PL64491B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.1.1972 64491 KI. 42 d, 1/12 ifflCP G 01 d, 7/08 UKO Wlasciciel patentu: Yillamos Automatika Intezet, Budapeszt (Wegry) Przyrzad do wskazywania zmian wielkosci technicznej Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do wska¬ zywania zmian wielkosci technicznej w odniesie¬ niu do jej wartosci nastawionej samoczynnie.Znane sa nadmiarowe wskazniki wielkosci fi¬ zycznych i chemicznych stosowane jako czujniki wylaczników granicznych, w których wartosc gra¬ niczna wskazywanej wielkosci jest stala badz mo¬ ze byc kazdorazowo, zaleznie od potrzeby, nasta¬ wiana recznie.Wada w/w wskazników jest niemozliwosc do¬ konania szybkiej zmiany nastawionej granicznej wartosci oraz ich mala czulosc.Celem wynalazku jest opracowanie wskaznika wskazujacego bardzo male przekroczenie wartos¬ ci granicznych, oraz w którym nastawienie war¬ tosci granicznej odbywa sie .przez kontrolowana wielkosc techniczna. Jako przyklad zastosowania wskaznika wymienic mozna przypadek, w którym ma byc rozrózniana moc uzyteczna luib prad uzy¬ teczny silnika elektrycznego od mocy biegu jalo¬ wego wzglednie pradu biegu jalowego w szero¬ kich granicach.Cel ten zostal osiagniety przez uchwycenie po¬ lozenia czujnika po pierwszej zmianie obserwo¬ wanej wielkosci technicznej, które to polozenie stanowi samoczynny uklad odniesienia jako gra¬ niczna wartosc kontrolowanej wielkosci technicz¬ nej.Przyrzad wedlug wynalazku sklada sie z czuj¬ nika umieszczonego ruchomo wzgledem zródla 10 15 20 25 Z energii, wskaznika zamontowanego ruchomo wzgle¬ dem czujnika oraz ustalenia wartosci odniesienia.Przyrzad wedlug wynalazku jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut boczny, fig. 2 przedstawia widok z góry, fig. 3 przedstawia odmiane przykladu wykonania w wi¬ doku z boku, a fig. 4 przedstawia widok z góry odmiany przyrzadu.W przedstawionym przykladzie wykonania we¬ dlug fig. 1 i 2 zarówno czujnik 10 oraz wskaz¬ nik 12 stanowia przyrzady o wirujacym polu (magnetycznym), posiadaja jednakowe cechy cha¬ rakterystyczne i rózne czulosci, przy czym czuj¬ nik 10 jest czulszy niz wskaznik 12. Róznica czu¬ losci jest tak dobrana, ze przyrzad jako calosc wy¬ kazuje przy danej wartosci sily sprezyny 11 od¬ powiednia czulosc, przez która okreslone jest naj¬ mniejsze odchylenie pewnej wilekosci technicznej od wartosci obranej, która jeszcze ma byc wska¬ zana przez przyrzad wedlug wynalazku.Czujnik 10 wspólpracuje z hamulcem elektro¬ magnetycznym 13 jako uchwytem ustalajacym. W tym celu czyjnik 10 ma wskazówke 14, do której zamocowano zakrzywiony przedluzacz 14a umiesz* czony ruchomo miedzy szczekami hamulcowymi 15 i 16. Szczeka 15 stanowi nabiegunnik, a szczeka 16 zwore elektromagnesu uchwytu ustalajacego 13.Do wzbudzania sluzy nie przedstawiony obwód opózniajacy. Wychylenia wskazówki 14 w kierun- 64 4913 ku zgodnym z ruchem zegara ograniczone sa przez zderzak 18.W podobny sposób wskaznik 12 wyposazony jest we wskazówke 19 z klockiem 20, który umieszczo¬ ny jest ruchomo miedzy zródlem swiatla 21, a swiatloczulym elementem 22. Uzwojenie wzbudze¬ nia wskaznika 12 nawiniete jest w kierunku prze¬ ciwnym niz uzwojenie wzbudzenia czujnika 10.Wychylenia wskazówki 19 ograniczone sa przez zderzaki 23 i 24, jak to wynika równiez z fig. 2.Zazwyczaj wskazówka 19 dociskana jest przez sprezyne 11 do zderzaka 23, przy czym wówczas klocek 20 dostaje sie pomiedzy zródlo swiatla 21, a swiatloczuly element 22 i przejmuje promienie swietlne.Przyrzad wedlug wynalazku umieszcza sie w Obwodzie pradowym silnika elektrycznego obra¬ biarki o napedzie elektrycznym. W celu rozróz¬ nienia mocy uzytecznej lub pradu uzytecznego od mocy biegu jalowego, wzglednie pradu biegu ja¬ lowego silnika elektrycznego, przyrzad wedlug wynalazku umieszcza sie w obwodzie pradowym silnika obrabiarki. Dopóki silnik elektryczny obrabiarki pobiera jedynie moc biegu jalowego, na swiatloczulym elemencie 22 przyrzadu nie po¬ wstaja sygnaly wyjsciowe. Uruchomienie przy¬ rzadu nastepuje dopiero podczas pracy obrabiar¬ ki, to jest podczas poboru mocy uzytecznej.Przyrzad wedlug wynalazku znajduje zatem za¬ stosowanie do wskazania przyrostu mocy lub, in¬ nymi slowy, do rozróznienia miedzy praca, a bie¬ giem jalowym obrabiarki o napedzie elektrycz¬ nym.Przedstawiona przykladowo odmiana wykonania przyrzadu wedlug wynalazku zgodnie z fig. 1 i 2 dziala w sposób nastepujacy.Jak dlugo czujnik 10 i wskaznik 12 nie sa wzbu¬ dzone, przyrzad zajmuje swoje normalne poloze¬ nie, w którym jego wskazówki 14 i 19 znajduja sie w pozycji podanej na fig. 2.Przy wlaczeniu silnika elektrycznego czujnik 10 i wskaznik 12 zostaja wzbudzone jednakowo moc¬ no, ale w przeciwnych kierunkach. Poniewaz czujnik 10 jest czulszy niz wskaznik 12, naj¬ pierw zareaguje czujnik 10 i obróci sie w kierun¬ ku przeciwnym do ruchu zegara. W ten sposób wzrasta naprezenie wstepne sprezyny 11, dzieki czemu wskazówka 19 zostanie jeszcze mocniej do¬ ciskana do zderzaka 23.Równoczesnie zostaje wzbudzony hamulec elek¬ tromagnetyczny 13, w wyniku czego szczeki 15 i 16 hamulca zostaja zamkniete, a przez to przytrzy¬ many zostaje miedzy nimi przedluzacz 14a. Czuj¬ nik 10 jest wówczas uchwycony i zatrzymany w swoim polozeniu wychylonym, co stanowi pozycje odniesienia wychylen wskaznika 12 uwarunkowa¬ nych dalszymi zmianami kontrolowanej wielkosci technicznej tj. mocy wzglednie natezenia pradu silnika elektrycznego obrabiarki. Dalsza zmiana powoduje wychylenie wskaznika 12 oraz zmiane ^wzbudzenia zarówno czujnika 10 jak wskazni¬ ka 12. Poniewaz czujnik 10 ustalony jest przez szczeki 15 i 16, jedynie wskaznik 12 reaguje na zmiane mocy. Jezeli zatem wskaznik 12 zostaje wzbudzony przez jakas wartosc progowa, okres¬ lona przez jego czulosc i naprezenie wstepne 491 4 sprezyny 11 i jego wskazówka zostaje odchylona zgodnie z ruchem zegara, wówczas klocek 20 zo¬ staje wychylony ze swojego polozenia miedzy zródlem swiatla 21 a swiatloczulym elementem 22. 5 Odsloniety swiatloczuly element 22 wskutek pa¬ dania promieni swietlnych ze zródla swiatla 21 wytwarza sygnal wyjsciowy, który sygnalizuje uruchomienie silnika obrabiarki. Tym samym sy¬ gnal wyjsciowy wystepujacy na elemencie swia- 0 tloczulym 22 rozróznia prace uzyteczna od biegu jalowego obrabiarki.Jezeli silnik elektryczny zostaje wylaczony, wów¬ czas przyrzad wraca ponownie do swojego po¬ lozenia wyjsciowego przedstawionego na fig. 2, 15 gdyz hamulec elektromagnetyczny 13 juz nie jest wzbudzany. Przedluzacz 14a zostaje zwolniony i wskazówka 14 moze pod dzialaniem sprezyny 11, przez obrót w kierunku przeciwnym do ruchu zegara powrócic do swojego polozenia, w którym 20 przylega do zderzaka 23. Skutkiem tego równiez klocek 20 zajmie swoje polozenie miedzy zródlem swiatla 21, a elementem swiatloczulym 22 tak, ze wyslany sygnal wyjsciowy zostaje przerwany.Jezeli silnik obrabiarki nie zostaje wylaczony, 25 a tylko obróbka przedmiotu doznaje przerwy, wów¬ czas zniesione zostaje wzbudzenie wskaznika 12, przy czym wskazówka 19 powraca pod dzialaniem sprezyny 11 do swojego polozenia wyjsciowego, w którym przylega do zderzaka 23. Wskazówka 14 czujnika 10 nie zmienia natomiast swojej pozy- 30 eji, gdyz bieg jalowy silnika elektrycznego obra¬ biarki trwa nadal, a tym samym wstepne wzbu¬ dzenie czujnika 10 i wskaznika 12. Wzbudzenie to jest dostatecznie mocne, by zamknac szczeki 15 i 16 i utrzymac czujnik 10 w jego odchylonym po- 35 lozeniu, jak to odpowiada biegowi jalowemu sil¬ nika elektrycznego.Wzbudzenie to nie jest jednak dosc mocne, by wychylic wskazówke 19 wskaznika 12 z jej polo¬ zenia spoczynku, w którym opiera sie na zderza- 40 ku 23 i utrzymuje klocek 20 na drodze promieni swietlnych zródla 21. Tym samym element swia¬ tloczuly 22 nie wysyla sygnalu wyjsciowego. Kie¬ dy tylko zostanie podjeta na nowo obróbka przed¬ miotu w orbabiarce, wskazówka 19 wychyla sie 45 znowu w sposób opisany tak, ze na elemencie swiatloczulym 22 pojawia sie ponownie sygnal wyjsciowy, co wskazuje na obróbke.Przykladowa odmiana wykonania wedlug fig. 3 i 4 rózni sie; od poprzedniej tym, ze czujnik 10 50 nie ma uzwojenia wzbudzenia, a wskaznik 12 wspólpracuje z uchwytem ustalajacym. W przed¬ stawionym przykladzie wykonania uchwyt usta¬ lajacy uksztaltowany jest jak sprzeglo 25 miedzy czujnikiem 10 a wskaznikiem 12, które wlaczone 55 zostaje w polozeniu odniesienia czujnika 10.Przedstawiona przykladowa odmiana wykona¬ nia przyrzadu zgodnego z wynalazkiem wedlug fig. 3 i 4 pracuje w sposób nastepujacy.Jezeli czujnik 10 zostaje odchylony wbrew opo- 60 rowi sprezyny 11 przez wartosc wyjsciowa wy¬ stepujacej wielkosci technicznej, na przyklad przez prad biegu jalowego silnika elektrycznego, to zo¬ staje wlaczone sprzeglo 25 poprzez obwód pradu opózniajacego w obwodzie pradu wzbudzenia 65 wskaznika 12, dzieki czemu uzyskane zostaje po-64 491 lozenie odniesienia dla wychylen wskaznika 12.Dalsze dzialanie przyrzadu jest analogiczne, jak przykladu wykonania opisanego poprzednio.Powyzej zostal opisany przyklad zastosowania wynalazku w obrabiarce o napedzie elektrycznym.Przyrzad wedlug wynalazku moze byc jednak za¬ stosowany wszedzie, gdzie moze zostac przekro¬ czona zmienna wartosc pewnej wielkosci technicz¬ nej i gdzie maja byc wskazane takie przekro¬ czenia. Wystepuje to nie tylko tam, gdzie maja byc wskazane moc uzyteczna lub prad obciazenia w odniesieniu do ich wartosci dla biegu jalowego silnika elektrycznego, który napedza obrabiarke przy róznych predkosciach obrotowych biegu ja¬ lowego, lecz takze tam, gdzie maja byc wyczute i wskazane zmiany cisnienia lub temperatury w stosunku do wartosci granicznych nastawionych samoczynnie. Przy zmianach cisnienia moze byc zastosowany uklad skladajacy sie z rurek Bour- dona.Przy zmianach temperatury korzystne jest za¬ stosowanie w przyrzadzie bimetali lub cieplnych mierników wydluzenia. 20 6 PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do wskazywania zmian wielkosci technicznej w odniesieniu do jej wartosci nasta- 5 wionej samoczynnie, znamienny tym, ze zawiera czujnik (10) umieszczony ruchomo wzgledem zród¬ la energii (11), wskaznik (12) zamontowany rucho¬ mo wzgledem czujnika oraz ustalacza (13) sluzace¬ go do utworzenia pozycji odniesienia czujnika (10) 10 wzgledem wychylen wskaznika (12).

2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zarówno czujnik (10) jak wskaznik (12) sta¬ nowia przyrzady o wirujacym polu o jednako¬ wych znamionach i róznych czulosciach, polaczo- 15 ne ze soba podatnie (11), przy czym czujnik (10) jest czulszy niz wskaznik (12), a ustalacz (13) uksztaltowany jest jako hamulec (15, 16), do unie¬ ruchomiania czujnika (10) w jego polozeniu od¬ niesienia.

3. Odmiana przyrzadu wedlug zastrz. 1—2, zna¬ mienna tym, ze ustalacz elektromagnetyczny (13) uksztaltowany jest jako sprzeglo (12, 25).KI. 42 d,1/12 64491 MKP G 01 d, 7/08 19 Z JH*4? 22 ttTLU i 21 20 11 15^ 70 O f4 f6 FLg.1 12 RUT* HU =y 19 ,20 tMH} y mn ds-$ ZF „Ruch" Wwwa, z. 1397-71 nalklad 240 egz. PL PL