PL65357B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 15.VII. 1972 65357 KI. 46c,47/00 MKP F02m 47/00 UJKD Wspóltwórcy wynalazku: Tomasz Lisowski, Eugeniusz Siwak, Jerzy Wewiór, Andrzej Zelezik Wlasciciel patentu: Warszawskie Zaklady Mechaniczne „Delta-WZM", Warszawa (Polska) Pompa wtryskowa Wynalazek dotyczy pompy wtryskowej do silni¬ ków spalinowych, w której cylinder osadzony w otworze korpusu pompy jest przy pomocy krócca wkreconego w ten otwór zamkniety razem z za¬ worem odcinajacym polaczenie miedzy kanalem wtryskowym a komora tloczna, przy czym zawór umieszczony jest w wydrazeniu krócca i ma we¬ wnatrz zamknieta sprezyne.Wiele ukladów wtryskowych wyposazonych w takie pompy wykazuje zadowalajace warunki wtry¬ sku, ale przy doborze tego rodzaju pomp do róz¬ nych silników zostalo wykryte ich wadliwe dziala¬ nie, polegajace zwlaszcza na niepozadanej zmianie kata wtrysku oraz jego poczatku, a poza tym na samoczynnej, niezamierzonej i nieregulowanej zmianie objetosci wtrysków. Ta ostatnia wada po¬ tocznie jest nazywana taktowaniem ukladu wtry¬ skowego, a jej skrajnym przejawem jest zupelny brak niektórych wtrysków.Wyszczególnione wady ukladu wtryskowego sa kojarzone przede wszystkim z duza pojemnoscia calego kanalu wtryskowego, poczynajac od przy- lgni zaworu odcinajacego a konczac na przylgni rozpylacza, a ponadto z podatnoscia tego kanalu, poniewaz wskutek scisliwosci paliwa, podatnosci kanalu i wysokiego cisnienia wtrysku, wieksza pojemnosc kanalu moze dawac wieksze róznice miedzy objetosciami kolejnych wtrysków, opózniac poczatek i przedluzac. caly proces wtrysku, przy czym z powodu falowania cisnienia w kanale w przerwie miedzy wtryskami te niekorzystne zja¬ wiska moga miec charakter niejednostajny.Celem wynalazku jest poprawienie warunków i przebiegu wtrysku przez zmniejszenie przestrze- 5 ni szkodliwej zaworu odcinajacego.Pompa wedlug wynalazku posiada zmniejszona przestrzen wypelniona paliwem w samym zawo¬ rze i bezposrednim sasiedztwie przez umieszcze¬ nie trzpienia wewnatrz zaworu, który to trzpien io jest osadzony w króccu oraz/lub w korpusie za¬ woru, przy czym trzpien ten jest elementem cen¬ trujacym korpus zaworu wzgledem krócca, zwlasz¬ cza przy pomocy otworu w elemencie zamykaja¬ cym wnetrze zaworu lub bezposrednio przez otwór 15 bedacy prowadzeniem grzybka zaworu.Istota wynalazku polega zasadniczo na jedno¬ czesnym zmniejszeniu do minimum pojemnosci wnetrza zaworu i cylindrycznej szczeliny wokól zaworu przy pomocy jednego prostego elementu. 20 Wartosc tego rozwiazania polega na skutecznym, potwierdzonym badaniami na silniku, zwiekszeniu stabilnosci kata wtrysku i jego poczatku oraz zmniejszeniu taktowania pompy, kosztem tylko nie¬ znacznych miejscowych zmian konstrukcyjnych 25 rozpowszechnionej pompy, ograniczonych wylacz¬ nie do zaworu i krócca, przy czym bardzo ko¬ rzystne jest, ze zmiany w pompie dotycza malo istotnych pod wzgledem wykonawczym jej szcze¬ gólów. 30 Trzpien moze byc zastosowany w pompie we- 6535765357 3 dlug wynalazku tylko jako element wypelniajacy wnetrze zaworu. Wówczas obrzezna czesc scianki wydrazenia w króccu jest powierzchnia centruja¬ ca wzgledem korpusu zaworu, korzystnie wzgle¬ dem jego powierzchni centrujacej w postaci paska zgrubienia przy kolnierzu zaworu. W tym przy¬ padku trzpien moze byc na calej swej dlugosci zamkniety w korpusie zaworu. Styk czola krócca z kolnierzem zaworu moze byc uszczelniony w zna¬ ny sposób przez dotarcie powierzchni stykowycTi, albo przy pomocy uszczelki wykonanej z materia¬ lu mniej twardego, od materialu korpusu zaworu i krócca.W przypadku polaczenia kanalu wtryskowego z komora tloczna przez wnetrze zaworu moze ono byc uszczelnione wzgledem wydrazenia krócca przy pomocy uszczelki miedzy dnem wydrazenia a czolem korpusu zaworu, przy czym styk czola krócca z kolnierzem zaworu moze byc równiez wówczas uszczelniony. We wszystkich przykladach rozwiazan dlugosc trzpienia moze byc tak dobra¬ na, ze dolna jego czesc bedzie zderzakiem ograni¬ czajacym skok grzybka zaworu.Pompa wedlug wynalazku jest uwidoczniona w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pompe z centrowaniem zaworu przy pomocy otworu w krazku zamykajacym wne¬ trze zaworu, fig. 2 — odmiane pompy z centrowa¬ niem korpusu zaworu bezposrednio przez otwór bedacy prowadzeniem grzybka zaworu, fig. 3 — odmiane druga pompy z centrowaniem korpusu zaworu przez obrzezna czesc scianki wydrazenia, fig. 4 — odmiane trzecia pompy, z trzpieniem za¬ mknietym wewnatrz zaworu, fig. 5 — odmiane czwarta pompy z trzpieniem osadzonym w korpu¬ sie zaworu ciasno lub suwliwie, bez zamkniecia, fig. 6 — fragment uszczelnienia z odmiany czwar¬ tej pompy w powiekszeniu, fig. 7 — odmiane piata, pompy z polaczeniem kanalu wtryskowego z ko¬ mora tloczna przez wnetrze zaworu, oraz fig. 8 — odmiane szósta pompy zblizona do rozwiazania wedlug fig. 7.W otworze korpusu pompy wtryskowej osadzony jest cylinder 2 opierajacy sie swa pierscieniowa powierzchnia 3 o uskok 4 w korpusie. W cylindrze prowadzony jest nieuwidoczniony na rysunku tlok, który otwiera i zamyka otwory 5 i 6, wlotowy i przelewowy. Cylinder 2 jest zamkniety w otwo¬ rze 7 korpusu pompy przy pomocy krócca 8 wkre¬ conego w ten otwór, przy czym razem z cylindrem 2 zamkniety jest zawór 9 odcinajacy polaczenie miedzy komora 10 tloczna a kanalem 11 wtrysko- skowym.Miedzy cylindrem 2 a zaworem 9 znajduje sie uszczelka 12 z zewnetrznym pierscieniem 13 wy¬ konanym z podatnego materialu, która uszczelnia komore tloczna pompy oraz kanaly 14 i 15 zasila¬ jacy i przelewowy wzgledem wylotu otworu 7.Zawór 9 odcinajacy umieszczony jest w wydraze¬ niu 16 krócca, uszczelnionym wzgledem otworu 7 przy pomocy pierscieniowej uszczelki 17 z miek¬ kiego metalu. Wydrazenie 16 moze byc uszczelnio¬ ne równiez tylko przez dotarcie czola 18 krócca 8 do kolnierza 19 zaworu i wtedy uszczelka 17 sto¬ sowana jest tylko w przypadkach, kiedy uszczel- 10 25 80 35 45 50 55 nienie przylgowe wskutek "bledów wykonawczych nie jest skuteczne. 2£wór odcinajacy sklada sie z korpusu 20, grzyb¬ ka 21 prowadzonego w otworze 22 korpusu, umie¬ szczonej wewnatrz korpusu 20 sprezyny 23 doci¬ skajacej grzybek 21 do stozkowego gniazda 24 w korpusie zaworu, a poza tym krazka 25 oraz piers¬ cienia 26 sprezynujacego, które to elementy two¬ rza zamkniecie wnetrza 27 zaworu. Kanal 11 wtry¬ skowy jest polaczony z .komora 10 tloczna przez cylindryczna szczeline 28 miedzy korpusem zawo¬ ru a scianka wydrazenia krócca oraz przez bocz¬ ne otwory 29 w korpusie zaworu, które to otwory przy zamknietym zaworze sa przysloniete cylin¬ drem 30 grzybka.Krazek 25 ma wyciecie 31, przez które wnetrze 27 zaworu polaczone jest z wydrazeniem 16.W króccu 8 osadzony jest trzpien 32, który wy¬ pelnia wnetrze 27 zaworu i centruje jednoczesnie ten zawór wzgledem krócca przez otwór 33 w krazku 25 zamykajacym wnetrze zaworu. W trzpie¬ niu 32 wykonany jest kanal 35 laczacy wydrazenie 16 krócca z kanalem wtryskowym. Centrowanie zaworu wzgledem krócca umozliwilo zmniejszenie do minimum cylindrycznej szczeliny 28 wokól kor¬ pusu zaworu bez obawy przesloniecia bocznych otworów 29 w korpusie zaworu i wywolania wsku¬ tek tego niesymetrycznego dlawienia przeplywu paliwa w tej szczelinie.W znanym rozwiazaniu pompy ujemny wplyw na proces wtrysku ma przypuszczalnie nie tylko duza pojemnosc niezapelnionej przez elementy zaworu przestrzeni wydrazenia. W rozwiazaniu tym istnie¬ je bowiem mozliwosc niesymetrycznego dlawienia przeplywu paliwa wokól korpusu zaworu w przy¬ padku, gdy przy malo dokladnym wykonaniu wy¬ drazenia 16 w króccu, zawór podczas montazu ustawi sie w granicach luzu tuz przy sciance wy¬ drazenia, albo zetknie sie z ta scianka akurat jed¬ nym ze swych bocznych otworów 29.Zastosowanie trzpienia 32, wypelniajacego wne¬ trze zaworu umozliwilo wiec nie tylko bezposred¬ nie zmniejszenie przestrzeni szkodliwej w zaworze, ale równiez zmniejszenie posrednie tej przestrzeni przez zredukowanie zbyt duzej szczeliny 28 wokól zaworu. Jak widac z rysunku, zastosowanie wyna¬ lazku wymaga wprowadzenia tylko nieistotnych pod wzgledem wykonawczym zmian, przy czym zmiany nie dotycza podstawowych elementów konstrukcyjnych zaworu, to znaczy grzybka 21, prowadzenia 22, sprezyny 23 i zamkniecia.W rozwiazaniu wedlug fig. 2 trzpien 32 centruje zawór wzgledem krócca 8 przez otwór 22 bedacy prowadzeniem grzybka 21 zaworu. Pojemnosc wy¬ drazenia 16 krócca zostala tu jeszcze bardziej zre¬ dukowana, kosztem zlikwidowania stalego zam¬ kniecia wnetrza 27 zaworu, przy czym centrowa¬ nie zaworu jest dokladniejsze, niz w rozwiazaniu wedlug fig. 1.W rozwiazaniu wedlug fig. 3 wprowadzone zo¬ stalo centrowanie wymagajace dokladnej obróbki obrzeznej czesci 36 scianki wydrazenia 16 oraz paska 37 na korpusie zaworu w poblizu kolnierza ... 19. Osadzony w króccu 8 trzpien 32 wchodzi do65357 wnetrza zaworu przez luzny otwór 38 w krazku 25 zamykajacym.W rozwiazaniu wedlug fig. 4 trzpien 39 jest osadzony w korpusie 20 zaworu i spelnia jedno¬ czesnie role elementu zamykajacego wnetrze 27 zaworu. Na obrzezu kolnierza trzpienia znajduje sie wyciecie 40 laczace wnetrze 27 zaworu z wy¬ drazeniem 16 krócca. Zawór jest centrowany przez obrzezna czesc 36 scianki wydrazenia 16, tak jak na fig. 3.W rozwiazaniu^wedlug fig. 5 trzpien 41 jest osa¬ dzony w otworze 22 korpusu 20 zaworu suwliwie lub ciasno ale bez zamkniecia. Zawór jest cen¬ trowany tak samo jak w poprzednim przykladzie, przez obrzezna czesc 36 wydrazenia. W rozwiaza¬ niu tym pokazane jest ponadto odmienne ale znane uszczelnienie wydrazenia 16, które przez analogie do plaskiego uszczelnienia mozna nazwac profilo¬ wym. Polega ono na tym, ze uszczelniane po¬ wierzchnie, w tym przypadku czolo 18 krócca i zwrócona ku niemu powierzchnia kolnierza 19 za¬ woru nie sa plaskie; dla uzyskania wiekszej szczel¬ nosci powierzchnie te maja profil krzywoliniowy lub lamany, tak ze plaska uszczelka 17 z miedzia¬ nej, aluminiowej lub miekkiej stalowej blachy, wlozona miedzy te powierzchnie ulegnie odksztal¬ ceniu przy dociskaniu tych powierzchni, dzieki czemu uszczelni taki profilowy styk skuteczniej, niz plaska uszczelka plaski styk. Na fig. 6 przedsta¬ wiony jest w znacznym powiekszeniu fragment profilowego uszczelnienia miedzy czolem 18 króc¬ ca i kolnierzem 19 korpusu zaworu.W rozwiazaniu wedlug fig. 7 w celu dalszego zmniejszenia szkodliwej pojemnosci wydrazenia krócca kanal 11 wtryskowy zostal polaczony z ko¬ mora tloczna przez wnetrze zaworu, co zostalo o - siagniete przez zlikwidowanie bocznych otworów 29 w korpusie zaworu i wykonanie bocznych otworów 42 w cylindrze 30 grzybka zaworu. Po podniesie¬ niu grzybka paliwo wplywa do wytoczenia 43 w korpusie zaworu i przez boczne otwory 42 do wnetrza zaworu, skad przez kanal 35 w trzpieniu dostaje sie do kanalu 11 wtryskowego. Dla wyeli¬ minowania wplywu pojemnosci cylindrycznej szczeliny 28 wokól korpusu zaworu na dokladnosc dawkowania, miedzy czolo 44 korpusu zaworu a dno 45 wydrazenia zostala wlozona uszczelka 46 z podatnego materialu na przyklad z tworzywa sztucznego, która moze miec budowe taka sama jak znana uszczelka 12 pokazana na fig. 1.Miedzy czolem 18 krócca a kolnierzem 19 rów¬ niez moze znajdowac sie uszczelka 17 dodatkowo uszczelniajaca wydrazenie, krócca na wypadek przepuszczania paliwa przez podatna uszczelke 46.Jest oczywiste, ze wtedy uszczelka 46 miedzy dnem wydrazenia a czolem korpusu zaworu powinna byc wykonana z materialu bardziej podatnego niz uszczelka 17 miedzy *czolem krócca a kolnierzem zaworu.W rozwiazaniu wedlug fig. 8 paliwo przeplywa z komory 10 tlocznej do kanalu 11 wtryskowego przez wnetrze 27 zaworu, tak jak w przykladzie pokazanym na fig. 7, i tak samo wnetrze zaworu zostalo uszczelnione w stosunku do wydrazenia krócca, z ta róznica, ze uszczelka 47 miedzy dnem 45 wydrazenia a czolem 44 korpusu zaworu wyko¬ nana jest z miekkiej stalowej, miedzianej lub alu¬ miniowej blachy. Zastosowanie takiego uszczelnie¬ nia stalo sie mozliwe dzieki pogrubieniu scianki 5. korpusu 20 zaworu, który w tym rozwiazaniu bierze udzial w przenoszeniu docisku krócca 8 na cy¬ linder 2 pompy.Uszczelnienie to moze byc profilowe (jak to zo¬ stalo pokazane na rysunku — fig. 8), lub plaskie. 10 Pozostale zmiany wykazane na fig. 8 w zasadzie wynikly z przystosowania wynalazku do nietypo¬ wego rozwiazania pompy, w którym w celu dosto¬ sowania okreslonej pompy do silnika o mocy nie mieszczacej sie w jej dotychczasowym zakresie za- 15 stosowania, dla zmniejszenia skoku wstepnego tlo¬ ka pompy wypadlo przesunac górny zwrotny punkt tloka poza cylinder 2, w zwiazku z czym podatna uszczelka 12 (fig. 1) zostala usunieta, a w korpusie 20 zaworu zostalo wykonane wglebienie 48 na 20 wyjscie tloka. Zamiast podatnej uszczelki 12 zo^ stalo zastosowane znane uszczelnienie z uszczelka 49 pierscieniowa o przekroju okraglym oraz zwyk¬ le uszczelnienie przylgowe miedzy czolem cylindra 2 a zaworem 9. 25 W kazdym z omówionych rozwiazan trzpien mo¬ ze spelniac role zderzaka ograniczajacego skok grzybka 21 zaworu. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 80 1. Pompa wtryskowa do silników spalinowych, w której cylinder osadzony w otworze korpusu pompy jest przy pomocy krócca wkreconego w ten otwór zamkniety razem z zaworem odcinajacym polaczenie miedzy kanalem wtryskowym a komora tloczna, przy czym zawór umieszczony jest w wy¬ drazeniu krócca i ma wewnatrz zamknieta spre¬ zyne, znamienna tym, ze ma trzpien (32, 39, 41) wypelniajacy wnetrze (27) zaworu, osadzony w króccu (8) oraz/lub w korpusie (20) zaworu, przy czym trzpien ten jest elementem centrujacym kor¬ pus (20) zaworu wzgledem krócca (8), zwlaszcza przy pomocy otworu w elemencie (25) zamykaja¬ cym wnetrze (27) zaworu lub bezposrednio przez otwór (22) bedacy prowadzeniem grzybka zaworu.

2. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze 45 obrzezna czesc (36) scianki wydrazenia (16) w króc¬ cu jest powierzchnia centrujaca wzgledem korpusu (20) zaworu, korzystnie wzgledem jego powierzchni centrujacej w postaci paska (37) zgrubienia przy kolnierzu (19) zaworu.

3. Pompa wedlug zastrz. 1 — 2, znamienna tym, ze w trzepieniu (32, 39, 41) ma wykonany kanal (35, 40), laczacy wydrazenia (16) krócca i/lub wnetrze (27) zaworu z kanalem (11) wtryskowym.

4. KC 4. Pompa wedlug zastrz. 1 — 3. znamienna tym, 55 ze styk czola (18) krócca z kolnierzem (19) zaworu lub styk czola (44) korpusu zaworu z dnem (45) wydrazenia (16) w króccu ma uszczelniony znanym sposobem, przy pomocy pierscieniowej uszczelki z materialu podatnego, korzystnie miedzi, alumi¬ nium, lub miekkiej stali.

5. Pompa zastrz. 1 — 4, znamienna tym, ze styk czola (44) korpusu z dnem (45) wydrazenia (16) w króccu ma uszczelniony przy pomocy uszczelki (46) 65 z materialu bardziej podatnego niz uszczelka styku 5065357 7 8 czola (18) krócca z kolnierzem (19) korpusu za- 7. Odmiana pompy wedlug zastrz. 1 — 4, zna- woru. mienna tym, ze trzpien (39) na calej swej dlugosci jest zamkniety we wnetrzu (27) korpusu (20) za- 6. Pompa wedlug zastrz. 1 — 4, znamienna tym, woru. ze element (25) zamykajacy wnetrze (27) zaworu 5 8. Pompa wedlug zastrz. 1 — 4, znamienna tym, ma na swym obrzezu co najmniej jedno wyciecie ze dolna czesc trzpienia (32, 39, 41) jest zderzakiem (31). ograniczajacym skok grzybka (9) zaworu. Fig-i 32 3$KI. 46c,47/00 65357 MKP F02m 47/00KI. 46c,47/00 65357 MKP F02m 47/00 W.D.Kart. C/403/72, A4, 195 + 15 Cena zl 10,— PL PL