo¬ donosnego, jest oczywiscie krótkotrwala, -;A-gdyz sól rozpuszcza sie w pozostalej Wo¬ dzie slupa wodnego. Dlatego okreslenie o- poru winno jbyc dokonane szybko, zanim najstapi znaczne rozcienczenie soli w wo¬ dzie.Niekiedy woda iz pokladu wodonosne¬ go moze byc czy&ta i nie zawierac soli i Wtedy nalezy uzyc przy badaniu otworu wode o wysokiej zawartosci soli W tym wypadku woda z mala zawartoscia soli be¬ dzie stykac /sie z pokladem wodonosnym.Powyzszy ispoisób dbtyczy w szczególnosci procesu, przy którym zastosowano elektro¬ dy niklowe. W (piektórych warunkach mo^ ze sie okazac bardziej celowem uzycie e- lektrod grafitowych lub innych). ;Jezeli woda w otworze zawiera zwiazki zrace, na¬ lezaloby zastosowac elektrody niklowe zlocone, zeby zapobiec wyzeraniu elektrod. PL