PL64624B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 28.11.1970 (P 139 080) 15.Y.1972 64624 KI. 63 c, 34/01 MKP B 60 k, 19/14 UKD Twórca wynalazku: Cezary Szczepaniak Wlasciciel patentu: Politechnika Lódzka, Lódz (Polska) Hydromechaniczna skrzynka biegów Przedmiotem wynalazku jest hydromechaniczna skrzynka biegów stosowana glównie w ukladach nape¬ dowych samochodów, autobusów i innych pojazdów.W znanych hydromechanicznych skrzynkach biegów mozna wyodrebnic trzy zespoly: przekladnie hydraulicz¬ na, przekladnie mechaniczna i uklad sterowania.Przekladnia hydrauliczna wystepuje w róznych roz¬ wiazaniach konstrukcyjnych to jest jako przekladnia hy- drokinetyczna, sprzeglo hydrokinetyczne lub przekladnia hydrostatyczna.Zastosowanie okreslonego rodzaju przekladni hydra¬ ulicznej determinuje rozwiazanie konstrukcyjne prze¬ kladni mechanicznej i ukladu sterowania. Stosowanie przekladni mechanicznej w skrzynkach hydromechanicz¬ nych dyktowane jest koniecznoscia zwiekszenia zakre¬ su przenoszonego momentu obrotowego oraz szybkosci obrotowej, która decyduje o predkosci pojazdu, czy maszyny.Przekladnie mechaniczne w skrzynkach hydromecha¬ nicznych budowane sa glównie w dwóch odmianach ja¬ ko przekladnie planetarne lub przekladnie o stalych osiach. W dwóch tych przypadkach przekladnia mecha¬ niczna jest rozbudowana dodatkowo przez zespoly, które musza zapewnic uzyskanie odpowiedniego przelozenia w przekladni mechanicznej.Wybór odpowiedniego przelozenia przekladni mecha¬ nicznej, uzyskanie tego przelozenia i kontrole wykonuje w skrzynce hydromechanicznej zespól sterowania, który bywa zespolem w róznym stopniu zautomatyzowanym.Uklad sterowania i zespoly wlaczajace odpowiednie 10 15 20 25 30 przelozenie w przekladni mechanicznej, ze wzgledu na zadanie jakie spelniaja w skrzynce biegów hydromecha¬ nicznej wymagaja rozwiazania szeregu róznych proble¬ mów konstruktorskich i badawczych. Ponadto przeklad¬ nia mechaniczna i uklad sterowania moga stanowic w skrzynce biegów hydromechanicznej czesci, które wy¬ magaja szczególnej dbalosci i zabiegów w procesie tech¬ nologicznym przez co, one decyduja glównie o kosztach produkcji calego zespolu.Przy znanej pod wzgledem konstrukcyjnym przeklad¬ ni hydrokinetycznej i technologii tej przekladni rozwia¬ zanej przez tloczenie elementów wirników, trudnosci konstrukcyjne i koszt produkcji skrzynki hydromecha¬ nicznej ksztaltowany jest przez przekladnie mechaniczna a glównie przez uklad sterowania.W istniejacych rozwiazaniach skrzynek biegów hy¬ dromechanicznych zwiekszenie zakresu przenoszonego momentu obrotowego i predkosci katowych jest stoso¬ wane jedynie przez przekladnie mechaniczna.Celem wynalazku jest konstrukcja takiej hydromecha¬ nicznej skrzynki biegów, w której glówny udzial w prze¬ noszeniu momentu obrotowego i predkosci katowej po¬ siada przekladnia lub przekladnie hydrokinetyczne, co znakomicie zmniejsza zadanie, które wypelniala prze¬ kladnia mechaniczna w dotychczasowych znanych kon¬ strukcjach hydromechanicznych skrzynek biegów a tym samym zmniejsza niedogodnosci skrzynek znanych.Zadanie techniczne prowadzace do osiagniecia tego celu polega na takiej konstrukcji skrzynki biegów, w której z dwóch przekladni hydrokinetycznych odbioru 64624-.i'.#,-^ 3 mocy dokonuje sie tylko jednym walem, przy czym w przypadku pracy tylko jednej przekladni, druga prze¬ kladnia nie wplywa na prace pierwszej.Zadanie to zgodnie z wynalazkiem osiagnieto w ten sposób, ze z walem napedzajacym skrzynki zlaczony jest wirnik pompy przekladni hydrokinetycznej oraz sprzeglo laczace wal napedzajacy z wirnikiem pompy drugiej przekladni hydrokinetycznej. Wirniki turbin obu przekladni polaczone sa z kolami zebatymi wspólpracu¬ jacymi z kolami zebatymi umieszczonymi na jednym wale przy czym wirnik turbiny przekladni, której wirnik pompy polaczony jest z walem napedzajacym za po¬ srednictwem sprzegla, polaczony jest z kolem zebatym za posrednictwem sprzegla jednokierunkowego.Na wale, na którym umieszczone sa dwa kola zebate wspólpracujace z kolami zlaczonymi z wirnikami turbin obu przekladni umieszczone jest takze trzecie kolo ze¬ bate wspólpracujace z kolem zebatym osadzonym obro¬ towo na wale napedzanym. Na wale napedzanym osa¬ dzone jest takze obrotowo drugie kolo zebate wspólpra¬ cujace za posrednictwem kola posredniczacego z kolem zebatym wspólpracujacym z kolem polaczonym za po¬ srednictwem kola posredniczacego z kolem zebatym wspólpracujacym a kolem polaczonym za posrednic¬ twem sprzegla jednokierunkowego z wirnikiem turbiny przekladni hydrokinetycznej. Na wale napedzanym osa¬ dzone jest dodatkowo sprzeglo przesuwne laczace jedno lub drugie kolo zebate osadzone na tym wale.Wience lopatek kierujacych obu przekladni hydroki- netycznych polaczone sa tuleja, której os geometryczna pokrywa sie z osia walu napedzajacego, zas tuleja zwia¬ zana jest sztywno z nieruchoma obudowa. Dodatkowo wieniec lopatkowy przekladni, której pompa napedzana jest bezposrednio z walu napedzajacego polaczona jest z tuleja za posrednictwem sprzegla jednokierunkowego.Schemat przekladni wedlug wynalazku pokazany zo¬ sta! aa rysunku. W obudowie 1 ulozyskowany jest wal napedzajacy % laczacy z, sUnikle*n napedowym przy po¬ mocy sprzegla 3. Z walem napedzajacym 2 polaczona jest jedna czesc sprzegla plytkowego 4, którego druga czesc polaczona jest z wirnikiem pompy przekladni hy¬ drokinetycznej 5. Wal 2 polaczony jest takze z wirni¬ kiem pompy drugiej przekladni hydrokinetycznej 6.Wience kierujace obu przekladni 5 i 6 polaczone sa z soba tuleja 7 zamocowana do obudowy 1 przy czym wieniec kierujacy przekladni 6 polaczony jest z tuleja za posrednictwem sprzegla jednokierunkowego 8.Wirnik turbiny przekladni 5 polaczony jest takze za posrednictwem sprzegla jednokierunkowego 9 z kolem zebatym 10 zas wirnik turbiny przekladni 6 polaczony jest z kolem zebatym 11 bezposrednio. Kola zebate 10 i 11 wspólpracuja z kolami 12 i 13 osadzonymi na wspólnym wale 14 przy czym na wale tym osadzone jest dodatkowo kolo zebate 15 wspólpracujace z kolem ze¬ batym 16 osadzonym obrotowo na walie napedzanym 17.Na wale 17 osadzone jest takze obrotowo kolo 18 wspól¬ pracujace za posrednictwem kola posredniczacego 19 z kolem zebatym 12. Na wale 17 umieszczone jest sprze¬ glo przesuwne. 20 laczace kolejno obrotowe osadzone kola zebate 16 i 18 z walem 17. Koniec walu 17 wypo¬ sazony jest w sprzeglo 21 laczace wal 17 z elementami napedzanymi. 4 Dzialanie hydromechanicznej skrzynki biegów wedlug wynalazku jest nastepujace.Moc z silnika doprowadzana jest do walu 2. Przy wlaczonym sprzegle 4 wal 2 napedza wirniki pomp 5 przekladni hydrokinetycznej 5 i 6 — obie przekladnie pracuja szeregowo. Moment obrotowy z wirników prze¬ kladni 5 i 6 przez przekladnie zlozone z kól zebatych jest doprowadzany do walu napedzanego 17.Kierunek obrotów walu 17 zalezny jest od polozenia io sprzegla 20, to znaczy czy laczy ono wal 17 z kolem ze¬ batym 16, czy tez z kolem 18. Przy wylaczonym sprzegle 4 wal 2 napedza wirnik pompy przekladni hydrokine¬ tycznej 6. Moment obrotowy z wirnika turbiny tej prze¬ kladni przekazywany jest przez kola zebate 11 i 13, 15 wal 14, kola zebate 15 i 16 i sprzeglo 20 na wal 17.Przy wylaczonym sprzegle 4 wirnik pompy przekladni hydrokinetycznej 5 nie jest napedzany. Obrót walu 14 napedzanego przez wirnik turbiny przekladni hydroki¬ netycznej 6 nie powoduje obrotu wirnika turbiny prze- 20 kladni hydrokinetycznej 5 poniewaz w kole 10 umiesz¬ czone jest sprzeglo jednokierunkowe 9. Zastosowanie sprzegla 4 i 9 pozwala uniknac strat wewnetrznych w skrzynce biegów, które bylyby spowodowane obrotem wirników przekladni hydrokinetycznej 5. 25 Sprzeglo jednokierunkowe 8 zapewnia przekladni hy¬ drokinetycznej 6 mozliwosc pracy jako sprzeglo hydro- kinetyczne. Przejscie przekladni 6 na warunki pracy ja¬ ko sprzeglo hydrokinetyczne odbywa sie samoczynnie przy odpowiednich wielkosciach przenoszonych obcia- 30 zen i szybkosciach obrotowych wirników. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 35 Hydromechaniczna skrzynka biegów, znamienna tym, ze z jej walem napedzajacym (2) polaczony jest wirnik pompy przekladni hydrokinetycznej (6) oraz sprzeglo (4) laczace wal (2) napedzajacy z wirnikiem pompy drugiej przekladni hydrokinetycznej (5), zas wirniki turbin obu 40 przekladni (5) i (6) polaczone sa kolami zebatymi (10) i (11) wspólpracujacymi z kolami zebatymi (12) i (13) umieszczonymi na jednym wale (14), przy czym wirnik turbiny przekladni (5), której wirnik pompy polaczony jest z walem napedzajacym (2) za posrednictwem 45 sprzegla (4), polaczony jest z kolem zebatym (10) za posrednictwem sprzegla jednokierunkowego (9), zas na wale (14) z dwoma kolami zebatymi (12) i (13), umiesz¬ czone jest trzecie kolo zebate (15) wspólpracujace z ko¬ lem zebatym (16) osadzonym obrotowo na wale nape- 50 dzanym (17), na którym takze obrotowo osadzone jest drugie kolo zebate, wspólpracujace za posrednictwem kola zebatego posredniczacego (19) z kolem zebatym (12) wspólpracujacym z kolem (12), a na wale napedza¬ nym (17) osadzone jest takze sprzeglo przesuwne (20) & laczace jedno z kól (16) lub (18) obrotowo osadzonych z walem napedzanym (17), dodatkowo wience lopatek kierujacych obu przekladni hydrokinetycznych (5) i (6) polaczone sa tuleja (7), której os geometryczna pokrywa sie z osia walu napedzajacego (2), a tuleja (7) zwiazana 6o jest sztywno z nieruchoma obudowa (1), zas wieniec lo¬ patkowy przekladni (6) polaczony jest z tuleja za po¬ srednictwem sprzegla jednokierunkowego (8).KI. 63 c, 34/01 64624 MKP B 60 k, 19/14 PL PL