Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.111.1972 KI. 60 b, 1/14 MKP G 65 g, 1/14 CZYTELNIA Urzedu Pa^,.v ! ni r' ti l Wspóltwórcy wynalazku: Wieslaw Zapalowicz, Lukasz Wesierski, Teodor Maslanka, Stanislaw Hobot Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszica, Kraków (Polska) Strumieniowy element równowaznosci Przedmiotem wynalazku jest strumieniowy ele¬ ment równowaznosci, majacy zastosowanie w dy¬ skretnych ukladach automatyki.Znane sa elementy, realizujace wiele funkcji lo¬ gicznych, a wsród nich funkcje logiczna równowaz¬ nosci. Do realizacji logicznej funkcji równowaznosci stosuje sie elementy zaopatrzone w dwa wejscia dla strumienia. Przy realizacji tej funkcji kazdy z dwu sygnalów wejsciowych podawany jest jed¬ noczesnie do dwu dysz wejsciowych. Dysze wejscio¬ we sa tak usytuowane, ze zaklócenie strumienia glównego, czyli zmiane charakteru przeplywu z la- minarnego na turbulentny osiaga sie przy sygna¬ le równym jeden, jednego z dwu sygnalów wejscio¬ wych, co daje w efekcie sygnal zero na wyjsciu z elementu. Gdy na wyjscie sa podane dwa sygnaly równe zero lub dwa sygnaly równe jeden, to stru¬ mien glówny nie zostanie zaklócony, czyli zachowa przeplyw laminarny i trafia do dyszy wyjsciowej, wywohijac sygnal wyjsciowy równy jeden. Takie rozwiazanie przy realizacji funkcji logicznej rów¬ nowaznosci wymaga podania kazdego sygnalu wej¬ sciowego na dwie dysze, co zmniejsza wzmocnienie logiczne elementu oraz stawia duze wymagania odnosnie równosci sygnalów wejsciowych.Celem wynalazku jest usuniecie dotychczaso¬ wych niedogodnosci a przede wszystkim wzmocnie¬ nie logiczne elementu. Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie jednej dyszy dla kazdego sygnalu wej¬ sciowego i dysz sterujacych, zasilanych przez dy- 10 15 20 25 30 2 sze wejsciowe. Wyloty dysz wejsciowych oraz dysz sterujacej i posredniczacej umieszczono osiowo w otworze korpusu elementu, wyloty zas dysz za¬ silajacej, odbierajacej i sterujacych umieszczono w wycieciu korpusu.Z kolei dysze sterujaca polaczono z dysza po¬ sredniczaca za pomoca kanalu, przy czym dysze sterujaca usytuowano pod dobranym katem do dy¬ szy zasilajacej.Strumieniowy element równowaznosci wedlug wynalazku jest uwidoczniony w przykladowym roz¬ wiazaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia element w widoku ogólnym, a fig. 2 — odmiane tego elementu równiez w widoku ogólnym.Element sklada sie z korpusu 1, wykonanego na przyklad z tworzywa sztucznego, w którym sa umieszczone osiowo' dysze, zasilajaca 2, odbierajaca 3, wejsciowa 4 i sterujaca 7 oraz dysza wejscio¬ wa 5 i dysza posredniczaca 8, równiez usytuowane osiowo (fig. 1). Osie wszystkich dysz 2, 3, 4, 7 oraz 5 i 8 leza w jednej plaszczyznie, przy czym dysza posredniczaca 8 jest polaczona z dysza sterujaca 6 za pomoca kanalu 9. Dysza 6 jest usytuowana pod dobranym katem wzgledem dyszy 2. Wyloty dysz 4, 5, 7 i 8 znajduja sie w otworze 10 korpusu 1, wyloty zas dysz 2, 3, 6 oraz 7 znajduja sie w wy¬ cieciu 11 korpusu 1, przy czym wyloty dysz steru¬ jacych 6 i 7 znajduja sie bezposrednio za wylotem dyszy zasilajacej 2. Korpus 1 jest zaopatrzony 64 8453 w prowadnice 12, sluzace do zamocowania go w ze¬ spoly.Medium podawane dysza zasilajaca 2 trafia do dyszy odbierajacej 3 wówczas, gdy kazdy z sygna¬ lów sterujacych, pochodzacych z dysz 6 i 7 jest rów- 5 ny zero.Pojawienie sie sygnalu sterujacego z dyszy 6 lub 7 powoduje zmiane charakteru przeplywu strumie¬ nia zasilajacego z laminarnego na turbulentny, w wyniku czego w dyszy odbierajacej 3, przeplyw io i cisnienie maleja do zera. Sygnal sterujacy w dy¬ szy 7 pojawia sie tylko wtedy, gdy na wejscie dy¬ szy 4 bedzie podany sygnal, a nie bedzie tego sygna¬ lu na wejsciu dyszy 5. Sygnal w dyszy 6 jest prze¬ noszony przez kanal 9 z dyszy 8 w chwili podania 15 sygnalu na wejscie dyszy 5, przy równoczesnym braku tego sygnalu na wejsciu dyszy 4.Odmiane strumieniowego elementu równowazno¬ sci wedlug wynalazku stanowi inny uklad dysz w korpusie. W tym przypadku dysze sterujace 6 20 i 7 sa umieszczone w plaszczyznie prostopadlej do 845 4 osi dyszy zasilajacej 2 i dyszy odbierajacej 3, co pozwala na jednakowe oddzialywanie na strumien pochodzacy z dyszy 2 (fig. 2). Dzialanie elementu jest analogiczne jak opisano wyzej. PL