PL65273B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 29.IV.1972 65273 KI. 47 c, 43/21 MKP F 16 d 43/21 Twórca wynalazku: Józef Krawczynski Wlasciciel patentu: Przemyslowy Instytut Maszyn Rolniczych, Poznan (Polaka) Sprzeglo przeciazeniowe cierne i Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo przeciaze¬ niowe cierne, które ogranicza maksymalna war¬ tosc momentu przenoszonego przez sprzeglo, zwlasz¬ cza do maszyn rolniczych.Znane sa sprzegla przeciazeniowe cierne, w któ¬ rych moment obrotowy z czesci czynnej na czesc "bierna przenoszony jest dzieki sile tarcia wystepu¬ jacej miedzy jedna lub kilku parami tarcz ciernych o powierzchniach plaskich lub stozkowych dociska¬ nych do siebie za pomoca jednej lub kilku spre¬ zyn dzialajacych silami równoleglymi do osi walu.Sila nacisku na powierzchnie cierne, moze byc wstepnie regulowana, jednak podczas pracy sila ta zachowuje wartosc stala. Ograniczenie wartosci maksymalnego momentu przenoszonego przez sprzeglo jest wynikiem poslizgu miedzy tarczami biernymi, jesli sily styczne wystepujace miedzy tymi tarczami podczas przenoszenia momentu ob¬ rotowego przekrocza graniczna sile tarcia. Wada tych sprzegiel jest to, ze wartosc momentu gra¬ nicznego jest proporcjonalna do wspólczynnika tarcia, którego wartosc podczas pracy ulega zmia¬ nom. Róznice miedzy maksymalnymi a minimal¬ nymi wartosciami momentu granicznego spowodo¬ wane zmiana wspólczynnika tarcia dochodza do StWo. 15 20 25 Znane sa sprzegla przeciazeniowe w których tarcze z zebami trójkatnymi lub trapezowymi do¬ ciskane sa do siebie przez sprezyne dzialajaca 30 sila równolegla do osi walu. Moment obrotowy z czesci czynnej na czesc bierna sprzegla przeno¬ szony jest poprzez zeby tarcz. W sprzeglach tych w okresach przeciazen predkosci katowe tarcz ze¬ batych czynnych i biernych róznia sie, jednoczes¬ nie jedna tarcza przesuwa sie poosiowo wzgledem drugiej tarczy. Wada tych sprzegiel jest to, ze w okresach przeciazen zeby tarcz uderzaja o siebie powodujac powstawanie sil dynamicznych w kie¬ runku równoleglym do osi walu, jak równiez po¬ woduja duze oscylacje momentów Obrotowych przy¬ czyniajace sie do uszkodzen zmeczeniowych ukla¬ dów napedowych. Maksymalny moment obrotowy przenoszony przez sprzeglo w okresie przeciazen zalezy od wzglednej predkosci katowej walu czyn¬ nego i biernego i moze o 50% przekraczac war¬ tosc momentu granicznego, co jest powazna wada tego typu sprzegiel.Znane sa sprzegla, w których sprezyna dziala sila w kierunku równoleglym do osi walu na tu¬ leje wewnetrznie nagwintowana polaczona trwale z tarcza zebata i nasadzona na nagwintowanym odcinku walu. Moment obrotowy z czesci czynnej na bierna przenoszony jest poprzez zeby tarcz, a w czasie przeciazenia tarcze z zebami odsuwane sa od siebie w kierunku osi walu. Wada tych sprzegiel jest to, ze w okresie przeciazen przebiegi momentów obrotowych maja charakter oscylacyj¬ ny, jak równiez dzialaja zmienne sily w kierun¬ ku równoleglym do osi walu, przyczyniajace sie 6527365273 3 do powstawania uszkodzen zmeczeniowych ukla¬ dów napedowych.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci. Cel ten zostal osiagniety dzieki zastosowaniu ujemnego sprzezenia zwrotnego mie- 5 dzy wielkoscia momentu obrotowego przenoszone¬ go przez sprzeglo, a wielkoscia nacisku na po¬ wierzchnie cierne, a mianowicie w sprzegle we¬ dlug wynalazku ze wzrostem momentu obrotowego równoczesnie zmniejsza sie sila nacisku na tarcze 10 cierne plaskie lub stozkowe.Wytyczony cel zostal rozwiazany zgodnie z wy¬ nalazkiem w ten sposób, ze jeden koniec sprezy¬ ny jest unieruchomiony wzgledem tarcz ciernych w kierunku prostopadlym do ich promienia, a dru- 15 gi koniec sprezyny jest unieruchomiony wzgledem walów w kierunku prostopadlym do ich promieni, przy czym piasty tarcz ciernych posiadaja na swych bocznych krawedziach naciecia w postaci zebów trójkatnych lub trapezowych lub sa wew- 20 netrznie nagwintowane i nasadzone na nagwinto¬ wanych odcinkach walów. Tarcze cierne stykaja sie z walem za posrednictwem elementów trwale z nimi polaczonych obrotowo, powierzchniami na¬ chylonymi pod katem a mniejszym od 60°, a sred- 25 nia odleglosc „R" powierzchni tarczy ciernej od osi walu jest wieksza od odleglosci „r" zebów piasty lub gwintu piast do osi walu.Dzieki rozwiazaniu konstrukcji sprzegla wedlug wynalazku zmniejszono kilkakrotnie, w porówna- 30 niu z innymi typami sprzegiel ciernych, zmiany momentu granicznego przenoszonego przez sprze¬ glo wywolane zarówno zmianami wspólczynnika tarcia miedzy powierzchniami ciernymi jak i sily nacisku na powierzchnie cierne. W czasie przecia- 35 zen tarcze cierne nie odsuwaja sie od siebie w kierunku równoleglym do osi walu, sily dynamicz¬ ne dzialajace na waly napedowe sa wielokrotnie mniejsze niz w sprzeglach z tarczami zebatymi.Przy tej samej wartosci momentu granicznego, 40 srednia wartosc momentu obrotowego przenoszo¬ nego przez sprzeglo w okresie przeciazen jest wieksza a wartosc maksymalna mniejsza niz dla sprzegla z tarczami zebatymi, co zapewnia bardziej prawidlowa prace maszyn w okresach chwilowych 45 przeciazen.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprzeglo w widoku z boku i czescio¬ wym przekroju podluznym z jedna tarcza czyn- 50 na, której piasta posiada zeby i z jedna sprezyna cpiralna zamocowana do tarczy i tulei, fig. 2 — odmiane sprzegla w widoku z boku i w czescio¬ wym przekroju podluznym z kilkoma tarczami unieruchomionymi obrotowo wzgledem tulei na- 55 gwintowanej oraz z walem nagwintowanym i ze sprezyna zamocowana jednym koncem do tarczy a drugim do tulei, fig. 3 — odmiane sprzegla w przekroju podluznym z dwoma tarczami stozko¬ wymi z nagwintowanymi piastami i nagwintowa- 60 nym walem oraz ze sprezynami zamocowanymi do tarcz i do walu, fig. 4 — odmiane sprzegla w przekroju podluznym z dwoma tarczami plaskimi z nagwintowanymi piastami i nagwintowanym walem oraz ze sprezynami zamocowanymi do tarcz 65 i do walu oraz z druga sprezyna oparta swoimi koncami o dwie tarcze czynne, fig. 5 — odmiane sprzegla w przekroju podluznym ze sprezynami spiralnymi, których osie leza w plaszczyznie pro¬ stopadlej do osi walu, zamocowanymi do tarcz i uchwytów tulei nasadzonej na wale, fig. 6 od¬ miane sprzegla wedlug fig. 5 w widoku z góry, fig. 7 odmiane sprzegla w przekroju podluznym z nagwintowana piasta tarczy ciernej i nagwin¬ towanym walem oraz z pretami zamocowanymi da tarczy i tulei osadzonej na nagwintowanym wale, fig. 8 odmiane sprzegla wedlug fig. 7 w widoku z góry, fig. 9 — odmiane sprzegla w przekroju podluznym z tarcza czynna z nagwintowana piasta osadzona na nagwintowanym wale czynnym i dru¬ ga tarcza bierna zamocowana do napedzanych kól zebatych nasadzonych obrotowo na wale czynnym.Sprzeglo wedlug wynalazku przedstawione na fig. 1 sklada sie z tarczy 1, której piasta 2 posiada na jednym koncu naciecia w postaci zebów o skos¬ nych powierzchniach i nasadzonej swobodnie na wale czynnym 3. Do tarczy 1 zamocowana jest jednym koncem sprezyna 4, której drugi koniec zamocowany jest do tulei 7 nasadzonej na wale 3 przesuwnie za pomoca wielowypustu. Umieszczona na nagwintowanym wale nakretka 8 sluzy do re¬ gulacji wstepnego napiecia sprezyny, która jest jednoczesnie sciskana i skrecana oraz do unieru¬ chomienia tulei 7 na wale 3. Wstepnie napieta sprezyna 4 dociska tarcze czynna 1 do tarczy bier¬ nej 5 nasadzonej na wale biernym 6.Odmiana sprzegla (fig. 2) przedstawia sprzeglo wieloplytkowe. Sklada sie ono z tarcz ciernych 11 unieruchomionych obrotowo wzgledem piasty 12 wewnetrznie gwintowanej, umieszczonej na na¬ gwintowanym wale 13. Do tarczy 11 zamocowana jest jednym koncem sprezyna 14, której drugi ko¬ niec zamocowany jest do tulei 17 wewnetrznie gwintowanej nasadzonej na nagwintowanym wale 13. Nagwintowana nakretka 18 umieszczona na wale 13 sluzy do regulacji wstepnego napiecia sprezyny 14, która powoduje docisk tarcz 11 do plyt ciernych lla polaczonych z piasta 12 za po¬ moca wielowypustów lub sprezyn talerzowych i do plyt ciernych 15a unieruchomionych obrotowo wzgledem tarczy 15 nasadzonej na wale bier¬ nym 16.Odmiana sprzegla (fig. 3) przedstawia sprzeglo stozkowe, dwupowierzchniowe dwustronne. Sklada sie ono z tarcz ciernych 21, których piasty 22 sa wewnetrznie gwintowane i nasadzone na nagwin¬ towanym wale czynnym 23. Sprezyny 24 zamoco¬ wane sa jednym koncem do walu czynnego 2$ a drugim koncem do tarcz ciernych 21. Tarcze 21 sa dociskane przy pomocy sprezyn 24 do tarcz ciernych 25 zamocowanych do walu biernego 26.Dwie tarcze bierne 2Ej polaczone sa ze soba przy pomocy srub 28 sluzacych do regulacji napiecia wstepnego oraz podkladek 29.Odmiana sprzegla (fig. 4) przedstawia sprzeglo dwupowierzchniowe dwustronne z tarczami pla¬ skimi 31, których wewnetrznie gwintowane piasty 32 umieszczone sa na nagwintowanym wale czyn¬ nym 33. Miedzy dwoma tarczami czynnymi 31 umieszczona jest spiralna sprezyna 34a opierajaca65273 6 sie o te tarcie obu koncami powodujaca wraz ze sprezynami 34 zamocowanymi jednym koncem do tarcz 31 a drugim do tulei 37 umieszczonej przy pomocy wielowypustów na wale 33, docisk tarcz czynnych 31 do tarcz biernych 35, Tuleja 37 slu- 5 zy do regulacji wstepnego napiecia sprezyn 34.Odmiana sprzegla (fig. 5 i fig. 6) przedstawia sprzeglo ze sprezynami spiralnymi 44, których osie leza w plaszczyznie prostopadlej do osi walu 43 zamocowanymi jednym koncem do tarczy ciernej 10 41 a drugim koncem do uchwytów 49 tulei 47. Piasta 42 tarczy 41 wewnetrznie gwintowana, umieszczo¬ na na nagwintowanej czesci walu 43 jest dociska¬ na do tarczy biernej 45 za pomoca sprezyny ta¬ lerzowej 44a nasadzonej na wale 43. Nakretka 48 15 sluzy do unieruchomienia sprezyn 44a i regulacji ich wstepnego napiecia. Tuleja 47 nasadzona jest na wale 43 przy pomocy wielowypustów i mozna ja równiez wykorzystac do regulacji wstepnego napiecia sprezyn 44. •*'' ¦ ' * 2a Odmiana sprzegla (fig. 7 i fig. 8) przedstawia sprzeglo -ze sprezynami w postaci pretów 54 za¬ mocowanymi jednym koncem do tarczy 51 ciernej a drugim koncem do tulei 57 nasadzonej na na¬ gwintowanym wale 53. Nagwintowana nakretka 58 25 sluzy do regulacji wstepnego napiecia pretów 54 przez ich zginanie i unieruchomienia tulei 57 na wale 53. Prety 54 dociskaja tarcze 51 do tarczy 55 zamocowanej na wale 56.Odmiana sprzegla (fig. 9) przedstawia sprzeglo S0 z jednym walem 63 czynnym- na którym nasadzo¬ na jest przy pomocy wielowypustów tuleja 67. Do tulei zamocowana jest jednym koncem spiralna sprezyna 64, a drugi jej koniec zamocowany jest do tarczy ciernej 61. Piasta 62 tarczy 61 jest na- 3S gwintowana i osadzona' na nagwintowanym wale 63. Sprezyna 64 dociska tarcze czynna 61 do tar¬ czy biernej 65 nasadzonej swobodnie nax wale 63.Do tarczy biernej 65 jest przymocowane, przy po¬ mocy srub 69, kolo zebate 66 nasadzone swobodnie 40 obrotowo na wale 63. Sprezynowy pierscien 60 umieszczony na wale 63 ogranicza ruch kola 66 w kierunku osi walu. Nakretka 68 sluzy do re¬ gulacji wstepnego napiecia sprezyny 64 i unieru¬ chomienia tulei 67 na wale 63. Sprzeglo wedlug 4_ wynalazku jest sprzeglem o podwójnym sterowa¬ niu momentem obrotowym. Wartosc maksymalne¬ go momentu przenoszonego przez sprzeglo zalezy od sil z jakimi wstepnie napiete sprezyny dzialaja na tarcze cierne w kierunku osi walu jak i od sil 50 dzialajacych w plaszczyznie prostopadlej do osi walu. Ograniczenie wartosci momentu obrotowego przenoszonego przez sprzeglo wywolane jest przede wszystkim zmniejszeniem sie wartosci nacisku wy¬ wieranego na tarcze cierne ze wzrostem momentu obrotowego.Sposób dzialania sprzegla wedlug wynalazku jest nastepujacy. Sprezyny 1, 14, 24, 34, 34a, 44, 44a, 54, 64 sa wstepnie sciskane, skrecane lub zgi¬ nane, przy czym wartosc wstepnych naprezen re- 6Q gulowana jest przez obrót nakretek 8, 18, 48, 58, 68 i srub 28 i przez obrót tulei 7, 37, 47, 67 w ten sposób, aby wartosc sily z jakimi wstepnie napiete sprezyny dzialaja na tarcze w kierunku równole¬ glym do osi walu byly wieksze od 1,1 wartosci 65 sumy sil nacisku na powierzchnie cierne tarczy podczas przenoszenia momentu granicznego, przy którym rozpoczyna sie proces poslizgu. Wartosc nacisku wstepnego na tarcze cierne jaki jest po¬ trzebny, aby sprzeglo przenosilo okreslony maksy¬ malny moment obrotowy, wyznaczyc mozemy eks¬ perymentalnie. Wartosc jego bowiem zalezy od konstrukcji sprzegla/, czyli od „R" i „r", kata a nachylenia gwintu i wspólczynnika tarcia. Sily osiowe z jaka sprezyny 4, 14, 24, 34, 34a, 44a, 54, 64 dzialaja na tarcze 1, 11, 21, 31, 41, 51, 61 prze¬ noszone sa w tym samym kierunku i o tej samej wartosci na tarcze 5, 15, 25, 35, 45, 55, 65. Sily z jakimi dzialaja sprezyny 4, 14, 24, 34, 44, 54; 64 na tarcze w plaszczyznie prostopadlej do osi walu daja w miejscu styku piast 12, 22, 32, 42, 52, 62 z walem 13, 23, 33, 43, 53, 63 lub styku piasty 2 z zebami tulei 7 sile równolegla do nich lecz bez¬ wzgledna jej wartosc powiekszona jest w stosunku R^r gdzie Ri — odleglosc zamocowania sprezyny do tarczy od osi walu r — odleglosc gwintu piast lub zebów tulei od osi walu.Sila z jaka piasta 2, 12, 22,. 32, 42, 52, 62 dziala na wal 3, 13, 23, 33, 43, 53, 63 wskutek oddzialy¬ wania na siebie skosnymi powierzchniami gwintu piast i walu lub zebów piasty 2 tulei 7, powoduje powstanie skladowej sily równoleglej do osi walu dociskajacej tarcze 1, 11, 21, 31, 41, 51, 61 do tarcz 5, 15, 25, 35, 45, 55, 65. Moment obrotowy z walu czynnego 3, 13, 23, 33, 43, 53 przenoszony jest na wal bierny 6, 16, 26, 36, 46, 56 poprzez' tuleje 7, 17, 27, 37, 47, 57 i sprezyne 4, 14, 24, 34, 44, 54 zamocowana jednym koncem do niej oraz tarcze czynne 1, 11, 21, 31, 41, 51 i czesciowo przenoszony jest z walu czynnego przez piaste 2, 12, * 22, 32, 42, 52 i tarcze czynna 1, 11, 21, 31, 41, 51. Moment obrotowy z tarczy czynnej na tarcze bierne 5, 15, 25, 35, 45, 55 przenoszony jest dzieki sile tarcia jaka wystepuje miedzy nimi. Graniczna wartosc sily tarcia, do której proporcjonalny jest maksy¬ malny moment obrotowy przenoszony przez sprze¬ gla, zalezy od sil nacisku. Sily styczne dziala¬ jace na tarcze cierne 1, 11, 21, 31, 41, 51, 61 po¬ woduja wskutek oddzialywania na skosnych po¬ wierzchniach gwintu lub zebów piast 2, 12, 22, 32, 42, 52, 62 powstanie skladowej sily w kierunku osi walu przeciwnie skierowanej do sil wywola¬ nych wstepnym napieciem sprezyn przez co powo¬ duje zmniejszenie nacisku na powierzchnie gwintu lub zebów tulei i tarcze. Wartosc sily N o jaka zmniejszony jest nacisk na tarcze cierne plaskie jest równa N = — ctg(a+o) r gdzie: F — sila tarcia jaka dziala miedzy powierzch¬ niami ciernymi tarczy przy przenoszeniu momentu obrotowego R — odleglosc od tarcz ciernych do osi walu r — odleglosc gwintu piast lub zebów tulei lub piast od osi walu a — kat nachylenia gwintu piast lub zebów tulei65273 8 \i = tg #; \jl = wspólczynnik tarcia miedzy po¬ wierzchniami gwintu piast i walu oraz powierzchniami zebów piast i tulei.Przy scisle okreslonej wartosci momentu obroto¬ wego, która zalezy przede wszystkim od wstepnego 5 napiecia sprezyn, a wiec od sil z jaka dzialaja sprezyny na tarcze zarówno w kierunku osi walu jak i w plaszczyznie prostopadlej do osi walu, a w mniejszym stopniu od wspólczynnika tarcia nastapi takie zmniejszenie nacisku na tarcze, ze 10 wystapi miedzy nimi poslizg, co ogranicza maksy¬ malna wartosc momentu przenoszonego przez sprzeglo. Rozrzut wartosci momentu obrotowego przy którym wystepuje poslizg miedzy tarczami jest tym mniejszy im wiekszy jest stosunek R:r 15 i im mniejszy jest kat a nachylenia gwintu piast lub zebów tulei i wspólczynnik tarcia miedzy ni¬ mi. W sprzegle przedstawionym na fig. 9 moment obrotowy z walu czynnego 63 przenoszony jest na napedzana czesc bierna sprzegla, np. tarcze lub 20 kolo zebate 66 nasadzone na wale 63 swobodnie obrotowo i zamocowane do tarczy biernej 65 na¬ sadzonej swobodnie na wale 63, za posrednictwem tulei 67 oraz sprezyny 64 i tarczy czynnej 61.Jesli sily styczne wystepujace miedzy tarczami 25 ciernymi sa mniejsze od tarcia granicznego, kolo zebate bierne 66 obraca sie wraz z walem 63. Po przekroczeniu przez sily styczne wartosci tarcia granicznego nastepuje poslizg miedzy tarczami i obrót tarczy biernej 65 wraz z kolem zebatym 30 66 wzgledem walu czynnego 63. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sprzeglo przeciazeniowe cierne do ogranicza- 35 nia maksymalnego momentu obrotowego, w któ¬ rym moment obrotowy przenoszony jest z czesci czynnej na czesc bierna sprzegla dzieki sile tarcia wystepujacej miedzy powierzchniami plaskimi lub stozkowymi tarcz ciernych dociskanych stale do 40 siebie przez wstepnie napiete sprezyny, a ograni¬ czenie maksymalnej wartosci momentu obrotowego nastepuje wskutek poslizgu miedzy powierzchnia¬ mi tych tarcz po przekroczeniu przez sily styczne do powierzchni ciernych wartosci tarcia granicz- 45 nego, znamienne tym, ze jeden koniec sprezyny (4, 14, 24, 34, 44, 54, 64) jest unieruchomiony wzgle¬ dem tarcz ciernych (1, 11, 21, 31, 41, 51, 61) w kierunku prostopadlym do ich promienia, a drugi koniec sprezyny (4, 14, 24, 34, 44, 54, 64) jest unie¬ ruchomiony wzgledem walów (3, 13, 23, 33, 43,, 53, 63) w kierunku prostopadlym do ich promieni, przy czym piasta (2) tarczy ciernej (1) lub piasty (12, 22, 32, 42, 52, 62) tarcz ciernych (11, 21, 31, 41, 51, 61) posiadaja na swych bocznych krawe¬ dziach naciecia w postaci zebów trójkatnych lub trapezowych lub sa wewnetrznie nagwintowane i nasadzone na nagwintowanych odcinkach walów (13, 23, 33, 43, 53, 63), natomiast tarcze cierne (1, 11, 21, 31, 41, 51, 61) stykaja sie z walem (3, 13, 23, 33, 43, 53, 63) za posrednictwem elementów trwale z nimi polaczonych obrotowo, powierzchnia¬ mi nachylonymi pod katem a mniejszym od 60°, a srednia odleglosc „R" powierzchni tarczy ciernej (1, 11, 21, 31, 41, 51, 61) od osi walu (3, 13, 23, 33, 43, 53, 63) jest wieksza od odleglosci „r" zebów piasty (2) lub gwintu piast (12, 22, 32, 42, 52, 62} do osi walu (3, 13, 23, 33, 43, 53, 63).

2. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamienne tym,, ze jeden koniec sprezyny (4, 14, 34, 44, 54, 64) jest unieruchomiony wzgledem tulei (7, 37, 47, 67) nasadzonej na wale (3, 33, 43, 63) osiowo prze¬ suwnie za pomoca klina lub wielowypustów lub wzgledem tulei (17, 57) wewnetrznie gwintowanej i nasadzonej na nagwintowanym odcinku walu (13,. 57).

3. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tym, ze tuleje (7, 17, 47, 57, 67) umieszczone sa pomie¬ dzy tarczami ciernymi (1, 11, 41, 51, 61) a nakret¬ kami (8, 18, 48, 58, 68) z którymi sie stykaja, umieszczonymi na nagwintowanym odcinku walu (3, 13, 43, 53, 63) lub innymi elementami trwale zwiazanymi z walem (3, 13, 43, 53, 63) ogranicza¬ jacymi ruch tulei (7, 17, 47, 57, 67) w kierunku osiowym.

4. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, 2 i 3, znamienne tym, ze tuleja (7) posiada zeby trójkatne lub tra¬ pezowe, stykajace sie z zebami nacietymi w pias¬ cie (2) tarczy ciernej (1).

5. Odmiana sprzegla wedlug zastrz. 1, znamien¬ na tym, ze czesci walu (23, 33) na których nasa¬ dzone sa tarcze cierne (21, 31) z nagwintowanymi piastami (22, 32) zaopatrzone sa w gwint lewo- i prawoskretny.KI. 47 c, 43/21 65273 MKP F 16 d 43/21 fy.l fi). ZKI. 47 c, 43/21 65273 MKP F 16 d 43/21 fig. 3 «¦*KI. 47 c,43/21 65273 MKP F 16 d 43/21 fig. 5 kHA 4 65273 MKP F 16 d 43/21 fi9.8 PZG w Pab., zam. 189-72, nakl. 205+20 egz. Cena zl 10,— PL PL