PL64212B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urza¬ dzenie do programowego sterowania i regulacji róznorodnych procesów technologicznych i badaw¬ czych, przystosowane do elastycznego zmieniania programu i sterowania zlozonych procesów, w tym równiez procesów dlugotrwalych wymagajacych czestego korygowania programu, a nawet dowolne¬ go zmieniania go bez przerywania pracy ukladu.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc stosowane zarówno w przemysle, gdzie pozwala na ogranicze¬ nie liczebnosci obslugi sterowanych obiektów, jak i w badaniach laboratoryjnych, gdzie ulatwia uzy¬ skiwanie dokladniejszych wyników dzieki zwieksze¬ niu powtarzalnosci warunków podczas prób i po¬ miarów, przynoszac tym lepsze rezultaty, im bar¬ dziej zlozony jest automatyzowany proces.Znane sa urzadzenia programujace o dzialaniu ciaglym, polegajacym na mechanicznym progresyw¬ nym nastawianiu potencjometrów zadajacych war¬ tosci stabilizowane wielkosci regulowanych, oraz przestawianiu przelaczników okreslajacych stany zalaczenia i wylaczenia obwodów sterowanych. Ta¬ kie urzadzenia do programowego sterowania regu¬ lacji posiadaja zwykle krzywkowe tarcze manewru¬ jace potencjometrami i przelacznikami, napedzane odpowiednimi silniczkami o stalych obrotach, za¬ opatrzonymi zazwyczaj w przekladnie redukcyjne z wymiennymi kolami zebatymi. 10 20 25 30 Znane sa równiez urzadzenia programujace o dzialaniu skokowym, polegajacym na uporzadko¬ wanym w czasie samoczynnym wlaczaniu kolej¬ nych czlonów zadajacych wartosci stabilizowane wielkosci regulowanych, oraz kolejnych sterowni¬ ków okreslajacych stany zalaczenia lub wylacze¬ nia obwodów sterowniczych. Takie urzadzenia do programowego sterowania i regulacji czesto wy¬ posazane sa w elektrycznie sterowane wielopozycjo- we przelaczniki w rodzaju wybieraków telefonicz¬ nych. Tak na przyklad znane programowe regu¬ latory procesów progresywnego nagrzewania, sto¬ sowane zwlaszcza w grzejnictwie przemyslowym, wyposazone sa w mostki pomiarowe temperatury, zawierajace potencjometryczne zazwyczaj zadajni- ki programowe, zlozone z odpowiednio dobranych oporników wlaczonych pomiedzy kolejne wycinki stykowe jednego z rozdzielaczy wybieraka o po¬ srednim napedzie elektromagnesowym, sterowa¬ nym czlonami zwlocznymi w rodzaju elektronicz¬ nych, lub elektromechanicznych przekazników cza¬ sowych.Zastosowanie czlonu zwlocznego przestawiajace¬ go wybierak w stalych odstepach czasowych pozwa¬ la w szerokich granicach na dowolne ksztaltowa¬ nie przebiegu temperatury droga przyporzadkowa¬ nia okreslonym wycinkom pól stykowych roz¬ dzielacza odpowiednich oporników, okreslajacych kolejne wartosci temperatury stabilizowanej w ko- 64 2123 64 212 4 lejnych równych sobie przedzialach czasowych programu. Podobnymi wlasnosciami charakteryzuja sie urzadzenia, w których wybieraki sterowane sa tyratronami zaopatrzonymi w kondensatory i opor¬ niki przelaczane za posrednictwem jednego z roz¬ dzielaczy, wprowadzajacego kolejno odpowiednie stale czasowe do obwodu siatki.W takich urzadzeniach programowany przebieg jest ksztaltowany zarówno droga odpowiedniego zróznicowania wartosci stabilizowanych zadawa¬ nych w kolejnych przedzialach czasowych progra¬ mu, jak równiez przez odpowiednie zróznicowanie czasów trwania tych przedzialów czasowych w gra¬ nicach od kilkunastu setnych sekundy do kilku¬ nastu minut. Ponadto uklad elektroniczny sterujacy naped wybieraka moze zawierac dodatkowy czlon o niewielkiej stalej czasowej, wprowadzanej do obwodu siatki tyratronu za posrednictwem odpo¬ wiedniego przekaznika uzalezniajacego, tak, ze za¬ dzialanie tego przekaznika powoduje skrócenie okreslonego przedzialu czasowego, lub okreslonych przedzialów czasowych programu.Dzialanie wymienionego przekaznika uzalezniaja¬ cego jest zwiazane z wystapieniem okreslonych wy¬ darzen, na przyklad z osiagnieciem zadanej war¬ tosci regulowanej, lub z przekroczeniem dopusz¬ czalnych parametrów w warunkach awaryjnych sterowanego procesu i wówczas urzadzenie progra¬ mujace zyskuje dodatkowa wazna wlasnosc, która jest mozliwosc uzaleznienia czasu trwania poszcze¬ gólnych przedzialów programu od wystapienia okreslonych skutków oddzialywania na obiekt ste¬ rowany. Inna korzystna wlasnoscia urzadzen pro¬ gramujacych o dzialaniu skokowym jest mozliwosc dowolnego redukowania liczby przedzialów cza¬ sowych programu, jak równiez mozliwosc praktycz¬ nie dowolnego zwiekszania liczby przedzialów cza¬ sowych przy wlaczeniu odpowiedniej liczby wybie¬ raków o zwiekszonej liczbie wycinków pól styko¬ wych, wykorzystywanych jako rozdzielacze wielo- pozyejowe.Wiadomo, ze niezaleznie od wskazanych powyzej zalet znane urzadzenia programujace charaktery¬ zuja sie powaznymi niedogodnosciami, które ogra¬ niczaja stosowanie ich w praktyce. Tak na przyklad w urzadzeniach krzywkowych dostosowanie szyb¬ kosci katowej do zadanego okresu cyklicznie pow¬ tarzajacego sie programowanego procesu wymaga przestawiania odpowiedniej przekladni zebatej, a czesto równiez indywidualnego wykonywania odpowiednich kól zebatych. Ponadto nastawianie programu kazdorazowo wymaga wykonania i za¬ instalowania odpowiednich krzywek, przy czym utrudnienia zwiazane z tymi czynnosciami wydat¬ nie wzrastaja wraz z liczba programowych obwo¬ dów, zwlaszcza z uwagi na koniecznosc wzajemne¬ go synchronizowania krzywek.Znane urzadzenia programujace o dzialaniu sko¬ kowym, pomimo zlozonego ukladu elektrycznego, zawierajacego kosztowne elementy elektroniczne w rodzaju tyratronów, oraz wysokiej jakosci kon¬ densatorów i oporników okreslajacych stale cza¬ sowe, nie nadaja sie do sterowania zlozonych pro¬ cesów dlugotrwalych, w których poszczególne prze¬ dzialy czasowe programu siegaja dziesiatek lub setek minut, a ponadto nie zapewniaja nalezytej elastycznosci w nastawianiu zlozonych programów, poniewaz uzaleznienie czasu trwania poszczegól¬ nych jego przedzialów od wystapienia okreslonych 5 wydarzen sygnalizowanych przekaznikami uzalez¬ niajacymi nie moze przekraczac maksymalnego czasu trwania przedzialu, okreslonego najwieksza praktycznie osiagalna stala czasowa w obwodzie siatki tyratronu, zas zmienianie programu bez prze¬ rywania procesu sterowania napotyka na ograni¬ czenia wynikajace z braku mozliwosci nastawiania nieograniczonego czasu trwania poszczególnych przedzialów czasowych.Celem niniejszego wynalazku jest wyeliminowa¬ nie tych niedogodnosci przy zapewnieniu mozli¬ wosci realizowania zlozonych programów o czasie trwania przedzialów czasowych w granicach od kilku sekund do dziesiatków godzin, oraz latwosci zmieniania programu bez przerywania procesu ste¬ rowania i regulacji.Zagadnienie techniczne, które nalezy rozwiazac w tym celu, polega na uzupelnieniu i rozszerzeniu znanej koncepcji skokowego programowania przy zastosowaniu zespolu rozdzielaczy z wlasnym na¬ pedem, oraz na opracowaniu prostego urzadzenia programujacego, realizujacego podane wyzej wy¬ magania, a zwlaszcza zawierajacego wylacznie ele¬ menty znane.Urzadzenie wedlug wynalazku do programowego sterowania i regulacji oparte jest na dodaniu do poszczególnych przedzialów czasowych programu, lub poprzedzeniu przedzialów czasowych programu dodatkowych przedzialów przejsciowych o bardzo krótkim czasie trwania, pomijalnym w porówna¬ niu z czasami trwania wlasciwych przedzialów czasowych, oraz na zastosowaniu jako czlonu zwlocznego dodatkowego ukladu rozdzielaczy z wla¬ snym napedem i przekaznikiem czasowym, pola¬ czonych w funkcjonalny uklad wraz z podstawo¬ wym zespolem rozdzielaczy.Wedlug wynalazku uzupelnienie programu do¬ datkowymi przedzialami przejsciowymi o pomijal- nie krótkim czasie trwania, dodanymi do poszcze¬ gólnych wlasciwych przedzialów czasowych, lub po¬ przedzajacymi wlasciwe przedzialy czasowe, zre¬ alizowane jest przez odpowiednie uporzadkowanie wyjsc rozdzielacza glównego, przelaczajacego ele¬ menty posredniczace w zasilaniu lub sterowaniu napedu glównego zespolu wspólbieznych rozdzie¬ laczy, to znaczy, ze wyjscia przejsciowe lub grupy kolejnych wyjsc przejsciowych sa poprzedzielane wyjsciami stabilnymi lub grupami kolejnych wyjsc stabilnych i polaczone sa ze soba, przy czym w jed¬ nej z odmian urzadzenia wyjscia te sa zarazem po¬ laczone z wymienionym napedem glównym, tak, ze wspomniany rozdzielacz glówny zajmujac polozenia odpowiadajace swym wyjsciom przejsciowym zamy¬ ka obwód zasilajacy lub sterujacy napedem glów¬ nym i w rezultacie jego zadzialania przechodzi wraz z pozostalymi wspólbieznymi ze soba rozdzielaczami w nastepne polozenie z niewielka praktycznie po- mijalna zwloka czasowa.Wyjscia stabilne wspomnianego rozdzielacza glów¬ nego sa polaczone z wymienionym napedem glów¬ nym za posrednictwem dowolnych elementów uza- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6064 212 6 lezniajacyeh, zwlaszcza przekazników uzalezniaja¬ cych dzialajacych przy wystapieniu okreslonych wydarzen, lub indywidualnych czlonów zwlocz- nych dzialajacych z okreslona zwloka czasowa, przy czym istnieje równiez mozliwosc wlaczenia wspo¬ mnianych elementów uzalezniajacych za posred¬ nictwem dowolnych przelaczników glównych do¬ laczonych do wyjsc stabilnych rozdzielacza glów¬ nego, które to przelaczniki glówne jednym ze swych biegunów polaczone sa ponadto ze wspomnianym napedem glównym.Elementy zadajace i sterujace, zwlaszcza opor¬ niki i przelaczniki, badz cewki ich przekazników posredniczacych, sa polaczone z wyjsciami rozdzie¬ laczy przelaczajacych, dzialajacych wspólbieznie z rozdzielaczem glównym, podzielonymi na wyjscia stabilne i wyjscia przejsciowe, odpowiadajace wyjT sciom stabilnym i przejsciowym rozdzielacza glów¬ nego, przy czym korzystne jest, jezeli wymienione rozdzielacze i naped glówny stanowia zwarty ze¬ spól konstrukcyjny na przyklad o postaci wybieraka obrotowego z posrednim napedem silnikowym lub elektromagnesowym, a zwlaszcza jezeli poszczegól¬ ne oporniki i potencjometry zadajace wartosci re¬ gulowane, lub cewki ich przekazników posredni¬ czacych polaczone sa z jednym przynajmniej wyj¬ sciem stabilnym i poprzedzajacym je wyjsciem przejsciowym wlasciwego rozdzielacza przelaczaja¬ cego, poniewaz zmiany stanu przekazników uzalez¬ niajacych, sygnalizujacych osiagniecie zadanej war¬ tosci regulowanej, dokonuja sie wtedy juz w polo¬ zeniach odpowiadajacych wyjsciom przejsciowym, przed zajeciem przez rozdzielacz glówny polozenia odpowiadajacego wlaczeniu tych przekazników uza¬ lezniajacych do obwodów sterujacych napedem glównym.Niezaleznie od zastosowania indywidualnych czlo¬ nów zwlocznych istnieje mozliwosc stosowania gru¬ powych czlonów zwlocznych, zwlaszcza zaopatrzo¬ nych w dodatkowe styki otwierajace sie przy za¬ poczatkowaniu procesu odmierzania czasu, a zamy¬ kajace sie po zakonczeniu tego procesu i osiagnie¬ ciu gotowosci do ponownego dzialania, przy czym korzystne jest, jezeli polaczone ze soba wyjscia przejsciowe rozdzielacza glównego sa polaczone z je¬ go napedem glównym za posrednictwem tych do¬ datkowych styków grupowych czlonów zwlocznych, poniewaz rozdzielacz glówny zajmujac polozenia odpowiadajace swym wyjsciom przejsciowym prze¬ chodzi wtedy w nastepne polozenia z niewielka przygotowawcza zwloka czasowa samoczynnie wpro¬ wadzana przez grupowe czlony zwloczne.Ponadto wedlug wynalazku istnieje mozliwosc stosowania wielokrotnego czlonu zwlocznego, który zawiera przynajmniej jeden przekaznik czasowy cyklicznie przelaczajacy doprowadzone napiecie na przemian pomiedzy swe zaciski wyjsciowe, oraz zespól wspólbieznych wzgledem siebie rozdzielaczy z wlasnym napedem, zwlaszcza o postaci wybiera¬ ka obrotowego z posrednim napedem silnikowym lub elektromagnesowym, przy czym wyjscia tych rozdzielaczy sa poprzedzielane wyjsciami koncowy¬ mi lub grupami wyjsc koncowych, zas jedno przy¬ najmniej z wyjsc poczatkowych lub koncowych jest poprzedzone wyjsciem synchronizujacym lub grupa kolejnych wyjsc synchronizujacych. Wspomniany zespól wspólbieznych rozdzielaczy zawiera rozdzie¬ lacz taktujacy z napedem taktujacym i przynaj¬ mniej jeden rozdzielacz nastawczy, oraz sprzezony 5 z tymi rozdzielaczami przelacznik, zwlaszcza o po¬ staci rozdzielacza synchronizujacego i polaczony jest z przekaznikiem czasowym tak, ze jeden z za¬ cisków wyjsciowych tego przekaznika jest pola¬ czony z wyjsciami poczatkowymi, a drugi z wyj- io sciami koncowymi rozdzielacza taktujacego, z któ¬ rym polaczony jest naped taktujacy. Po doprowa¬ dzeniu napiecia do przekaznika czasowego zostaje wzbudzony jego organ czasowy, powodujacy cyklicz¬ ne wlaczanie napiecia na przemian do obwodu wyjsc 15 poczatkowych, oraz do obwodu wyjsc koncowych- rozdzielacza taktujacego, który steruje swym nape¬ dem taktujacym i w rezultacie cyklicznego wzbu¬ dzania tego napedu zespól rozdzielaczy przechodzi w kolejne polozenia odpowiadajace wyjsciom po- 20 czatkowym i koncowym z czestoscia odpowiadaja¬ ca czestosci przelaczania przekaznika czasowego, przy czym proces ten zostaje przerwany po zajeciu polozenia odpowiadajacego wyjsciu synchronizu¬ jacemu, w którym rozdzielacz taktujacy tworzy 25 przerwe w obwodzie wyjsciowym przekaznika cza¬ sowego. Polaczone ze soba wyjscia przejsciowe roz¬ dzielacza glównego sa polaczone z jego napedem glównym, oraz z napedem taktujacym wielokrotne¬ go czlonu zwlocznego za posrednictwem wspomnia- 30 nego przelacznika sprzezonego z jego rozdzielacza¬ mi, zwlaszcza przelacznika o postaci rozdzielacza synchronizujacego, który jest wlaczony tak, ze jego wyjscie synchronizujace lub wyjscia synchronizu¬ jace sa polaczone z napedem taktujacym, a drugie 35 wyjscie, lub pozostale wyjscia sa polaczone z na¬ pedem glównym.Po doprowadzeniu napiecia za posrednictwem rozdzielacza glównego zajmujacego polozenie od¬ powiadajace jego wyjsciom przejsciowym, zostaje 40 wzbudzony naped taktujacy i rozdzielacze wielo¬ krotnego czlonu zwlocznego przechodza z poloze¬ nia odpowiadajacego wyjsciom synchronizujacym w nastepne polozenie odpowiadajace wyjsciom po¬ czatkowym, wzbudzajac naped glówny, który prze- 45 stawia rozdzielacz glówny i rozdzielacze przelacza¬ jace w polozenie odpowiadajace wyjsciom stabil- » nym.Wyjscia stabilne rozdzielacza glównego, lub po¬ laczone z nimi przelaczniki glówne sa dolaczone 50 do rozdzielaczy nastawczych wielokrotnego czlonu zwlocznego, lub jego przekaznikowych rozdzielaczy utworzonych przez styki posredniczacych przekazni¬ ków, których cewki przylaczone sa do jednego przynajmniej rozdzielacza nastawczego, przy czym 55 wyjscia synchronizujace wymienionych rozdziela¬ czy nastawczych lub przekaznikowych rozdziela¬ czy sa polaczone z napedem glównym, zas ickwyj¬ scia poczatkowe i koncowe sa polaczone z prze¬ kaznikiem czasowym, lub polaczone sa czesciowo oo z tym przekaznikiem czasowym i czesciowo z na¬ pedem taktujacym, zwlaszcza za posrednictwem do¬ wolnych przelaczników nastawczych, a zwlaszcza tak, ze polaczone z cewkami posredniczacych prze¬ kazników, lub polaczone z przelacznikami nastaw- 65 czymi poszczególne grupy wyjsc rozdzielaczy na-64 212 8 stawczych zawieraja jednakowa liczbe wyjsc po¬ czatkowych i koncowych sasiadujacych ze soba.Po doprowadzeniu napiecia za posrednictwem roz¬ dzielacza glównego zajmujacego polozenie odpo¬ wiadajace jego wyjsciom stabilnym, rozdzielacze wielokrotnego czlonu zwlocznego przechodza kolej¬ no z polozen odpowiadajacych wyjsciom poczatko¬ wym w polozenia odpowiadajace wyjsciom konco¬ wym i odwrotnie z czestoscia odpowiadajaca cze¬ stosci przelaczania przekaznika czasowego, jezeli naped taktujacy wlaczony jest za posrednictwem przekaznika czasowego, lub przechodza kolejno z jednych polozen w nastepne z niewielka, prak¬ tycznie pomijalna, zwloka czasowa, jezeli naped taktujacy wlaczony jest bez udzialu przekaznika czasowego, tak, ze wielokrotny czlon zwloczny prze¬ chodzi w polozenie odpowiadajace wyjsciom syn¬ chronizujacym po odmierzeniu zwloki czasowej proporcjonalnej do liczby wyjsc poczatkowych i kon¬ cowych okreslonego rozdzielacza, polaczonych z na¬ pedem taktujacym za posrednictwem przekaznika czasowego.Urzadzenie wedlug wynalazku bez wiekszych zmian ukladu moze byc latwo dostosowane do róz¬ norodnych zadan i moze byc zestawiane wylacznie ze znanych elementów szeroko stosowanych w ukla¬ dach sterowania i automatyki, a zwlaszcza moze byc zestawiane przy zastosowaniu dowolnych wy¬ bieraków, w tym równiez wybieraków z napedem silnikowym.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. fig. 1^-3 przedstawiaja schematy elektryczne kolej¬ nych odmian urzadzenia z prostymi znanymi czlo¬ nami zwlocznymi, zas fig. 4^-7 — schematy urza¬ dzen zaopatrzonych w wielokrotne czlony zwloczne wedlug wynalazku.Urzadzenie wedlug wynalazku do programowe¬ go sterowania i regulacji posiada zespól wspólbiez¬ nych wzgledem siebie rozdzielaczy, skladajacy sie z rozdzielacza glównego RG, przestawianego nape¬ dem glównym NG, którym jest na przyklad silnik S (fig. 1 i fig. 4) lub elektromagnes E (fig. 2 i fig. 3, oraz fig. fig. 5-J-7) wyposazony zwykle w odpowie¬ dni styk pomocniczy, oraz z rozdzielaczy przelacza¬ jacych RP1, RP2 . . . RPL, przy czym korzystne jest, jezeli wymienione elementy stanowia zwarty zespól konstrukcyjny, na przyklad wielorzedowy telefoniczny wybierak obrotowy o posrednim nape¬ dzie silnikowym lub elektromagnesowym. Wyjscia rozdzielacza glównego RG, które sa wycinkami sty¬ kowymi, jezeli wymieniony rozdzielacz glówny jest elementem wybieraka telefonicznego-, podzielone sa dowolnie na wyjscia przejsciowe i wyjscia stabilne, jednak w porzadku takim, ze wyjscia przejsciowe lub grupy kolejnych wyjsc przejsciowych sa po¬ przedzielane wyjsciami stabilnymi lub grupami ko¬ lejnych wyjsc stabilnych.Wspomniane wyjscia przejsciowe rozdzielacza glównego RG sa polaczone ze soba i w jednej z odmian urzadzenia wedlug wynalazku sa dola¬ czone do napedu glównego NG, natomiast wyjscia stabilne sa polaczone z tym napedem glównym za posrednictwem dowolnych elementów uzalezniaja¬ cych, którymi sa na przyklad przekazniki uzalez- 10 15 20 30 35 40 45 50 55 niajace 1PU, 2PU, 3PU ... dzialajace przy wysta¬ pieniu okreslonych wydarzen, oraz dowolnej kon¬ strukcji czlony zwloczne dzialajace z okreslona zwloka czasowa, jak samonawrotne indywidualne czlony zwloczne 1TZ, 2TZ ... kTZ (fig. 1), a w innej odmianie grupowe czlony zwloczne 1GZ, 2GZ, 3GZ ... (fig. 2 i fig. 3), lub wielokrotne czlony zwloczne wedlug wynalazku (fig. fig. 4-^7). Ko¬ rzystne jest, jezeli wspomniane elementy uzaleznia¬ jace sa wlaczone za posrednictwem przelaczników glównych 1PG, 2PG ... kPG, na przyklad wielo- pozycjowych (fig. 1 i fig. 2, oraz fig. fig. 4-=-6) lub wielosekcjowych (fig. 3 i fig. 7), o dowolnej kon¬ strukcji — na przyklad w postaci laczówek lutow¬ niczych, lub laczówek w postaci krzyzujacych sie szyn zwieranych odpowiednimi kolkami, lub tez w postaci przelaczników klawiszowych zestawio¬ nych w selektywny uklad wielopozycjowy.Wymienione przelaczniki glówne 1PG, 2PG ... kPG sa dolaczone do wyjsc stabilnych rozdzielacza glównego RG i jednymi ze swych biegunów wyj¬ sciowych sa polaczone z napedem glównym NG, zas inne ich bieguny wyjsciowe sa polaczone ze wspo¬ mnianymi elementami uzalezniajacymi, tak, ze w kolejnych ustawieniach tych przelaczników glów¬ nych wlaczony jest badz to jeden z kolejnych ele¬ mentów uzalezniajacych, badz naped glówny, przy czym korzystne jest, jezeli w jednym ze swych ustawien przelaczniki glówne tworza przerwe we wszystkich tych obwodach. Wspóldzialanie elemen¬ tów w jednej z odmian urzadzenia wedlug wyna¬ lazku, wykorzystujacej dowolnej konstrukcji sa¬ monawrotne indywidualne czlony zwloczne 1TZ, 2TZ ... kTZ (fig. 1) opisano ponizej.Napiecie zasilajace U poprzez rozdzielacz glów¬ ny RG jest doprowadzone do napedu glównego NG badz to bezposrednio — jezeli wymieniony roz¬ dzielacz zajmuje jedno z polozen odpowiadajacych wyjsciom przejsciowym, badz za posrednictwem jednego z przelaczników glównych 1PG, 2PG ... kPG, jezeli rozdzielacz ten zajmuje jedno z polozen odpowiadajacym wyjsciom stabilnym. W wyniku szybkiego dzialania napedu glównego NG polozenia odpowiadajace wyjsciom przejsciowym sa zajmo¬ wane krótkotrwale i czas ich trwania mozna uwa¬ zac za pomijamy. Tak samo krótki i pomijamy jest równiez czas trwania tych polozen odpowiada¬ jacych wyjsciom stabilnym, w których ustawienie przelaczników glównych 1PG, 2PG ... kPG od¬ powiada dolaczeniu napedu glównego NG, nato¬ miast w ustawieniu odpowiadajacym polaczeniu z napedem glównym NG za posrednictwem jed¬ nego z przekazników uzalezniajacych 1PU, 2PU, 3PU ... zamykajacych obwód przy wystapieniu okreslonych wydarzen, czas trwania tych polozen rozdzielacza glównego RG nie jest scisle okreslo¬ ny i rozdzielacz ten tak dlugo pozostaje w jednym z tych polozen, dopóki naped glówny nie zostaje wzbudzony w wyniku zadzialania odpowiedniego przekaznika uzalezniajacego.W ustawieniach przelaczników glównych 1PG, 2PG ... kPG, odpowiadajacych wylaczeniu napedu glównego NG czas trwania odpowiednich polozen jest nieograniczony i rozdzielacz glówny tak dlugo pozostaje w jednym z tych polozen, dopóki nie zo-9 stanie zmienione ustawienie odpowiedniego prze¬ lacznika glównego. Odmierzanie czasu nastepuje w tych polozeniach rozdzielacza glównego, w któ¬ rych ustawienie przelaczników glównych odpowia¬ da polaczeniu z napedem glównym za posred¬ nictwem indywidualnych czlonów zwlocznych 1TZ, 2TZ, ... kTZ, przy czym rozdzielacz glówny tak dlugo pozostaje w polozeniach odpowiadajacych wyjsciom stabilnym, dopóki po uplywie okreslone¬ go czasu naped glówny nie zostanie wzbudzo¬ ny w wyniku zadzialania odpowiedniego czlonu zwlocznego. W rezultacie rozdzielacz glówny RG i rozdzielacze przelaczajace RP1, RP2 ... RPL sa¬ moczynnie przechodza z jednego polozenia w na¬ stepne, zatrzymujac sie w polozeniach odpowiada¬ jacych wyjsciom stabilnym na czas zalezny od usta¬ wienia przelaczników glównych 1 PG, 2PG ... kPG.Rozdzielacze przelaczajace RP1, RP2 ... RPL moga byc dowolnie polaczone z dowolnymi elementami zadajacymi lub sterujacymi, na przyklad o postaci oporników czy potencjometrów 1RZ, 2RZ ... kRZ, lub przelaczników 1PZ, 2PZ ... kPZ, tworzac wraz z nimi zadajniki programowe RZ lub programowe sterowniki PZ. W przypadku wykorzystania wy¬ mienionych rozdzielaczy i elementów zadajacych w polaczeniu tworzacym zadajnik programowy RZ regulatora wspólpracujacego z urzadzeniem wedlug wynalazku, a zwlaszcza wtedy, gdy przekazniki uza¬ lezniajace 1 PU, 2PU, 3PU ... dzialaja odpowied¬ nio do stanów obwodów sterowanych tym regula¬ torem, korzystne jest, jezeli potencjometry lub oporniki 1RZ, 2RZ ... kRZ polaczone sa nie tylko z wyjsciami stabilnymi, lub grupami kolejnych wyjsc stabilnych odpowiedniego rozdzielacza prze¬ laczajacego, lecz równiez z poprzedzajacymi je wyj¬ sciami przejsciowymi tego rozdzielacza. Przy ta¬ kim wlaczeniu wymienionych oporników zarówno zmiany nastawienia regulatora, jak i odpowiadaja¬ ce im zmiany stanu przekazników uzalezniajacych dokonuja sie- juz w polozeniach odpowiadajacych wyjsciom przejsciowym, których czas trwania moz¬ na dowolnie ustalac nawet w granicach od setnych czesci sekundy do dziesiatków sekund. Takie czasy dzialania napedu glównego NG mozna bez trudu uzyskac wyposazajac jego silnik S w odpowiednia przekladnie redukcyjna, lub zaopatrujac elektro¬ magnes E w odpowiednie elementy pomocnicze, na przyklad pólprzewodnikowe diody D i tranzy¬ story T, wraz z opornikami R, kondensatorami C i przekaznikami PZ, a zwlaszcza przekaznikami o niewielkiej zwloce przy zamykaniu i otwieraniu.Wplyw zaklócen wywolywanych wystepujacymi niekiedy krótkotrwalymi przerwami w zasilaniu sieciowym wydatnie maleje wraz ze zwiekszaniem liczby kolejnych wyjsc stabilnych w grupach wyjsc stabilnych poprzedzielanych wyjsciami przejscio¬ wymi.W przypadku zastosowania rozdzielaczy przela¬ czajacych RP1, RP2 ... RPL do wspólpracy z ele¬ mentami sterujacymi — tworzacymi na przyklad programowy sterownik PZ, przelaczniki 1PZ, 2PZ ... kPZ moga byc polaczone wylacznie z wyjscia¬ mi stabilnymi tych rozdzielaczy, jezeli pozadana jest krótkotrwala zwloka czasowa pomiedzy wyla¬ czeniem jednego, a zalaczeniem drugiego obwodu 21* 10 sterujacego, na przyklad przy nawrotnym stero¬ waniu silników.Analogicznie jeden z rozdzielaczy przelaczaja¬ cych RP1, RP2 ... RPL moze byc równiez wyko- 5 rzystany jako wybiorczy przelacznik wzbudzajacy cewki przekazników posredniczacych 1PP, 2PP . . kPP (fig. 2), których styki tworza przekaznikowe rozdzielacze przelaczajace RPL1, RPL2, RPL3 dla polaczonych z nimi dowolnych elementów zadaja- 10 cych, na przyklad dla potencjometrów 1RZ, 2RZ ... kRZ. Zastosowanie przekazników posrednicza¬ cych pozwala na dowolne zwiekszanie liczby prze¬ laczanych obwodów, oraz dokladne odizolowanie od siebie elementów zadajacych, a ponadto ulatwia 15 stosowanie panelowej konstrukcji urzadzenia, przy¬ czyniajacej sie do zwiekszenia powtarzalnosci glów¬ nych zespolów konstrukcyjnych.W licznych przypadkach praktycznych zastoso¬ wan ze sterowanego procesu wynika, ze w progra- 20 mie wystepuje odmierzanie kilku tylko wartosci czasu, poniewaz czasy trwania niektórych przedzia¬ lów czasowych sa sobie równe. W takich przypad¬ kach korzystne jest zastosowanie grupowych czlo¬ nów zwlocznych 1GZ, 2GZ, 3GZ ... polaczonych 25 z przelacznikami glównymi 1PG, 2PG ... analogicz¬ nie jak przekazniki uzalezniajace 1PU, 2PU, 3PU ...Takie grupowe czlony zwloczne 1GZ, 2GZ, 3GZ ... posiadaja dodatkowe styki 1GZD, 2GZD, 3GZD ... (fig. 2 i fig. 3) otwierajace sie przy zapoczatkowa- 30 niu procesu odmierzania czasu, a zamykajace sie po zakonczeniu tego procesu i osiagnieciu gotowosci do ponownego dzialania. Polaczone ze soba wyj¬ scia, przejsciowe rozdzielacza glównego RG sa po¬ laczone z napedem glównym NG za posrednictwem 35 wymienionych dodatkowych styków 1GZD, 2GZD, 3GZD ... wlaczonych w ukladzie logicznego mno¬ zenia (fig. 2). W przypadku szczególnym, gdy czasy trwania poszczególnych przedzialów czasowych pro¬ gramu maja sie do siebie jak liczby z ciagu liczb na- 40 turalnych, istnieje mozliwosc wydatnego zmniejsze¬ nia liczby grupowych czlonów zwlocznych, a nawet zastosowania jednego tylko grupowego czlonu zwlocznego (na przyklad tylko czlonu 1GZ — fig. 3).W tym przypadku przelaczniki glówne 1PG, 2PG ... 45 kPG skladaja sie z sekcji a, b, c ... zróznicowanych pod wzgledem polaczen z innymi elementami ukla¬ du na przyklad tak, ze sekcja a, obejmujaca jedno wyjscie stabilne lub grupe kolejnych wyjsc stabil¬ nych, jest polaczona z przekaznikami uzalezniajacy- 50 mi (na przyklad z przekaznikiem PU — fig. 3), zas sekcje b, c, ;.. obejmujace kolejno jedno, dwa ... wyjscia stabilne rozdzielacza glównego RG polaczo¬ ne sa z czlonami zwlocznymi (na przyklad z jed¬ nym tylko czlonem zwlocznym GZ — fig. 3). 55 Wspóldzialanie grupowych czlonów zwlocznych 1GZ, 2GZ, 3GZ ... (fig. 2 i fig. 3) z pozostalymi elementami ukladu jest zblizone do wczesniej opi¬ sanego wspóldzialania elementów w odmianie urza¬ dzenia zawierajacej indywidualne czlony zwloezne 60 1TZ, 2TZ, ... kTZ (fig. 1), jednakze rózni sie tym, ze naped glówny NG jest wzbudzany za posred¬ nictwem dodatkowych styków 1GZD, 2GZD, 3GZD ... wymienionych grupowych czlonów zwlocznych.W odmianie urzadzenia zawierajacej wielosekcjowe w przelaczniki glówne (fig. 3) czasy trwania poszcze-11 64 212 12 gólnych przedzialów czasowych programu sa pro¬ porcjonalne do liczby wyjsc stabilnych lub grup wyjsc stabilnych, w których rozdzielacz glówny za posrednictwem poszczególnych przelaczników glów¬ nych jest polaczony z grupowym czlonem zwlocz- nym. Elementy zasilajace dolaczone do rozdziela¬ czy przelaczajacych sa podporzadkowane przelaczni¬ kom glównym (na przyklad przelaczniki 1PZ, 2PZ ... kPZ programowego sterownika PZ — fig. 3), lub poszczególnym sekcjom przelaczników glównych (na przyklad oporniki zadajnika programowego RZ — fig. 3).Szerokie i korzystne zastosowanie ma wedlug wynalazku wielokrotny czlon zwloczny, który za¬ wiera przynajmniej jeden przekaznik czasowy PT, oraz zespól wspólbieznych wzgledem siebie rozdzie¬ laczy z wlasnym napedem, zwlaszcza o postaci wy¬ bieraka obrotowego z posrednim napedem silni¬ kowym lub elektromagnesowym. Wymieniony prze¬ kaznik czasowy PT posiada postac samoczynnego przelacznika rozdzielajacego doprowadzone napie¬ cie na przemian pomiedzy swoje zaciski wyjsciowe P i K, manewrowanego cyklicznie dzialajacym orga¬ nem czasowym o postaci na przyklad silnika ST za¬ silanego bezposrednio, lub za posrednictwem odpo¬ wiedniego dodatkowego przekaznika PD. Wyjscia rozdzielaczy sa podzielone na wyjscia poczatkowe, koncowe i synchronizujace i uporzadkowane sa tak, ze wyjscia poczatkowe lub grupy kolejnych wyjsc poczatkowych sa poprzedzielane wyjsciami konco¬ wymi lub grupami wyjsc koncowych, przy czym przynajmniej jedno z tych wyjsc jest poprzedzone wyjsciem synchronizujacym lub grupa wyjsc syn¬ chronizujacych. Zespól rozdzielaczy wielokrotnego czlonu zwlocznego zawiera rozdzielacz taktujacy RT z napedem taktujacym NT i rozdzielacze na- stawcze RN1, RN2 ... RNm, oraz sprzezony z nimi przelacznik, zwlaszcza o postaci rozdzielacza syn¬ chronizujacego RS i polaczony jest z przekaznikiem czasowym PT tak, ze jeden z jego zacisków wyj¬ sciowych P lub K jest polaczony z wyjsciami po¬ czatkowymi, a drugi z wyjsciami koncowymi roz¬ dzielacza taktujacego (RT), przy czym w poloze¬ niach odpowiadajacych wyjsciom synchronizuja¬ cym rozdzielacz ten tworzy przerwe w obwodzie wyjsciowym wymienionego przekaznika czasowego PT, wzbudzajacym naped taktujacy NT.Polaczone ze soba wyjscia przejsciowe rozdzie¬ lacza glównego RG sa polaczone z napedem glów¬ nym NG, oraz z napedem taktujacym NT wielo¬ krotnego czlonu zwlocznego, za posrednictwem wspomnianego przelacznika sprzezonego z jego roz¬ dzielaczami, zwlaszcza zas przelacznika o postaci roz¬ dzielacza synchronizujacego RS wlaczonego tak, ze jego wyjscie lub wyjscia synchronizujace sa pola¬ czone z napedem taktujacym NT, a pozostale wyj¬ scia sa polaczone z napedem glównym NG. Wyjscia stabilne rozdzielacza glównego RG, lub polaczone z nimi przelaczniki glówne 1PG, 2PG, ... kPG sa dolaczone do rozdzielaczy nastawczych RN1, RN2 ... (fig. 4 i fig. 5, oraz fig. 7), lub przekazniko¬ wych rozdzielaczy RNml, RNm2, RNm3 ... (fig. 6), utworzonych przez styki posredniczacych przekazni¬ ków aPP, bPP, cPP ...,któryeh cewki dolaczone sa do jednego z rozdzielaczy nastawczych RNm. Wyj¬ scia synchronizujace wymienionych rozdzielaczy na¬ stawczych RN1, RN2 ... RNm, lub przekazniko¬ wych rozdzielaczy RNml, RNm2, RNm3 ... sa po¬ laczone z napedem glównym NG, zas wyjscia po- 5 czatkowe i koncowe z przekaznikiem czasowym PT, lub polaczone sa czesciowo z przekaznikiem czaso¬ wym PT i czesciowo z napedem taktujacym NT, zwlaszcza za posrednictwem dowolnych przelaczni¬ ków nastawczych 1PN, 2PN, 3PN ... (fig. fig. 5-=-7), a zwlaszcza tak, ze polaczone z cewkami posredni¬ czacych przekazników aPP, bPP, cPP ... (fig. 6), lub polaczone z wymienionymi przelacznikami na- stawczymi (fig. 4 i fig. 5 oraz fig. 7) poszczególne grupy wyjsc rozdzielaczy nastawczych RN1, RN2 ... RNm zawieraja jednakowa liczbe wyjsc po¬ czatkowych i koncowych sasiadujacych ze soba.W odróznieniu od opisanego wspóldzialania ele¬ mentów w odmianach urzadzenia z indywidualny¬ mi lub grupowymi czlonami zwlocznymi, urzadze¬ nia z wielokrotnym czlonem zwlocznym (fig. fig. 4-=-7) charakteryzuja sie samoczynnym synchroni¬ zowaniem ukladu przed rozpoczeciem odmierzania nastawionego czasu. Wspóldzialanie elementów w jednej z odmian urzadzenia wedlug wynalazku, zawierajacej wielokrotny czlon zwloczny (fig. 4), opisano ponizej.Napiecie zasilajace U poprzez rozdzielacz glów¬ ny RG zajmujacy polozenie odpowiadajace wyj¬ sciom przejsciowym i poprzez rozdzielacz synchro¬ nizujacy RS wielokrotnego czlonu zwlocznego, zaj¬ mujacy polozenie odpowiadajace wyjsciom syn¬ chronizujacym, zostaje doprowadzone do napedu taktujacego NT, który przestawia rozdzielacze wie¬ lokrotnego czlonu zwlocznego w polozenie odpo¬ wiadajace wyjsciom poczatkowym. W tym stanie napiecie zasilajace U poprzez rozdzielacz synchro¬ nizujacy RS zostaje doprowadzone do napedu glów¬ nego NG, który przestawia rozdzielacz glówny RG w polozenie odpowiadajace wyjsciom stabilnym, dopelniajace trwajacy przedzial czasowy. Napie¬ cie zasilajace U, poprzez odpowiedni przelacznik glówny 1PG, 2PG ... kPG, oraz jeden z rozdzie¬ laczy nastawczych RN1, RN2 ... RNm wielokrotne¬ go czlonu zwlocznego, zostaje doprowadzone do na¬ pedu taktujacego NT badz to za posrednictwem przekaznika czasowego PT i rozdzielacza taktuja¬ cego RT, badz bezposrednio, bez udzialu wspomnia¬ nego przekaznika czasowego.W pierwszym przypadku naped taktujacy NT jest kolejno wlaczany ze zwloka czasowa okreslona cze¬ stoscia przelaczania przekaznika czasowego PT, po¬ niewaz rozdzielacz taktujacy RT, przechodzac z po¬ lozenia odpowiadajacego wyjsciom poczatkowym w polozenie odpowiadajace wyjsciom koncowym i odwrotnie, przerywa polaczenie wymienionego napedu taktujacego NT z tym zaciskiem wyjscio¬ wym P lub K przekaznika czasowego PT, do któ¬ rego doprowadzone jest napiecie zasilajace U i la¬ czy go z tym zaciskiem wyjsciowym K lub P, do którego napiecie zasilajace bedzie doprowadzone po przestawieniu wspomnianego przekaznika czaso¬ wego PT po uplywie czasu okreslonego predkoscia silnika S manewrujacego tym przekaznikiem. W dru¬ gim przypadku naped taktujacy NT dziala z prakr tycznie pomijalna zwloka czasowa, podobnie do 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6064 212 13 14 opisanego poprzednio dzialania napedu glównego JJG. W rezultacie, odpowiednio do liczby wyjsc lub grup wyjsc poczatkowych i koncowych odpo¬ wiadajacych wlaczeniu napedu taktujacego NT za posrednictwem przekaznika czasowego PT, rozdzie¬ lacze wielokrotnego czlonu zwlocznego kolejno prze¬ chodzac z jednych polozen w nastepne po okreslo¬ nym czasie powracaja do polozenia odpowiadaja¬ cego wyjsciom synchronizujacym. W tym stanie na¬ piecie zasilajace U za posrednictwem wlasciwego rozdzielacza nastawczego EN1, RN2 ... RNm jest doprowadzone do napedu glównego NG i zadzia¬ lanie tego napedu powoduje przestawienie rozdzie¬ lacza glównego RG w polozenie odpowiadajace wyj¬ sciom przejsciowym, zapoczatkowujace nastepny przedzial czasowy programu.Tak samo dziala uklad, w którym rozdzielacze nastawcze RN1, RN2 ... RNm zaopatrzone sa w przelaczniki nastawcze 1PN, 2PN, 3PN .... (fig. 5), oraz uklad, w którym jeden z wymienionych roz¬ dzielaczy nastawczych wlaczony jest jako selek¬ tywny przelacznik doprowadzajacy napiecie zasi¬ lajace U do cewek posredniczacych przekazników aPP, bPP, cPP ..., których styki tworza przekazni¬ kowe rozdzielacze nastawcze RNml, RNm2, RNm3 ... (fig. 6), umozliwiajace nieograniczone zwieksza¬ nie liczby przedzialów czasowych programu, oraz ulatwiajace zastosowanie panelowej konstrukcji urzadzenia.Wedlug wynalazku wielokrotny czlon zwloczny znajduje równiez korzystne zastosowanie w urza¬ dzeniach specjalnych, przystosowanych na przyklad do sterowania procesami cyklicznego odtwarzania dwu klimatów w komorach do badan klimatycz¬ nych. W takich urzadzeniach (fig. 7) posiadajacych wielosekcjowe na przyklad przelaczniki glówne 1PG, 2PG, poszczególne sekcje a, b, c, d ... tych przelaczników sa zróznicowane pod wzgledem po^ laczen z wielokrotnym czlonem zwlocznym i prze¬ kaznikami uzalezniajacymi tak, ze pierwsza z nich sekcja a polaczona jest z przekaznikami uzaleznia¬ jacymi 1PU, 2PU, druga zas b polaczona jest z od¬ powiednim rozdzielaczem nastawczym RN1, RN2, zaopatrzonym w przelaczniki nastawcze alPN, blPN ... a2PN, b2PN, natomiast pozostale sekcje «, d ... polaczone sa z rozdzielaczem nastawczym RNm, wprowadzajacym zwloke czasowa bliska lub równa calkowitemu przebiegowi zastosowanego wybieraka, przy czym obejmuja kolejno, jedno, dwa, cztery ... wyjscia stabilne lub grupy kolej¬ nych wyjsc stabilnych, tak ze zakres nastawiania czasu wzrasta wraz z suma wymienionego ciagu liczbowego. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do programowego sterowania i re¬ gulacji, o postaci samoczynnego wielopolozeniowe- go ukladu przelacznikowego, zlozonego ze wspól¬ bieznych rozdzielaczy samoczynnych zwlaszcza w postaci zespolu rozdzielaczy zaopatrzonych we wspólny naped, z elementów zadajacych w rodzaju przelaczników i oporników tworzacych w polacze¬ niu z rozdzielaczami programowe sterowniki i za¬ gajniki programowe dla wspólpracujacych regu¬ latorów, z przelaczników o dowolnej konstrukcji, zwlaszcza wielopozyejowych lub wielosekcjowych, z przekazników czasowych i czlonów zwlocznych, oraz przekazników posredniczacych i elementów * pomocniczych w rodzaju pólprzewodnikowych diod i tranzystorów, oraz oporników i kondensatorów, znamienne tym, ze wyjscia rozdzielacza glównego (RG), stanowiacego wybiorczy przelacznik elemen¬ tów uzalezniajacych, posredniczacych w zasilaniu io lub sterowaniu napedu glównego (NG), wskutek ich podzialu zawieraja wyjscia przejsciowe i wyj¬ scia stabilne, które sa usytuowane tak, ze pomie¬ dzy wyjsciami przejsciowymi lub grupami kolej¬ nych wyjsc przejsciowych umieszczone sa wyjscia 15 stabilne lub grupy kolejnych wyjsc stabilnych, przy czym wyjscia przejsciowe polaczone sa ze so¬ ba oraz z napedem glównym (NG), zas wyjscia stabilne sa polaczone z napedem glównym za po¬ srednictwem dowolnych elementów uzalezniajacych, 20 zwlaszcza przekazników uzalezniajacych (1PU, 2PU, 3PU ...) o dzialaniu zwiazanym z wystapieniem okreslonych wydarzen, lub indywidualnych czlo¬ nów zwlocznych (1TZ, 2TZ'.;.... kTZ) dzialajacych z okreslona zwloka czasowa, badz wymienionych 25 przekazników uzalezniajacych, oraz wymienionych czlonów zwlocznych, a zwlaszcza za posrednictwem dowolnych przelaczników glównych (1PG, 2PG ... kPG) dolaczonych do wymienionych wyjsc stabil¬ nych rozdzielacza glównego (RG) i polaczonych jed- 30 nym ze swych biegunów z napedem glównym (NG), a innymi swymi biegunami polaczonych ze wspo¬ mnianymi elementami uzalezniajacymi dolaczony¬ mi do napedu glównego, ponadto elementy zada¬ jace i sterujace, zwlaszcza o postaci oporników lub 35 potencjometrów (1RZ, 2RZ ... kRZ) i przelaczni¬ ków (1PZ, 2PZ ... kPZ), badz cewki ich przekazni¬ ków posredniczacych (1PP, 2PP ... kPP) sa pola¬ czone z wyjsciami rozdzielaczy przelaczajacych (RP1, RP2 ... RPL), dzialajacych wspólbieznie z roz- 40 dzielaczem glównym (RG), zwlaszcza tworzacych wraz z rozdzielaczem glównym i napedem glów¬ nym (NG) zwarty zespól konstrukcyjny o postaci wybieraka obrotowego z posrednim napedem sil¬ nikowym lub elektromagnesowym, i sa polaczone 45 z rozdzielaczami przelaczajacymi tak, ze poszczegól¬ ne elementy zadajace i sterujace (1RZ, 2RZ, ... kRZ i 1PZ, 2PZ ... kPZ), lub cewki ich przekazni¬ ków posredniczacych (1PP, 2PP ... kPP), polaczo¬ ne sa z jednym przynajmniej wyjsciem stabilnym, 50 przy czym oporniki lub potencjometry (1RZ, 2RZ ... kRZ) polaczone sa równiez z wyjsciami przej¬ sciowymi, poprzedzajacymi przyporzadkowane im wyjscia stabilne.

2. Odmiana urzadzenia wedlug zastrz. 1, zna- 55 mienna tym, ze polaczone ze soba wyjscia przej¬ sciowe rozdzielacza glównego (RG) sa polaczone z napedem glównym (NG) za posrednictwem do¬ datkowych styków (1GZD, 2GZD, 3GZD ...) gru¬ powych czlonów zwlocznych (1GZ, 2GZ, 3GZ ...) 60 wlaczonych do obwodów laczacych wyjscia stabilne rozdzielacza glównego (RG) z wymienionym na¬ pedem glównym (NG).

3. Odmiana urzadzenia wedlug zastrz. 1, zna¬ mienna tym, ze jest wyposazona w wielokrotny 65 czlon zwloczny, który zawiera przynajmniej jeden15 64 212 16 przekaznik czasowy (PT) cyklicznie przelaczajacy doprowadzone napiecie na przemian pomiedzy swe zaciski wyjsciowe (P i K), oraz zespól wspólbiez¬ nych wzgledem siebie rozdzielaczy z wlasnym na¬ pedem, zwlaszcza o postaci wybieraka obrotowego z posrednim napedem silnikowym lub elektro- magnesowym, przy czym wyjscia tych rozdziela¬ czy, podzielone na wyjscia poczatkowe, koncowe i synchronizujace, sa usytuowane tak, ze pomie¬ dzy wyjsciami poczatkowymi lub grupami kolej¬ nych wyjsc poczatkowych umieszczone sa wyjscia koncowe lub grupy wyjsc koncowych, zas jedno przynajmniej z tych wyjsc poczatkowych lub kon¬ cowych jest poprzedzone wyjsciem synchronizu¬ jacym lub grupa wyjsc synchronizujacych, który to zespól rozdzielaczy zawiera rozdzielacz taktu¬ jacy (RT) z napedem taktujacym (NT) i przynaj¬ mniej jeden rozdzielacz nastawczy (RN1, RN2 ... RNm), oraz sprzezony z tymi rozdzielaczami prze¬ lacznik, zwlaszcza o postaci rozdzielacza synchro¬ nizujacego (RS) i polaczony jest z wymienionym przekaznikiem czasowym (PT), tak, ze jeden z jego zacisków wyjsciowych (P lub K) polaczony jest z wyjsciami poczatkowymi, a drugi z wyjsciami koncowymi rozdzielacza taktujacego (RT), z któ¬ rym polaczony jest naped taktujacy (NT), przy czym polaczone ze soba wyjscia przejsciowe roz¬ dzielacza glównego (RG) sa polaczone z napedem glównym (NG), oraz z napedem taktujacym (NT) wielokrotnego czlonu zwlocznego za posrednictwem wspomnianego przelacznika sprzezonego z jego roz¬ dzielaczami, zwlaszcza zas przelacznika o postaci rozdzielacza synchronizujacego (RS), wlaczonego tak, ze jego wyjscie lub wyjscia synchronizujace sa polaczone z napedem taktujacym (NT), a pozo¬ stale wyjscia sa polaczone z napedem glównym (NG), natomiast wyjscia stabilne rozdzielacza glów¬ nego (RG), lub polaczone z nimi przelaczniki glówne (1PG, 2PG ... kPG), sa dolaczone do rozdziela¬ czy nastawczych (RN1, RN2 ... RNm), lub prze¬ kaznikowych rozdzielaczy (RNml, RNm2, RNm3 ...) utworzonych przez styki posredniczacych przekazni¬ ków (aPP, bPP, cPP ...), których cewki przyla¬ czone sa do jednego przynajmniej rozdzielacza na- stawczego, przy czym wyjscia synchronizujace wy¬ mienionych rozdzielaczy nastawczych (RN1, RN2 ... RNm) lub przekaznikowych rozdzielaczy (RNml, RNm2, RNm3 ...) polaczone sa z napedem glów¬ nym (NG), zas wyjscia poczatkowe i koncowe tych rozdzielaczy sa polaczone z przekaznikiem czaso¬ wym (PT), lub polaczone sa czesciowo z tym prze¬ kaznikiem czasowym i czesciowo z napedem taktu¬ jacym (NT), zwlaszcza za posrednictwem dowol¬ nych przelaczników nastawczych (1PN, 2PN, 3PN ...) a zwlaszcza tak, ze polaczone z cewkami posred¬ niczacych przekazników (aPP, bPP, cPP ...), lub polaczone z wymienionymi przelacznikami nastaw- czymi poszczególne grupy wyjsc rozdzielaczy na¬ stawczych (RN1, RN2 ... RNm) zawieraja jedna¬ kowa liczbe wyjsc poczatkowych i koncowych, zwlaszcza sasiadujacych ze soba. 10 15 20 25KI. 42 r2, 29/00 64 212 MKP G 05 d, 29/00 ,M3rWn'KI. 42 r2, 29/00 64 212 MKP G 05 d, 29/00- 9 iro o ero iKI. 42 r2, 29/00 64 212 MKP G 05 d, 29/00 fa5KI. 42 r2, 29/00 64 212 MKP G 05 d, 29/00 fig. 7 3471 — LDA — 22.9.71 — 270 + 15 PL PL