Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.Y.1972 65033 KI. 42 m*, 1/08 MKP G 06 g 1/08 CZYTELNIA u Patentowego i) Aze e| ly." Twórca wynalazku: Jerzy Boruta Wlasciciel patentu: Politechnika Krakowska, Kraków (Polska) Przyrzad do obliczania grubosci przegród budowlanych Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do obli¬ czania grubosci przegród budowlanych, za pomoca którego mozna w sposób mechaniczny obliczyc gru¬ bosc przegród] stosowanych w budownictwie ogól¬ nym jak równiez grubosc warstw ocieplajacych w przegrodach wielowarstwowych.Dotychczas powszechnie stosowana metoda obli¬ czania grubosci przegród jest obliczanie na pod¬ stawie wzorów matematycznych przy zastosowaniu róznego rodzaju zawartych w normach wspólczyn¬ ników, które zalezne sa od rodzaju materialu i wa¬ runków, w jakich przegroda bedzie sie znajdowala.Obliczenia te sa bardzo zmudne i czasochlonne.Poza tym w dotychczasowych metodach obliczania istnieje duza mozliwosc popelniania bledów ra¬ chunkowych lub zlego zalozenia wspólczynników, przy czym konieczne jest ciagle korzystanie z ta¬ blic pomocniczych.Znany jest równiez suwak rachunkowy o jednej tarczy stalej i jednej ruchomej, przy czym suwak ten nie ma podzialki logarytmicznej, ani oznaczo¬ nych wspólczynników oporu przeplywu ciepla przez material przegrody, na skutek czego nie da sie nim obliczac grubosci przegród budowlanych. Su¬ wak ten nadaje sie wylacznie do obliczania dluzyc drzewnych.Celem wynalazku jest uproszczenie sposobu obli¬ czen grubosci przegród stosowanych w budownic¬ twie przez ich zmechanizowanie, a takze wyklucze¬ nie mozliwosci pomylek. 10 15 20 25 30 2 Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie przyrzadu wedlug wynalazku, który pozwala na obliczenie grubosci przegród budowlanych w sposób szybki i latwy z wystarczajaca dla praktyki doklad¬ noscia, bez korzystania z tablic i bez wykonywania szeregu dzialan naukowych.Istote przyrzadu wedlug wynalazku stanowi to, ze sklada sie on z dwu równoleglych tarcz odwróco¬ nych w stosunku do siebie o 360°, przy czym jedna tarcza jest nieruchoma i ma oznaczona na brzegach podzialke logarytmiczna z naniesionymi na niej wspólczynnikami oporu przeplywu ciepla przez ma¬ terial przegroda, a druga tarcza jest ruchoma i ma równiez na obrzezach zaznaczona podzialke logaryt¬ miczna. Pomiedzy tarczami jest umieszczony mecha¬ nizm przekladniowy polaczony z dwiema wskazów¬ kami o zsynchronizowanym dzialaniu. Jedna wska¬ zówka wskazuje wartosci oznaczone na tarczy nie¬ ruchomej, a druga na ruchomej.Przedmiot wynalazku jest pokazany na zalaczo¬ nym rysunku, na który/m fig. 1 przedstawia nieru¬ choma tarcze przyrzadu wedlug wynalazku, fig. 2 — ruchoma tarcze przyrzadu, a fig. 3 — schemat przy¬ rzadu w przekroju poprzecznym.Przyrzad wedlug wynalazku sklada sie z tarczy nieruchomej 1, tarczy ruchomej 2, ruchomej wska¬ zówki 3, pokretla 4 i pokretla 5 oraz osadzonych w obudowie szkielek lub przezroczystych oslon 6 i 6a. Na tarczy 1 jest naniesiona podzialka logaryt¬ miczna z oznaczonymi na niej wspólczynnikami 650333 65033 4 oporu przeplywu ciepla przez material przegrodiy.Na tarczy 2 jest wykonana identyczna podzialka lo¬ garytmiczna. Pokretlo 5 sluzy do obracania tarczy 2. Girulbosc przegrody odczytuje sie w miejscu ozna¬ czonym wskaznikiem 7 umieszczonym na oslonie lub szkielku 6, przy czym wskaznik 7 odlpowiada liczbie jeden na tarczy 1. Nakretki 4 i 5 sa zakolo- rowane róznymi kolorami. Tarcze 1 podzielono na szesc czesci odpowiadajacych strefom klimatycznym pod wzgledem mozliwosci wystepowania najnizszych temperatur.Strefe I i II oznaczono litera a, a strefy III, IV, V i VI oznaczono litera b, natomiast wszystkie strefy razem od I do VI oznaczono litera c. Jest to podyk¬ towane maksymalnymi dopuszczalnymi w danych strefach wielkosciami wspólczynnika przenikania ciepla przez przegrody budowlane. Przez pokrecenie pokretlem 5 obraca sie tarcze 2 tak, aby nastawic wskazówke 3a na odpowiednia wartosc wspólczyn¬ nika przenikania ciepla odczytywanego na podzialce logarytmicznej. Pod nieruchomym wskaznikiem 7 umieszczonym na oslonie lub pod szkielkiem 6 od¬ czytuje sie grubosc przegrody.Przyklad obliczenia: Chcac obliczyc grubosc scia¬ ny zewnetrznej z betonu lekkiego w strefie VI po¬ stepuje sie w sposób nastepujacy: z tarczy 1 wynika, ze sciany zewnetrzne oznaczone sa na przyklad ko¬ lorem zielonym. W tym przypadku wskazówke 2 przesuwa sie na zielony punkt oznaczony na po¬ dzialce logarytmicznej tarczy 1. Nastepnie obraca sie przyrzad o 360° i posluguje sie tarcza ruchoma 2 przesuwajac ja tak, aby wskazówka 3 pokryla sie z wartoscia wspólczynnika przewodnosci cieplnej danego materialu, która w przypadku betonu lek¬ kiego wynosi 0,25. Z kolei na tej samej tarczy ru¬ chomej 2 pod wskaznikiem 7 odczytuje sie grubosc przegrody, która w opisanym przykladzie wynosi 0,201 m. 5 Przyrzad wedlug wynalazku umozliwia dokony¬ wanie obliczen grubosci przegród budowlanych, w sposób latwy i prosty. Jest mechanizacja pracy umyslowej i pozwala skierowac wieksza energie na rozwiazywanie zagadnien technicznych. Jest jed- 10 nym z wielu praktycznych zastosowan nomografii, przy pomocy której mozna graficznie wykonac obli¬ czenie matematyczne. Przyrzad moze sluzyc takze do obliczen wielowarstwowych przegród budow¬ lanych. PL