Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.1.1972 KI. 47 c, 33/00 MKP F 16 d, 33/00 CZYTELNIA HT&£) Patentem •'¦ tj t/f* < • ft « Twórca wynalazku: Stanislaw Dabrowski Wlasciciel patentu: Polska Akademia Nauk (Instytut Maszyn Przeplywowych), Gdansk (Polska) Sprzeglo hydrokinetyczne Przedmiotem wynalazku jest sprzeglo hydro¬ kinetyczne z wyrównowazeniem naporu osiowego pochodzacego od oddzialywania cieczy roboczej na elementy wirujace sprzegla.W znanych sprzeglach hydrokinetycznych mniej¬ szych mocy do przenoszenia naporu osiowego slu¬ za lozyska oporowe umieszczone na walach po stronie wejsciowej i wyjsciowej sprzegla.W znanych sprzeglach wiekszych mocy napór osiowy jest duzy i przeniesienie go przez lozyska oporowe jest niemozliwe lub utrudnione ze wzgle¬ du na ograniczona nosnosc tych lozysk. Z tego powodu w sprzeglach hydraulicznych duzych mo¬ cy stosuje sie wyrównowazenie naporu osiowego przez odpowiednia konstrukcje wewnetrznej zwil¬ zonej czesci sprzegla.Znane rozwiazanie konstrukcyjne, zapewniaja¬ ce wyrównowazenie naporu osiowego, polega na zastosowaniu w tarczy wirnika wewnetrznego sprzegla odpowiednich otworów o dostatecznie du¬ zym przekroju czynnym. Otwory te, zwane takze oknami odciazajacymi, umozliwiaja wyrównanie cisnienia w cieczy po obu stronach wirnika we¬ wnatrz sprzegla, co z kolei powoduje wyrówno¬ wazenie naporu osiowego dociskajacego lub od¬ pychajacego (w zaleznosci od kierunku naporu) wzgledem siebie oba wirniki robocze sprzegla.To znane rozwiazanie ma jednak pewne niedo¬ godnosci. Otwory w tarczy wirnika wewnetrznego 15 20 25 2 sprzegla, przy znacznym przekroju tych otworów, powoduja równolegle z obnizeniem wielkosci na¬ poru osiowego spadek sprawnosci sprzegla. Spraw¬ nosc ta obniza sie w efekcie krazenia cieczy ro¬ boczej przez okna odciazajace wnetrze czaszy i przestrzen boczna.Wynalazek ma na celu usuniecie tej niedogod¬ nosci i skonstruowanie sprzegla hydrokinetyczne- go, w którym wyrównowazenie naporu osiowego nastepowaloby bez pogorszenia sprawnosci.Wedlug wynalazku cel ten osiaga sie przez za¬ stosowanie miedzy wirnikiem a oslona uszczel¬ nienia bezstykowego, korzystnie uszczelnienia la¬ biryntowego, z pozostawieniem niewielkiej szcze¬ liny. Równoczesnie tarcza wirnika wewnetrznego jest zaopatrzona na obwodzie w szereg otworów o lacznym przekroju nieco wiekszym od przekro¬ ju czynnego wspomnianej szczeliny.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprzeglo w przekroju osiowym, a fig. 2 — to samo sprzeglo w przekroju wzdluz linii A-A na fig. 1.Wirnik wewnetrzny 1 sprzegla ma na obwodzie labiryntowe uszczelnienie 2 zapewniajace niewiel¬ ka szczeline s wzgledem oslony 3. Tarcza we¬ wnetrznego wirnika 1 ma na obwodzie szereg otworów 4 o lacznym przekroju odpowiednio wiek¬ szym od przekroju czynnego szczeliny s okreslo- 6433864338 3 nego jako jz-d-s. Otwory 4 w tarczy wirnika 1 zapewniaja wyrównanie cisnienia po obu stronach wirnika, co jest równoznaczne z wyrównowaze- niem naporu osiowego sprzegla. Uszczelnienie la¬ biryntowe 2 uniemozliwia ciagly przeplyw wiek¬ szych ilosci cieczy przez otwory 4, przestrzen ro¬ bocza 5 i wnetrze wirnika 1. Opisane rozwiazanie nie prowadzi do spadku sprawnosci sprzegla. Mie¬ dzy wirnikiem i oslona zamiast normalnego prze¬ plywu wystepuje jedynie przeciek przez uszczel¬ nienie labiryntowe. 10 PL PL PL