Pierwszenstwo: KI. 47 c, 43/20 Opublikowano: 30.1.1972 MKP F 16 d, 43/20 CZYTELNIA IJKD Urzedu Petentce*go Wspóltwórcy wynalazku: Henryk Kleczewski, Tadeusz Blaszczyk Wlasciciel patentu: Kopalnia Wegla Brunatnego „Adamów" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Turek (Polska) Mechanizm sprzegla przeciazeniowego przeznaczony do samoczynnego wylaczania silnika napedowego organu urabiajacego koparki kolowej podczas przeciazenia Przedmiotem wynalazku jest mechanizm sprzegla przeciazeniowego, przeznaczony do samoczynnego wylaczania silnika napedowego kola czerpakowego koparki podczas przeciazenia.Kola czerpakowe koparek montowane sa na wy¬ siegniku, na którym znajduje sie silnik napedowy z przekladnia i sprzeglem przeciazeniowym. Obec¬ nie dla ograniczenia maksymalnego momentu ob¬ rotowego przenoszonego od silnika na kolo czer¬ pakowe stosuje sie sprzegla przeciazeniowe, wy¬ posazone w mechanizm wylaczajacy silnik nape¬ dowy, przy powstaniu przeciazenia.Stosowane sa mechanizmy wylaczajace silnik, których dzialanie polega na wykorzystaniu ruchu wzglednego obydwóch czlonów napedzajacego i na¬ pedzanego sprzegla przeciazeniowego.Znane dotychczas rozwiazania konstrukcyjne maja wylacznik krancowy usytuowany wewnatrz ruchomej obudowy sprzegla. Tarcza sprzegla wy¬ posazona jest w krzywki, które przy ruchu wzgled¬ nym obydwóch czlonów sprzegla naciskaja dzwig¬ nie wylacznika rozlaczajac obwód sterowniczy sil¬ nika napedowego. Napiecie do wylacznika dopro¬ wadzane jest za pomoca szczotek i pierscieni sliz¬ gowych, umieszczonych w skrzynce zamocowanej na koncu walka sprzeglowego, a nastepnie dopro¬ wadzone przewodami do styków wylacznika.Wada tego rozwiazania jest niska trwalosc elek¬ trycznego polaczenia czesci wirujacych z czesciami stalymi. Usytuowanie sprzegla wraz z mechaniz- 10 15 25 mem do samoczynnego wylaczania silnika napedo¬ wego na koncu wysiegnika urabiajacego stwarza szczególnie trudne warunki pracy dla szczotek i pierscieni przewodzacych prad elektryczny do wylacznika krancowego. Elementy te narazone sa na silne drgania i uderzenia, jak równiez na wplyw wilgoci pochodzacej z opadów atmosferycz¬ nych. Na skutek drgan odpadaja szczotki, zrywa¬ ja sie przewody, co doprowadza do czestych zwarc i uszkodzen napedu urabiania. Woda atmosferycz¬ na jest takze przyczyna licznych zwarc i uszko¬ dzen mechanizmu wylaczajacego silnik napedowy kola czerpakowego. Stosowane uszczelnienia, ze wzgledu na zanieczyszczenia, silne drgania wysieg¬ nika, na którym usytuowany jest naped organu urabiajacego oraz znaczne wahania temperatur, nie zapewniaja odpowiedniej izolacji wirujacym czesciom — znajdujacym sie pod napieciem.Duza awaryjnosc mechanizmu przeznaczonego do wylaczania silnika napedowego podczas prze¬ ciazenia obniza wydajnosc koparki.Celem niniejszego wynalazku jest wyeliminowa¬ nie wirujacego polaczenia elektrycznego wylacz¬ nika z przewodami zasilajacymi.Istota wynalazku polega na usytuowaniu wylacz¬ nika krancowego oraz przewodów zasilajacych po¬ za obrebem sprzegla oraz skonstruowaniu mecha¬ nizmu zamieniajacego wzgledny ruch obrotowy obu czesci sprzegla na ruch osiowy popychacza, przelaczajacego ramie nieruchomego wylacznika 6434864348 krancowego. Sprzeglo jest wyposazone w tuleje, która zamontowana jest za pomoca kolnierza do jego piasty. W tulei tej , umieszczony jest suwak z popychaczem oraz powrotna sprezyna znajdujaca sie miedzy suwakiem, a wkretem regulacyjnym. 5 Na czesci obwodu tuleja ma skosne wyciecia, któ¬ rego krawedzie stanowia linie srubowe. Szerokosc tego wyciecia jest nieco wieksza od grubosci ra¬ mienia dzwigni, która zamocowana jest do suwaka.Natomiast wznios tych linii odpowiada skokowi 10 ramienia wylacznika krancowego. Drugi koniec tej dzwigni wyposazony jest w krazek, który opiera sie o obrzeze tarczy sprzegla. Na obwodzie tej tar¬ czy umieszczone sa krzywki. W przypadku zadzia¬ lania sprzegla i ruchu wzglednego czlonu nape- 15 dzajacego i napedzanego, krzywki naciskaja na krazek dzwigni i powoduja jej przesuniecie. Drugi koniec dzwigni polaczony z suwakiem powoduje osiowe przesuniecie tego suwaka razem z popy¬ chaczem, przelaczajacym ramie wylacznika kran- 20 cowego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprzeglo z mechanizmem do samoczynnego wylaczania napedu w przekroju, 25 fig. 2 — tarcze sprzegla z zamontowanym mecha¬ nizmem do wylaczania napedu w widoku, a fig. 3 — szczegól polaczenia dzwigni z suwakiem.Sprzeglo przeciazeniowe usytuowane jest przy przekladni. Tuleja 1 z kolnierzem 2 jest wspól- 30 osiowo zamontowana do piasty 3 sprzegla. We¬ wnatrz tulei osadzony jest suwak 4 z popychaczem 5, który opiera sie na sprezynie powrotnej 6, utrzymywanej w stanie napiecia za pomoca regu¬ lowanego wkretu 7. Popychacz 5 jest równiez 35 zaopatrzony w srube regulacyjna 8 z nakretka 9, która oddzialywuje na ramie 10 krancowego wy¬ lacznika 11. Suwak 4 polaczony jest z dzwignia 12. Koniec dzwigni 12 wyposazony w krazek 13 opiera sie na biezni, znajdujacej sie na obrzezu 40 tarczy 14 sprzegla. Bieznia ta ma na swym obwo¬ dzie równomiernie rozmieszczone krzywki 15.W tulei 1 znajduje sie skosne wyciecie 16 o bocz¬ nych krawedziach, bedacych liniami srubowymi.Wyciecie 16 stanowi prowadnice dla dzwigni 12. 45 Podczas przeciazenia nastepuje obrotowy ruch wzgledny piasty 3 i tarczy 14 sprzegla. Ruch ten zostaje przeniesiony poprzez nacisk krzywki 15 na dzwignie 12 i zamieniony za pomoca skosnego wyciecia 16 na przesuw osiowy suwaka 4 z po¬ pychaczem 5. Przesuw popychacza 5 powoduje przelaczenie ramienia 10 wylacznika 11. Nastepuje przerwa w obwodzie sterowniczym. Po zejsciu krazka 13 z krzywki 15, dzialanie sprezyny po¬ wrotnej 6 cofa suwak 4 z popychaczem 5 do pier¬ wotnego polozenia, zwalniajac tym samym ramie 10 krancowego wylacznika 11 i umozliwiajac po¬ nowne zalaczenie silnika napedowego. Mozna rów¬ niez zastosowac wylacznik 11 z dwoma parami styków, na- wypadek gdyby krazek 13 dzwigni 12 nie schodzil samoczynnie z krzywki 15 (na sku¬ tek poslizgu). Przy odpowiednim ukladzie elek¬ trycznym mozliwe jest wówczas zalaczenie silnika napedowego, pomimo rozwartej jednej pary sty¬ ków krancowego wylacznika 11. PL