PL64580B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 09.IV.1968 (P 126 326) 15-Y.1972 64580 KI. 42 c, 7/02 MKP GOle,3/00 CZYTELNIA hkta Twórca wynalazku: Ryszard Koscielewski Wlasciciel patentu: Wojskowa Akademia Techniczna im. Jaroslawa Dabrowskie¬ go, Warszawa (Polska) Przyrzad do wyznaczania przebiegu celowej w terenie na podstawie mapy topograficznej Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do wyznacza¬ nia przebiegu celowej w terenie na podstawie mapy to¬ pograficznej.Dotychczas przebieg celowej w terenie wyznaczano metoda graficzna polegajaca na tym, ze za pomoca pa¬ ska papieru, przenosi sie warstwice z mapy topograficz¬ nej na papier milimetrowy, nastepnie rysuje sie profil terenu i bada sie go linia naniesiona na kalce.Znana jest takze metoda analityczna wyznaczania przebiegu celowej, polegajaca na tym, ze mierzy sie od¬ leglosc miedzy punktami koncowymi odcinka i ewen¬ tualnymi przeszkodami terenowymi oraz okresla sie wy¬ sokosc poszczególnych punktów, a nastepnie dane 1e podstawia sie do wzorów matematycznych, przy czym dla kazdego wariantu wysokosci wiez wykonuje sie od¬ dzielne wyliczenia.Mozna tez wyznaczyc przebieg celowej metoda po¬ srednia za pomoca nomogramów.Wszystkie wyzej opisane metody sa pracochlonne i niewygodne w uzyciu zwlaszcza w warunkach polowych, a w szczególnosci w przypadkach gdy nalezy okreslic optymalne wysokosci wiez lub wyznaczyc duze ilosci celowych.Celem wynalazku jest skonstruowanie prostego przy¬ rzadu, który pozwoli szybko i dokladnie wyznaczyc przebieg celowej w terenie na podstawie mapy topogra¬ ficznej, bez stosowania pomocniczych materialów kre¬ slarskich i tabel przeliczeniowych.Cel ten zostal osiagniety dzieki wykonaniu przyrzadu jako prostokatnej plyty na której naniesiona jest siatka 10 15 20 25 30 linii prostych prostopadlych do siebie, z których linie pionowe przebiegaja w odleglosciach dwa razy wiek¬ szych od odleglosci linii poziomych, przy czym linie pionowe wyznaczaja odleglosci punktów na mapie, a li¬ nie poziome wyznaczaja wyskosci punktów z mapy. W plycie, równolegle do linii pionowych, wykonany jest otwór wzdluzny, w którym zamocowany jest przesuwnie suwak z igla na której osadzona jest przezroczysta krzywka z naniesionymi liniami wplywu krzywizny zie¬ mi i refrakcji dla róznych skal map. Os otworu wzdluz¬ nego pokrywa sie z poczatkowa linia pionowa do któ¬ rej prostopadla jest os igly.Przyrzad wedlug wynalazku pozwala na wyznaczanie celowej w terenie kilka, a nawet kilkanascie razy szyb¬ ciej niz dotychczas znanymi metodami, z dokladnoscia nie mniejsza od dokladnosci uzyskiwanej znanymi me¬ todami.Przyrzad wedlug wynalazku zostanie ponizej szczegó¬ lowo objasniony na podstawie przykladu wykonania po¬ kazanym na rysunku na którym fig. 1 — przedstawia plyte w widoku z góry, a fig. 2 i 3 — przedstawiaja krzywki.Przyrzad wedlug wynalazku stanowi plyte 1, na której naniesiona jest siatka linii prostych, prostopadlych do siebie, z których pionowe linie 6 przebiegaja w odleglo¬ sciach dwa razy wiekszych od odleglosci linii pozio¬ mych 7. Pionowe linie 6 wyznaczaja odleglosci punktów na mapie, a poziome linie 7 wyznaczaja wysokosci punktów z mapy, przy czym przy liniach poziomych 7 naniesione sa dwie skale A — 1 : 1000 i B — 1 : 500. 6458064580 W plycie 1, równolegle do linii pionowych 6 wykonany jest wzdluzny otwór 4, którego os pokrywa sie z po¬ czatkowa linia pionowa 6 i w którym zamocowany jest przesuwnie suwak 5. Suwak 5 stanowi teownik na któ¬ rego powierzchni górnej naniesiona jest pozioma kre¬ ska, posrodku której zamocowana jest igla 9 o osi pro¬ stopadlej do linii pionowej 6. Na igle 9 osadzona jest obrotowo otworem 8 przezroczysta krzywka 2 lub 3.Plyta 1 moze byc nieprzezroczysta lub przezroczysta zmatowiona, co umozliwia pisanie na niej olówkiem.Przezroczyste krzywki 2 i 3 posiadaja naniesione po dwie linie wplywu krzywizny ziemi i refrakcji. Krzyw¬ ka 2 posiada linie przeznaczone na przyklad dla map topograficznych o skali 1 : 25.000 i 1 : 50.000 dla skali pionowej B — 1 : 500, a krzywka 3 posiada linie prze¬ znaczone natprzyklad dla map topograficznych 1 : 50 000 i 1 : 100 00Q dla skali pionowej A — 1 : 1000.Linie wplywu krzywizny ziemi i refrakcji naniesione na krzywkach wyliczone sa z wzoru 1 K 2R S^ gdzie: h — poprawka uwzgledniajaca wplyw krzywizny ziemi i refrakcji K — wspólczynnik refrakcji S — dlugosc linii w kilometrach R — sredni promien ziemi w kilometrach Ilosc krzywek i naniesione na nich linie wplywu krzy¬ wizny ziemi i refrakcji zaleza od skal map topograficz¬ nych z których nalezy wyznaczyc przebieg celowej w terenie oraz od skal pionowych naniesionych na ply¬ cie 1.Przy wyznaczaniu przebiegu celowej, plyte 1 kladzie sie na mapie topograficznej, ustawiajac punkt zerowy, oznaczony na plycie, na poczatku badanej celowej, a dolna krawedz plyty wzdluz tej celowej, po czym w obranej skali A lub B nanosi sie olówkiem na plyte wysokosci punktu koncowego i ewentualnych przeszkód terenowych. Wysokosc punktu poczatkowego nastawia 10 15 20 25 30 35 40 sie przy pomocy suwaka 5, ustawiajac pozioma kreske suwaka na wysokosc punktu poczatkowego.Nastepnie w zaleznosci od skali mapy i wielkosci de¬ niwelacji wybiera sie odpowiednia krzywke 2 lub 3, któ- sa naklada sie otworem 8 na igle 9 suwaka 5 i spraw¬ dza sie widocznosc koncowych punktów mierzonego odcinka.Gdy nie ma bezposredniej widocznosci obraca sie krzywke wokól przeszkody uniemozliwiajacej uzyskanie bezposredniej widocznosci. Róznice miedzy wysokoscia¬ mi punktów koncowych danej celowej, a wskazaniami krzywki wyznaczaja wysokosci wiez jakie nalezy zbudo¬ wac aby uzyskac bezposrednia dwustronna widocznosc.Przyrzad wedlug wynalazku ma wielostronne zastoso¬ wanie. Pozwala on na dokonywanie pomiarów na ma¬ pach o dowolnych skalach, okreslac widocznosc mie¬ dzy dwoma punktami terenowymi oraz wyznaczyc wy¬ sokosci wiez przy braku bezposredniej widocznosci. Za¬ tem mozna go stosowac przy projektowaniu sieci trian¬ gulacyjnych, ciagów poligonowych i fotopunktów, przy pomiarach odleglosci dalmierzami elektromagnetyczny¬ mi, a takze przy wyznaczaniu pól niewidocznych, okre¬ slaniu zasiegu telewizji itp. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenie patentowe Przyrzad do wyznaczania przebiegu celowej w terenie na podstawie mapy topograficznej, znamienny tym, ze na prostokatnej plycie (1) naniesiona jest siatka linii prostych, prostopadlych do siebie, z których pionowe linie (6) przebiegaja w odleglosciach dwa razy wiek¬ szych od odleglosci linii poziomych (7) i wyznaczaja odleglosci punktów na mapie, a poziome linie (7) wyzna¬ czaja wysokosci punktów z mapy, przy czym równolegle do linii pionowych (6) wykonany jest w plycie otwór wzdluzny (4), w którym zamocowany jest przesuwnie su¬ wak (5) z igla, na której osadzona jest otworem (8) prze¬ zroczysta krzywka (2) lub (3) z naniesionymi liniami wplywu krzywizny ziemi i refrakcji dla róznych skal map, a os otworu wzdluznego (4) pokrywa sie z poczat¬ kowa linia pionowa (6) do której prostopadla jest os igly (9).KI. 42 c,7/02 64580 MKP G 01 c, 3/00 \1201 B Moo •pr dzzaz "W" isit 4|£ zpsjssn dzBJsnb W0p| -Pr miba\ -ppr zjzzsfca -H h/mii Hgm Ufa W Bzzpr zWmj: l/d 751 zUfzzzt zEafezzt in± fet \80\4tl\ jam W zgbb 4231 ~p?rn ZBZBZD I -N25 zlap* "HPE5 dzzfc -fam Mz5| ~ggp M. m\ EU /fy./ qaztj L£M LiteJ lite! Fig.

2. Fig.

3. PL PL