PL64498B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 29.12.1965 Niemiecka Republika Demokratyczna Opublikowano: 30.1.1972 KI. 45 1,17/08 MKP A 01 n, 17/08 UKD 632.935.9 Wlasciciel patentu: Ernst Freyberg, Chemische Fabrik Delitia, Delitzsch (Niemiecka Republika Demokratyczna) Ksztaltki z hydrolizujacymi fosforkami do zwalczania szkodników zwierzecych i Przedmiotem niniejszego wynalazku sa ksztaltki z hydrolizujacymi fosforkami, uzywane do zwal¬ czania szkodników zwierzecych, np. gryzoni.Znanym od dawna i skutecznym srodkiem do zwalczania szkodników zwierzecych okazal sie fos- 5 forowodór. Osobliwosc stosowania fosforowodoru w porównaniu z wszystkimi innymi sposobami ga¬ zowania, majacymi na celu zwalczanie szkodni¬ ków, polega na tym, ze ten srodek nie moze byc stosowany bezposrednio, lecz jedynie przy stopnio- 10 wym wywiazywaniu sie go z odpowiednich zwiaz¬ ków chemicznych, miedzy innymi z hydrolizuja- cych fosforków. Poniewaz w przypadku fosforków hydrolizujacych kazdy dostep wody, równiez za¬ wartosc wilgoci w powietrzu powoduje samorzut- 15 ne wywiazywanie sie fosforowodoru.W celu praktycznego zastosowania tej reakcji konieczne jest jej regulowanie. Istnieja ku temu trzy zasadnicze przyczyny, mianowicie bezpieczne stosowanie bez uzycia technicznych srodków po- 20 mocniczych, niewrazliwosc na wahania wilgotnosci i temperatury wystepujace na obszarze stosowania oraz szybkie wywiazywanie sie fosforowodoru bez osiagniecia stezenia graniczacego z zapalnoscia.Dla rozwiazania tych problemów stosuje sie 25 obecnie nastepujace srodki. Sproszkowane fosforki hydrolizujace umieszcza sie np. w specjalnych opakowaniach, przepuszczajacych w pewnym sto¬ pniu powietrze oraz wilgoc. Mozna równiez tlu¬ mic zapalnosci fosforowodoru przez dodanie ma- 30 terialów, które pod wplywem ciepla latwo sie roz¬ kladaja. Zazwyczaj stosuje sie substancje wydzie¬ lajace tlenek wegla lub amoniak, dla których wy¬ dzielanie substancji gazowych rozpoczyna sie w temperaturze ponizej 60°C. Sa to substancje takie, jak mocznik lub jego produkty podstawienia, wo¬ doroweglan sodowy, weglan amonowy, wodoro¬ weglan amonowy itp. Poza tym znane jest obni¬ zenie szybkosci hydrolizy przez zmniejszenie po¬ wierzchni np. przez przerób fosforków na ksztalt¬ ki, przez dodawanie do poszczególnych czasteczek lub grup czasteczek fosforku, stalych hydrofobo¬ wych substancji otoczkowych.Pomimo tych srodków stosowanie fosforowodoru do zwalczania szkodników bylo dotychczas ogra¬ niczone. Opakowanie fosforku hydrolizujacego w specjalny papier umozliwialo regulowanie gazo¬ wania tylko w ten sposób, ze hydroliza byla rów¬ nomiernie opózniona, ale tym samym nalezalo sie liczyc z dlugotrwalym gazowaniem. Poza tym wy¬ kladanie ksztaltek i usuwanie z nich takich opa¬ kowan wymaga duzego nakladu pracy. Ksztaltki z fosforkami hydrolizujacymi usunely wprawdzie niedogodnosci zwiazane z duzym nakladem pracy, jednak samo tylko zmniejszenie powierzchni nie Umozliwia dostatecznego regulowania hydrolizy, a nadto bez dodatkowych substancji ksztaltki nie posiadaja wystarczajacej trwalosci. Zastosowanie substancji tlumiacych samozapalenie lub chronia- 6449864498 cych przed wilgocia nie dalo w praktyce pozada¬ nego efektu.Poniewaz dzialanie skierowane bylo tylko na tlumienie samozapalnosci lub na ochranianie przed wilgocfa, bylo rzecza oczywista, ze dla uzyskania obydwu efektów nalezalo dokonac kombinacji obu tych grup materialowych. Okazalo sie jednak, ze materialy wywiazujace gazy ochronne musza ograniczyc sie do zwiazków nadajacych sie do dy- socjacji termicznej, poniewaz hydrofobizujace, sta¬ le organiczne substancje otoczkowe pokrywaja czastki fosforku lub grupy czastkowe tak szczel¬ nie, ze dostep wilgoci jest prawie calkowicie przerwany.W praktyce, dysocjacja termiczna takich sub¬ stancji zachodzi w stosunkowo niskich tempera¬ turach, co stanowi wade dotychczas stosowanych srodków.Jezeli dysocjacja tych materialów nastepuje w temperaturze 50°C, to niemozliwe jest normalne magazynowanie lub transportowanie, jak równiez nie moze byc np. zagwarantowana przydatnosc w warunkach tropikalnych, co ogranicza mozliwosc stosowania ksztaltek. Gdy dysocjacja przebiega w temperaturze powyzej 50°C, to stala organiczna substancja otoczkowa ogranicza dostep wilgoci w tak znacznym stopniu, ze ocieplenie ksztaltek przez nieznaczne albo tez zbyt powolnie przebiegajace wywiazywanie sie fosforowodoru nie wystarcza do wyzwolenia dzialania wymienionej substancji.Ponadto, z tych samych powodów nie jest moz¬ liwe regulowanie gazowania w róznych tempera¬ turach. Nieprawdziwe sa twierdzenia przewiduja¬ ce obróbke cieplna ksztaltek w przypadku istnie¬ nia dysocjujacych termicznie materialów. Tempe¬ ratura obróbki powinna byc wprawdzie nizsza od temperatury dysocjacji tej substancji, ale juz przy roztapianiu stosowanej zwykle substancji otocz¬ kowej nastepuje jej wyzwalanie w celu pokrycia czastek* fosforku. Gdyby stosowana temperatura reakcji spowodowala chemiczna lub fizyczna prze¬ miane dodatku hamujacego zapalnosc, wówczas parafina stopilaby sie juz przed tym w nizszej temperaturze, zapobiegajac rozprzestrzenianiu ka¬ pilarnemu wilgoci i przerwalaby dalszy jej dostep.Poza tym nalezy zwracac uwage na odpowiedni dobór ilosci substancji otoczkowej, jezeli poszcze¬ gólne czastki fosforku lub grupy czastek maja byc dostatecznie chronione. Powoduje to trudnosci techniczne przy procesie przemiany oraz z drugiej strony utrudnia calkowita hydrolize fosforku, wskutek czego pozostaja niepozadane odpady tok¬ syczne.Wymienione wady wskazuja na potrzebe pro¬ dukowania takich ksztaltek, które odznaczalyby sie duza termiczna trwaloscia oraz duza odpor¬ noscia poczatkowa na wilgoc.Znane sa ksztaltki zawierajace hydrolizujace fosforki oraz substancje sluzace do zwalczania szkodników. Ksztaltki te jednak odznaczaja sie niedostatecznym dzialaniem szkodnikobójczym. Po¬ nadto zawarte w nich substancje szkodnikobójcze odznaczaja sie charakterystycznym zapachem, co uniemozliwia stosowanie tych ksztaltek np. w ma¬ gazynach srodków spozywczych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wspom¬ nianych wad dotychczas stosowaaych ksztaltek oraz uzupelnienie dzialania tych ksztaltek dziala¬ niem roztoczobójczym. 5 Dla osiagniecia tego celu postawiono sobie za zadanie wykonac ksztaltke do zwalczania szkod¬ ników zwierzecych o zwiekszonym dzialaniu szkodnikobójczym, nie wydzielajacej zapachów, dzialajacej równiez roztoczobójczo oraz odznacza¬ lo jacej sie krótkim czasem dzialania i pozostawiaja¬ cy niewielkie ilosci odpadów trujacych. Zadanie to rozwiazana^ przez wykonanie ksztaltki z fosfor¬ kami hydrolfejacymi zawierajacej dodatkowo srodki roztoczobójcze oraz otoczke z plynnych 15 srodków hydrofobizujacych korzystnie silikonów i nie ulegajace rozkladowi materialy wypelniajace.Jako substancje roztoczobójcza stosuje sie zwiaz¬ ki z grupy fosforoorganicznych, jak na przyklad fosforan 0,0-dwumetylo-2,2-dwuchlorowinylu, fos- 20 foran 0,0-dwumetylo-2,2-dwuchlorowinylu, oraz eter etylowy lub fenylowy kwasu tiofosforowego.Wystarczajaca ochrone przeciwko wilgoci, przy równoczesnym zwiekszeniu zakresu stosowania uzyskuje sie dzieki zastosowaniu plynnych srod- 25 ków hydrofobizujacych. Naklada sie je przewaznie na powierzchnie ksztaltki, przy czym pozadany po¬ czatek hydrolizy jest uwarunkowany rodzajem i iloscia srodka hydrofobizujacego. Do tego celu stosuje sie korzystnie oleje metylo- lub fenylo- 30 silikonowe oraz chloro- i fluoroparafiny.Ponadto alifatyczne zwiazki fluoru maja jedno¬ czesnie dzialanie takie, jak gazy ochronne stoso¬ wane dotychczas przy pakowaniu ksztaltek ze wzgledu na ich dzialanie hamujace zapalnosc. 35 Szczególnie korzystna jest mozliwosc ich dawko¬ wania jako substancji plynnych wówczas, gdy ich punkt wrzenia znajduje sie nieco powyzej tempe¬ ratury otoczenia. Eliminuje to potrzebe dodawania uzywanych dotychczas przy pakowaniu srodków 40 ochronnych. Wymagane do okreslonych celów wy¬ krywanie pozostalosci oraz pomiary rozkladu moga byc przeprowadzone pewnie i dokladnie, jezeli przy produkcji fosforku uzywane sa znaczne ato¬ my fosforu. Ksztaltka wedlug wynalazku odznacza 45 sie mozliwoscia regulowania poczatku wywiazywa¬ nia sie gazu, bez zmniejszenia szybkosci reakcji wydzielania fosforowodoru.W porównaniu z dotychczas stosowanymi ksztalt¬ kami, ksztaltki wedlug wynalazku sa znacznie 50 bezpieczniejsze przy równoczesnym zmniejszeniu czasu ekspozycji do minimum. Szybkosc hydrolizy reguluje sie srodkami hydrofobizujacymi, korzyst¬ nie takimi, jakie stosuje sie do tego celu w prze¬ mysle farmaceutycznym przy produkcji pastylek. 55 Korzystnie na zakres dzialania ksztaltek wplywa dodatek substancji o dzialaniu roztoczobójczym majacych duze cisnienie par. Wytworzony fosforo¬ wodór dziala jako gaz nosny srodka roztoczobój- czego i powieksza jego zdolnosci dyfuzyjne. Dzieki 60 tak dobranemu zestawowi srodek wedlug wyna¬ lazku umozliwia przezwyciezenie niedostatecznego dotychczas efektu niszczacego znanych, wywiazu¬ jacych fosforowodór srodków do zwalczania szkod¬ ników. Jezeli substancja, z której wywiazuje sie 65 fosforowodór jest poza tym jeszcze owadobójcza,64498 to zakres dzialania zwieksza sie takze i w tym kierunku.Kompozycja podana wyzej moze byc, razem z dodatkiem nie rozkladajacych sie termicznie sub¬ stancji, przetworzona przy stosunkowo duzym cis- 5 nieniu tlocznym na trwale pod wzgledem mecha¬ nicznym i termicznym ksztaltki, odporne na wa¬ runki skladowania i transportowania. Ksztaltki wedlug" wynalazku wytwarza sie w nastepujacy sposób: 10 Uzyskany termicznie fosforek glinowy o wyso¬ kiej zawartosci A1P, korzystnie powyzej 90%, w drobno- zmielonej postaci miesza sie z wysuszony¬ mi uprzednio, trwalymi i nie rozkladajacymi sie substancjami dodatkowymi np. chlorkiem sodo- 15 wym. Z uwagi na pozadana jednolitosc mieszanki nie moze przy tym wystepowac zadna znaczniej¬ sza róznica w uziarnieniu. Akarycydy dodaje sie w czasie mieszania lub przez wstepne zmieszanie z fosforkiem hydrolizujacym. W celu zmniejszenia 2o strat w substancji czynnej, jak równiez w celu skrócenia procesu, korzystnie stosuje sie do mie¬ szania zamkniete agregaty.Wykrywanie pozostalosci srodka oraz pomiary stopnia rozkladu ksztaltki moga byc przeprowa- 25 dzone pewnie i dokladnie, jezeli do produkcji ksztaltki zastosuje sie fosforek zawierajacy zna¬ czone atomy fosforu.Ponizej podano przykladowe sklady kompozycji w %wagowych. 30 Przyklad I. Fosforek glinowy 50—70% Chlorek sodowy 28—49% Fosforan 0,0-dwuetylo- -2,2-dwuchlorowinylu 1— 2% Miesza sie i sprasowuje na ksztaltki, na które rozpyla sie okolo 1% olejiu fenylosilikonowego.Przyklad II. Fosforek glinowy 50—70% Chlorek sodowy 25—47% Fosforan 0,0-dwumetylo- -2,2-dwuchlorowinylu 1— 2% Olej metylosilikonówy 1% Stearynian metaliczny 1— 2% Podstawowymi zaletami ksztaltki wedlug wy¬ nalazku jest silniejsze dzialanie niszczace szkodni¬ ki, skrócony czas gazowania oraz mniejsza ilosc odpadów, a ponadto wieksza odpornosc na rózne warunki przechowywania, transportu i stosowania. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Ksztaltka do zwalczania szkodników zwierze¬ cych, oparta na hydrolizujacych fosforkach, zna¬ mienna tym, ze stanowi ja hydrolizujacy fosforek w polaczeniu z substancja roztoczobójc^a i nie rozkladajacym sie, termostabimym materialem wypelniajacym w otoczce z plynnych srodków hy- drofobizujacych, korzystnie w postaci silikonów.

2. Ksztaltki wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze hydrolizujacy fosforek zawiera znaczne atomy fosforu. PL PL