PL6424B1 - Urzadzenie pedne statków wodnych. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy ma na celu utwo¬ rzenie urzadzenia pednego, dzialajacegocza¬ sowo, w chwilach najwiekszego zapotrzebo¬ wania mocy, wielka czynna powierzchnia robocza, pozostajacego wpogotowiu w okre¬ sach czasu, gdy wzgledy gospodarcze nie wymagaja powierzchni tak wydajnej, przy- czem waly srub tak sa osadzone, aby po¬ wiekszaly opór samego kadluba statku mo¬ zliwie nieznacznie. Cel ten osiaga sie przez polaczenie srub zanurzajacych sie podczas jazdy tylko czescia swego obwodu, ze srubami pracujacemi calkowicie pod woda.Wynalazek niniejszy ma zastosowanie do statków stosujacych szybkosci czasowo bardzo znaczne, najwieksze, czasowo zas normalne (marszowe), oraz do statków, które holuja to ciezkie ladunki, to lekkie, to wreszcie plyna luzem z pradem.Statki o znacznej szybkosci posluguja sia urzadzeniami, znanemi pod nazwa u- rzadzen srubowych Hickmann'a, umie¬ szczonych bezposrednio za plaska rufa szybkich lodzi silnikowych, w ten sposób, ze waly mieszcza sie calkowicie w kadlu¬ bie statku, a nie w pletwach, sruby zas za¬ nurzaja sie w wodzie, zwlaszcza pcdczas ruchu, tylko czescia dolnej polowy ich ob¬ wodu. Sruby te mozna zatem nazwac nad¬ wodnemu Kadlub statku otrzymuje wtedy odpowiednie obrysie.Podobny ustrój srub zapewnia naj¬ wyzsza wydajnosc tylko przy pewnej ilosci obrotów i pewnej szybkosci statku, tak mia*nowicie znacznej, aby woda podazajaca za statkiem nie dosiegala jego rufy i piasty sruby, a zatem przewazna czesc obwodu jego sruby pracowala nad woda. Jezeli te¬ raz podobny statek ma plynac z szybkoscia znacznie mniejsza anizeli szybkosc naj¬ wieksza, a wiec np. stosowac szybkosc normalna 10 mil morskich na godzine, za¬ miast najwyzszej — 45 mil morskich, to mozna to osiagnac jedynie przez zmniej¬ szenie liczby obrotów sruby. Powolniejszy bieg zmienia jednak polozenie statku wzgledem wody, a przedewszystkiem znacznie pogarsza warunki zanurzenia srub w wodzie, które teraz poczynaja wraz z piastami i czesciami wewnetrznemi lcpatek pracowac za rufa pod woda. Wydajnosc srub ogromnie spada i stosunek zuzytej pracy do osiagnietej szybkosci staje sie nie¬ pomiernie wielkim.Z drugiej strony, przy ruchu z wielka szybkoscia nie ma moznosci, w wypadkach gdy rufa statku posiada ograniczona szero¬ kosc, zastosowania srub o ekonomicznej srednicy przy powyzszem urzadzeniu.Wynalazek niniejszy usuwa wskazane braki i tworzy zespól pedny gospodarczo jednakowo korzystny, tak przy najwyz¬ szych, jak i przy normalnych szybko¬ sciach, i pozwalajacy osiagac szybkosci bardzo wielkie.Zespól ten przedstawia schematycznie, tytulem przykladu, zalaczony rysunek, na którym fig. 1 i 2 przedstawiaja widok bocz¬ ny i tylny tylu statku, fig. 3 i 4 — widoki zlylu jak na fig. 2, lecz z urzadzeniem wy- konanem odmiennie, fig. 5—widok tylny innej odmiany, fig. 6—te sama odmiane zboku, fig. 7—widok podobny jak na fig. 5, w nieco odmiennem wykonaniu.Zespól pedny sklada sie, w mysl wyna¬ lazku, z polaczenia ukladu Hickmann'a srub nadwodnych ze zwyklemi srubami podwodnemi, przyczem waly tych ostat¬ nich mieszcza sie wewnatrz, albo w wysta¬ jacych z dna statku pletwach, aby w ten sposób wzmocnic jednoczesnie statecznosc kursu (kierunku ruchu).W wykonaniu podlug fig. 1 i 2, poza gladka, plaska rufa 1 statku mieszcza sie dwie sruby nadwodne 2 i 3, osadzone w ta¬ ki sposób, ze waly ich mieszcza sie calko¬ wicie w kadlubie statku i obwód sruby tyl¬ ko niewielka czescia (mniej niz w polowie) wystaje poza dolna krawedz dna statku.Obok tych srub nadwodnych znajduje sie jeszcze sruba tak umieszczona, aby pozo¬ stawala zawsze, w kazdem polozeniu stat¬ ku, pod woda. Wal 7 tej sruby miesci sie w przykladzie niniejszym w pletwie 8 i po¬ siada wymiary znacznie mniejsze, niz obie nadwodne sruby.Przy wielkich szybkosciach pracuja wszystkie sruby lacznie i woda przeplywa w plaszczyznie kilu tudziez po obu jego bo¬ kach, gdzie pracuja wynurzajace sie sruby, mniej wiecej wzdluz linji A (fig. 1).Dla osiagniecia szybkosci marszowej najkorzystniej jest napedzac zwolna srube 6, stosujac jednoczesnie jednak pednie o takiej przekladni, a silnik o takiej mocy, aby i przy okreslonej szybkosci osiagnac dostateczny stopien wydajnosci pracy, al¬ bo tez stosuje sie srube o lopatkach obrot¬ nych, a o kroku zmiennym. Obie nadwod¬ ne sruby, o ile nie zostana wylaczone w zwykly sposób, aby mogly sie obracac lu¬ zem wraz z walem, ustawia sie, skoro cho¬ dzi o sruby o trzech lopatkach, najkorzyst¬ niej w ten sposób, iz jedna lopatka skiero¬ wana jest pionowo nadól i zostaje w tern polozeniu umocowana; jezeli zas w charak¬ terze srub nadwodnych stosujemy sruby o lopatkach obrotnych, ustawia sie je w kie¬ runku ruchu statku. Przeplyw wody odby¬ wa sie w przyblizeniu wedlug linji B (fig. i).Poniewaz sruba nadwodna posiada dla wielkich szybkosci bardzo znaczny krok (na rysunku lopatki oznaczono tylko sche¬ matycznie), przeto opór powierzchni sru¬ by, zanurzonej w wodzie, przy szybkosci — 2 —matfszofWej, nawet przy lopatkach nieru¬ chomych bywa nieznaczny. Nalezy zazna¬ czyc, ze w urzadzeniu podobnem prady srub nie przecinaja isie wcale, albo bardzo malo, co pociaga za soba te dalsza zaleta. ze prady srub nadwodnych przeszkadzaja stosunkowo malo pradom srub zanurzo¬ nych, co umozliwia ich znaczne zblizenie.Z powyzszego wynika, ze urzadzenie o- pisane mozna przez dodanie dalszej nadwodnej sruby i jednej sruby o bu¬ dowie zwyklej przerobic na 5, 7, 9 i t. d. krotny podzial wymaganej spraw¬ nosci. Fig. 3 przedstawia polaczenie trzech nadwodnych srub 9, 10 i 11 z dwie¬ ma zwyklemi srubami 12 i 13. Mozna rów¬ niez polaczyc jedna tylko srube nadwodna 14 (fig. 4) z dwiema zwyczajnemi 15 i 16 (np. których waly mieszcza sie w pletwach 17 i 18) i urzadzenie wykonac ewentual¬ nie sposcbem wskazanym na fig. 3.. Mozna równiez polaczyc parzysta liczbe srub nad¬ wodnych z parzysta liczba podwodnych.Przy liczbie nieparzystej srub nadwod¬ nych bywa korzystnem wykonanie jednej z nich w postaci sruby przeciwbieznej, w któ¬ rym to celu umieszczaja sie, jak w torpe¬ dzie, tuz za soba na dwu obejmujacych sie wzajemnie walach sruby napedzane: jedna w prawo, a druga w lewo, albo stosuja sie lopatki kierownicze, lub wreszcie poslugu¬ jemy sie sterem w charakterze srodka wy¬ równawczego dla zapewnienia statecznosci kursu. " ""* Samo sie przez sie rozumie, ze mozna w razie potrzeby wykonac wszystkie sru¬ by jako przeciwbiezne lub zaopatrzyc je w urzadzenia kierownicze.Podobne polaczenie srub nadwodnych i podwodnych nadaje sie doskonale do ho¬ lowników, a zwlaszcza kursujacych po wo¬ dzie plytkiej.Ograniczone zanurzenie, które prze¬ waznie bywa niezbedne dla podobnych statków, zmusza do daleko idacego po¬ dzialu powierzchni czynnej urzadzenia pednego nawet przy poslugiwaniu sie sru¬ bami umieszczonemi w tunelach. W wypad¬ ku uzycia wiecej niz dwu srub, doplyw wody do srub wewnetrznych bywa bardzo niekorzystny, gdyz bliskosc dna od kadlu¬ ba statku przeszkadza doplywowi wody zdolu.Braki te usuwa, w miare moznosci, ni¬ niejszy wynalazek.Podlug wynalazku i w tym wypadku urzadzenie pedne stanowi polaczenie zwy¬ klych srub podwodnych ze srubami nad- wodnemi. Pierwsze moga pracowac i w tu¬ nelu, a mianowicie przewaznie jako sruby zewnetrzne, gdy tymczasem jedna lub kil¬ ka srub nadwodnych mozna uzyc jako srub wewnetrznych. Dazenie do osiagniecia pomyslnego doplywu wody wplywa odpo¬ wiednio na linje tylu statku, zas nadwod¬ nym srubom najwlasciwiej nadaje sie kie¬ runek obrotu, pedzacy wode z zewnatrz ku srodkowi, gdzie jej najwiecej brak.W wykonaniu podlug fig. 5, 6, 7, poza gladka rufa statku a umieszczone sa dwie sruby nadwodne b i c o walach, osadzo¬ nych calkowicie w kadlubie okretu, i zanu¬ rzonych mniej niz polowa ich obwodu w wodzie. Rufa statku moze bez szkody po¬ grazac sie nieco w stanie spoczynku brze¬ giem d w wode, poniewaz potem, wskutek pracy sruby, powierzchnia wody sie obni¬ za, a zatem zakonczenie statku niska pio¬ nowa sciana nie dziala szkodliwie na opór.Rozumie sie samo przez sie, ze o ile po¬ zwala na to polozenie srub, wzglednie gdy to jest wymagane, dolny brzeg tylnej scia¬ ny statku moze byc wzniesiony ponad wo¬ de. Oprócz obu srub nadwodnych mozna za- stosowaac dwie podwodne e i /, pracujace w tunelach bocznych g i h, co pozwala po¬ wiekszyc te sruby. Jezeli glebokosc wody jest dostateczna, tunele staja sie zbytecz¬ ne. Zamiast dwu srub nadwodnych mozna zastosowac jedna lub kilka. Gdyby przy nieparzystej liczbie srub mialy sie okazac _ 3 —trudnosci w sterowaniu, to mozna, jak po¬ przednio, zastosowac sruby przeciwbiezne lub przyrzady kierownicze.Przy calem usilowaniu zapobiezenia wzajemnym zaklóceniom pradów wody, pedzonych przez sruby, moze sie zdarzyc, ze nie da sie tego uniknac, szczególnie gdy szerokosc urzadzenia jest ograniczona. Na¬ tomiast, cbok srub tunelowych i craz k sto¬ suje sie sruby nadwodne /, m, waly nad¬ wodnych srub zbliza sie (fig. 7), a obwo¬ dom srub u i o pozwala sie zachodzic za sie¬ bie, o ile nie dalo sie ustawic ich jeden za drugim. Stosuje sie to naturalnie takze do srub nadwodnych, gdy niema podwod¬ nych srub. PL PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Urzadzenie pedne statków wodnych, znamienne tern, ze stanowi polaczenie srub, zanurzonych w wodzie podczas jazdy tyl¬ ko czescia swego obwodu, ze srubami, pra¬ cuj acemi pod woda.

2. Urzadzenie pedne wedlug zastrz. 1, znamienne tern, ze sruby wynurzajace sie i zanurzone calkowicie stosuje sie w ilosci nieparzystej.

3. Urzadzenie pedne wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tern, ze przy nieparzystej liczbie czesciowo tylko zanurzonych, czyli nadwodnych srub, jedna z nich jest wyko¬ nana w postaci sruby przeciwbieznej, albo zaopatrzona w osobne urzadzenie kierow¬ nicze.

4. Urzadzenie pedne wedlug zastrz, 1 i 2, znamienne tern, ze nadwodne sruby tak sa do siebie zblizone, iz obwody kon¬ ców ich lopatek moga zachodzic za sie¬ bie.

5. Urzadzenie pedne wedlug zastrz. 1, 2 i 3, znamienne tern, ze sruby podwodne pracuja ^w tunelach. Friedrich Gebers, Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 6424. Ark. i. 4 Fs.1. •*?...- Fzy.t.Do opisu patentowego Nr 6424. Ark. 3. r/f.s F/g.

6. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. •BI BL i O "i' *' PL PL