PL64382B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 14.XI.1969 (P 136 901) 15J.1972 64382 KI, 42 k, 7/05 MKP G011,l/22 CZYTELNIA UfclfcD Polentewego Twórca wynalazku: Janusz Ginalski Wlasciciel patentu: Instytut Energetyki, Warszawa (Polska) Dynamometr elektrooporowy do pomiaru sil dzialajacych na osie i sworznie w plaszczyznie prostopadlej do ich wzdluznej osi geometrycznej Przedmiotem wynalazku jest dynamometr elektroopo¬ rowy przeznaczony do pomiaru wielkosci i kierunku sily dzialajacej na os lub sworzen w plaszczyznie prostopad¬ lej do ich wzdluznej osi geometrycznej zarówno w wa¬ runkach temperatur stalych, jak i zmiennych.Dotychczas w tensometrii elektrooporowej do pomia¬ ru sil stosuje sie dynamometry wykonane miedzy inny¬ mi w postaci walca, tulei i pierscienia. Dynamometry wykonane w postaci walca lub tulei sluza do pomiaru sil, których kierunek pokrywa sie lub jest równolegly z ich wzdluzna osia geometryczna. Dynamometry te maja czynne czujniki elektrooporowe, naklejone na sciankach dynamometru tak, ze ich kierunki pomiarowe pokrywa¬ ja sie z kierunkiem pomiarowym dynamometru.Do pomiaru sil dzialajacych na dynamometr, prosto¬ padle do jego wzdluznej osi geometrycznej, stosuje sie dynamometr pierscieniowy, który ma czujniki elektro¬ oporowe naklejone na sciankach tak, ze ich kierunki pomiarowe sa prostopadle do wzdluznej osi geometrycz¬ nej pierscienia.Dynamometry wykonane w postaci walca, tulei czy pierscienia stosuje sie do pomiaru wielkosci sily, gdy kierunek jej dzialania jest znany. Znajomosc tego kie¬ runku jest niezbedna do wlasciwego ustawienia dyna¬ mometru w ukladzie pomiarowym. Dynamometrami ty¬ mi nie mozna zatem okreslic kierunku dzialania sily, przy czym wykorzystanie ich do okreslenia wielkosci sily dzialajacej prostopadle na sworzen jest klopotliwe a w przypadku osi z obracajacymi sie elementami kon¬ strukcyjnymi niemozliwe. 10 15 20 25 30 Celem wynalazku jest opracowanie dynamometru po¬ zwalajacego okreslic sile dzialajaca na sworzen lub os, zarówno co do wielkosci, jak i kierunku dzialania, jesli dziala ona na sworzen lub os w plaszczyznie prostopad¬ lej do geometrycznej osi wzdluznej badanego sworznia lub osi, takze w przypadku, gdy os jest obciazona obra¬ cajacym sie elementem konstrukcyjnym, a ponadto umo¬ zliwiajacego dokonanie korekcji niedokladnosci kom¬ pensacji termicznej bezposrednio podczas badania eks¬ ploatacyjnego.Cel ten zostal osiagniety przez skonstruowanie dyna¬ mometru wedlug wynalazku, który jest wykonany w for¬ mie pierscienia, posiadajacego po stronie zewnetrznej lub wewnetrznej najkorzystniej cztery wypusty o prze¬ kroju prostokatnym, rozmieszczone krzyzowo co 90°.Na jednej z bocznych powierzchni kazdego z tych wy¬ pustów sa umocowane po dwa czujniki elektrooporowe w ukladzie pólmostkowym samokompensujacym tak, ze osie pomiarowe czujników tworzacych galezie kompen¬ sacyjne sa równolegle do osi kolowej symetrii pierscie¬ nia, natomiast osie pomiarowe czujników tworzacych galezie czynne sa równolegle do osi symetrii przechodza¬ cych przez przeciwlegle wypusty.Kazda para czujników umocowanych na danym wy¬ puscie tworzy jeden punkt pomiarowy. Celem wyrówna¬ nia temperatur dwóch sasiednich wypustów umieszcza sie miedzy nimi dwie wkladki sprezyste wykonane z tasmy metalowej, najkorzystniej srebrnej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta- 6438264382 wia dynamometr wedlug wynalazku w widoku z góry, a fig. 2 dynamometr w widoku z boku.Dynamometr jest wykonany w formie pierscienia 1, który posiada po stronie zewnetrznej cztery rozmiesz¬ czone co 90° wypusty 2 na których umocowane sa czuj¬ niki elektrooporowe czynne 3 i kompensacyjne 4.Pomiedzy wypustami 2 znajduja sie dwie sprezyste, wykonane z tasmy metalowej, najkorzystniej srebrnej, wkladki 5 polepszajace wyrównanie temperatur dwóch sasiednich wypustów 2.Pomiar sil przy pomocy dynamometru wedlug wyna¬ lazku przeprowadza sie nastepujaco. Dynamometr osa¬ dza sie otworem pierscienia na osi lub sworzniu tak, aby jego wypusty byly osadzone w odpowiednio powiekszo¬ nym otworze elementu konstrukcyjnego dzialajacego sila nieznana co do wielkosci i kierunku na wspomniany sworzen lub os. Jezeli sworzen lub os, wzglednie dzia¬ lajacy na nie element konstrukcyjny obracaja sie w cza¬ sie pracy, nalezy zastosowac odpowiednie lozyskowanie z zewnatrz lub od wnetrza pierscienia dynamometru tak, aby dynamometr byl zespolony z czescia, która sie nie obraca. Mierzac odksztalcenia wypustów oblicza sie zna¬ na metoda wielkosc dzialajacych na nie sil powoduja¬ cych te odksztalcenia a bedacych skladowymi wypadko¬ wej sily dzialajacej na sworzen, przy czym wspomniane skladowe dzialaja wzdluz osi wypustów.Poniewaz przy dowolnym kierunku dzialania sily w plaszczyznie prostopadlej do osi lub sworznia obciazone sa najwyzej dwa wypusty dynamometru, pozostale dwa 10 15 20 25 nieobciazone wypusty wykazuja jedynie pozorne od¬ ksztalcenia termiczne umozliwiajac w ten sposób skory¬ gowanie odksztalcen calkowitych wykazywanych przez wypusty obciazone. Dlatego dla obliczenia wspomnia¬ nych wyzej skladowych przyjmuje sie sume odksztalcen wykazywanych przez wypusty obciazone i nieobciazone, jezeli odksztalcenia posiadaja rózne znaki, lub ich róz¬ nice, jezeli zarówno obciazone jak i nieobciazone wypu¬ sty wykazuja odksztalcenia dodatnie. Majac obliczona wielkosc sil skladowych dzialajacych na wypusty dyna¬ mometru i znajac kierunki ich dzialania z polozenia tych wypustów w stosunku do dowolnych osi zespolu kon¬ strukcji, której czescia skladowa jest badany sworzen lub os, oblicza sie wielkosc sily wypadkowej i wyzna¬ cza jej kierunek, badz graficznie z wielkosci sil, badz analitycznie na podstawie znanych zaleznosci. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Dynamometr elektrooporowy do pomiaru sil dziala¬ jacych na osie i sworznie w plaszczyznie prostopadlej do ich wzdluznej osi geometrycznej, majacy postac pier¬ scienia, znamienny tym, ze pierscien (1) posiada po stro¬ nie zewnetrznej lub wewnetrznej najkorzystniej cztery rozmieszczone co 90° wypusty (2), na których umoco¬ wane sa czujniki elektrooporowe czynne (3) i kompen¬ sacyjne (4), przy czym miedzy jego wypustami (2) umie¬ szczone sa metalowe wkladki sprezyste (5) sluzace do wyrównania temperatur dwóch sasiednich wypustów (2). 4 * h4 h I WDA-1. Zam. 2190, naklad 250 egz. PL PL