Wynalazek tiotyczy polaczenia rur, a w szczególnosci polaczen polegajacych na tern, ze dwa prawie stykajace sie konce rur obejmuje tuleja, na która naklada sie oprawa, zaopatrzona na koncach w dlaw- nice, przeznaczone do silnego docisniecia pierscieni uszczelniajacych do konców wymienionej tulei, które powinny miec taki ksztalt, aby pierscienie uszczelniajace przy¬ legaly szczelnie do konców rur.Polaczenia te przeznaczone sa glównie do rur zelaznych lub stalowych, ale mozna je równiez stosowac do rur z innego mate- rjalu, a wogóle do rur przewodów wodo¬ ciagowych, naftowych, gazowych, powietrz¬ nych lub parowych, w których polacze¬ nia musza posiadac zdolnosc przegina¬ nia sie, aby nie psuly sie w wypadku niedo¬ kladnosci w ulozeniu rur, oraz posiadaly zdolnosc przesuwu przy kurczeniu i rozsze¬ rzeniu sie rurociagu* Rzecza jest wielkiej donioslosci, aby czesci laczace przypada¬ ly scisle w miejscu samego zlacza i nie mogly przesuwac sie wzdluz rury. Z dru¬ giej zas strony laczone w ten sposób rury powinny przesuwac sie wzgledem samego zlacza na bardzo niewielka odleglosc, nie¬ zbedna ze wzgledu na wymienione wyzej rozszerzanie i kurczenie sie rur. Polacze¬ nia te musza nietylko zapobiegac uchodze¬ niu nazewnatrz plynu lub gazu sprezone¬ go, lecz równiez nie wpuszczac do wnetrza rurociagu plynów z zewnatrz, w wypad¬ ku, gdyby byl on chwilowo pusty lub po-zbawiony cisnienia). Polaczetóa stanowia¬ ce przedmiot wynalazku niniejszego odpo¬ wiadaja w&zystkffim wymienionym wyzej wymaganiom, zarówno pod wzgledem tech¬ nicznym, jak i gospodarczym.Wynalazek wyróznia sie tern, ze we¬ wnatrz tulei wykonane isa pierscieniowe wy¬ stepy, otaczajace luznie konce rur, które posiadaja pierscieniowe wyzlobienia, za¬ czepiajace sie o wymienione wystepy, wskutek czego tiileifa jest tiiriieszczona: do¬ kladnie na koncach rur, a oprawa, obejmu¬ jaca polaczenie (zaopatrzona w urzadze¬ nia do przyciskania pierscieni uszczelnia¬ jacych do konców tulei) obejmuje luznie tuleje.Chociaz urzadzenia laczace umieszczone sa na koncach rur i pomimo calkowitej ich nieprzepuszczalnosci dla plynów i gazów, zlacze to moze jednak sie przeginac, po¬ zwala na pewne ograniczone ruchy, spowo¬ dowane rozszerzaniem i kurczeniem sie rur, a nawet umozliwia lekki obrót konców rur, bez utracenia swych wlasciwosci po¬ laczenia nieprzepuszczalnego dla plynów i gazów. Poniewaz tuleja posiada wewnatrz pierscieniowe wystepy, wiec robi sie ja za¬ zwyczaj z dwóch lub wiecej czesci, które naklada sie na konce rur, ale mozna, oczy¬ wiscie, w peWnych wypadkach zastosowac tuleje lub pierscien rozciete tak, aby je mozna bylo nalozyc na konce rur przez wtloczenie. Przy zastosowaniu tego pola¬ czenia na konce rur, znajdujace sie we¬ wnatrz tulei i oprawy, nie dzialaja wcale naprezenia dzialajace w kierunku osiowym, poniewaz cisnienie panujace wewnatrz rury przechodzi na zewnetrzna strone konców rur przez szczeline lub szczeliny w tulei, lub przez szpary powstale wskutek luzne¬ go obsadzenia tej tulei na koncach rur i wówczas to cisnienie zewnetrzne równowazy cisnienie wewnetrzne dzialajace w kierun¬ ku osiowym.Zalaczony rysunek przedstawia kilka przykladów wykonania polaczenia wedlug niniejszego wynalazku.Konce rur a, a na fig. 1 posiadaja rowki b b, o sciankach bocznych prostopadlych lub, jak pokazano, pochylych. Tuleja c, z pierscieniowym wystepem wewnetrznym d, obejmuje konce rur tak, iz wystepy ich siegaja w rowki &. Wytworzone w ten spo¬ sób zazebienie zamocowuje tuleje c na koncach rur, przyczem pomiedzy wystepa¬ mi d i rowkami 6 powstaje flltely luz, u- mozliwiajacy rozszerzenie i kurczenie sie rur. Wystepy d znajduja sie w niewielkich odleglosciach od konców tulei c, która za¬ zwyczaj sklada sie z dwóch lub kilku cze¬ sci, stykajacych sie wzdluz linji x. Jezeli boki wystepów d sa sciete pochylo, jak to wskazuje rysunek, to zazebianie sie tych grzebieni o rowki 6 jest dogodniejsze i grzebieiiie odznaczaja sie wieksza wytrzy¬ maloscia na naprezenia podluzne wywoly¬ wane cisnieniem panuj aoem w rurociagu.Polówki tulei mozna zesrubowac lub tez tylko zlozyc (luzno) ze soba. Oprawa 1 stanowi mocny cylinder rozciety wzdluz obwodu iia polówki, zmocowane srubami /.Srednica wewnetrzna oprawy e jest nieco wieksza od zewnetrznej srednicy tulei c, a utworzona przez nia pusta przestrzen za¬ mykaja po obu koncach kolnierze pierscie¬ niowe g (fig. 3). Pomiedzy kolnierzami g i koncami tulei c mieszcza sie pierscienie U- szczelniajace h, o przekroju w ksztalcie litery L, które posiadaja samousfcczelniaja- ce sie krawedzie, doszczelniane cisnieniem panuj acem w rurociagu. Konce tulei posia¬ daja ksztalt, odpowiadajacy tym pierscie¬ niom uszczelniajacym, a w przytoczonym przykladzie konce tulei sa nasuniete na krawedzie poziome pierscieni uszczelniaja¬ cych.Pierscienie posiadaja wlasnosc samo- uszczelnienfa sie pod dzialaniem cisnienia panujacego w rurach i jednoczesnie, opie¬ rajac sie scisle o konce tulei i o przylegle czesci, nie przepuszczaja plynów lub ga- — 2 —zów z zewnatrz w wypadku, gdy rury sa puste lub pozbawione cisnienia. Pomiedzy stykajace sie powierzchnie polówek opra¬ wy wprowadza sie pierscien uszczelniaja¬ cy /, który moze wchodzic równiez w zlo¬ bek k na obwodzie tulei c. Pierscien ten posiada równiez wlasnosc samo-uszczelnia- nia pod dzialaniem cisnienia wewnatrz rur oraz opierania sie cisnieniu, dzialajacemu z zewnatrz, Z rysunku wynika, ze pier¬ scienie uszczelniajace h scisniete sa i do¬ szczelnione pomiedzy czesciami polaczenia srubami t. Rowki b nie obnizaja wytrzyma¬ losci konców rur na cisnienie dzialajace na ich obwód (w wypadku, gdy rurociag sluzy do przeprowadzania plynu lub gazu pod cisnieniem) gdyz pierscienie uszczel¬ niajace h mieszcza sie poza rowkami b, wo¬ bec czego cisnienie wewnetrzne przechodzi na strone zewnetrzna konców rur, wytwa¬ rzajac przez to równowage hydrauliczna.Poniewaz sily dzialajace wzdluz rur, wy¬ wolane panujacem w tych rurach cisnie¬ niem, wytwarzaja naprezenia podluzne stanowiace tylko okolo polowy naprezen obwodowych, zlobki wiec b moga posiadac glebokosc, równajaca sie polowie grubosci scianki rur, bez obawy zmniejszenia wsku¬ tek tego wytrzymalosci nury, W odmianie wedlug £ig. 2, oprawa e posiada kryze tylko na jednym swym kon¬ cu, prawy zas jej koniec zamkniety jest dlawnica e1, która /dociska pierscienie u- szczelniajace do konców tulei c1 przy na¬ krecaniu nasrubka f1 na nagwintowany swo- rzen f2. Pierscienie uszczelniajace h1 posia¬ daja przekrój w ksztalcie litery U, który tworzy samouszczelniajace krawedzie, nad i pod koncami tulei c1, zaopatrzonej w srod¬ kowy, pierscieniowy wystep d1, wchodzacy pomiedzy przylegle konce rur. Krawedzie zewnetrzne pierscieni h1 moga byc w pew¬ nych wypadkach polaczone ze soba war¬ stwa gumy, obejmujaca konce.tulei c1 i o- pierajace sie na wnetrze oprawy e. Pier¬ scien uszczelniajacy tego rodzaju moze byc bardzo uzyteczny w wypadku, gdy oprawa sklada sie z dwóch, lub kilku czesci.Odmiana uwidoczniona na fig. 3 nadaje sie do rur cienkich. Pierscienie uszczelnia¬ jace h2, o przekroju kwadratowym,^przyci¬ skane sa do konców tulei c pierscieniem /, wtlaczanym do wnetrza oprawy e nasrubo- wywanym na te oprawe wydrazanytai na- srubkiem m.Pierscienie h2 na fig. 4 posiadaja rów¬ niez przekrój kwadratowy, a uzyta tu dlaw¬ nica e1 jest taka sama, jak na fig, 2. Dlaw- nice wciska sie nasrubkami f1, nakrecane- mi na sworznie f2, z glówkami /3 opieraja- cemi sie o kryze e2, utworzona na oprawie et przyczem aby sworznie nie mogly sie obracac czesc /4, wchodzaca w otwory kry¬ zy e2, posiada przekrój kwadratowy.Na obu koncach oprawy e (fig. 4° ) mieszcza sie dlawnice e1, dociagane ku so¬ bie dlugiemi sworzniami f2 z nasrubkami t1.W kazdym z podanych tu ustrojów moz¬ na zamiast zastosowanych w nich pierscie¬ ni uszczelniajacych zastosowac szczeliwo o jakimkolwiek innym przekroju.Na fig. 5, podobnej do fig. 2, pierscie¬ nie uszczelniajace h4, o malym okraglym przekroju wchodza szczelnie do odpowied¬ nich wydrazen pierscieniowych. Odpo¬ wiednie czesci tulei, kryz g i dlawnicy e sa sciete pochylo, aby dociskaly sie do pierscieni A4. W tern wykonaniu pierscie¬ nie A4 powinny bardzo mocno przyciskac dlawnice, aby otrzymac doskonala szczel¬ nosc w wypadkuf gdy rury sluza do prze¬ prowadzania pary, albo innego gazu lub plynu pod wysokiem cisnieniem. Pierscie¬ nie uszczelniajace mozna wówczas wyko¬ nac z miekkiej miedzi lub innego odpo¬ wiedniego materjalu.Odmiana przedstawiona na fig. 6 jest podobna do przedstawionej na fig. 4, z ta róznica, iz dotyczy polaczenia bardzo cien¬ kich rur zelaznych lub stalowych o kon¬ cach wzmocnionych przez nalozenie i przy- - 3 -lutów&hie pierscieni; tworzacych zgrubienie scianek X, -umozliwiajace utworzenie row¬ ków' b, bez zbytniego oslabienia konców rur. Fig. 7 dotyczy równiez rur o bardzo cienkich sciankach, ale w tym wypadku rowki utworzone zostaly bez oslabienia konców rur, a mianowicie, zapomoca wy¬ tloczenia na nich fald, tworzacych zlobki b widoczne na rysunku.Tulejom c,. zastosowanym w opisanych powyzej cdmianach, mozna nadac takie wymiary, aby odstep pomiedzy koncami rur byl wystarczajacy do wyjmowania przez nie pierscieni uszczelniajacych bez poruszania samych rur, Przy wyjmowaniu pierscieni uszczelniajacych w celu ich wy¬ miany nalezy najpierw rozlaczyc ogniwa oprawy i odsunac je nabok wzdluz rur, na¬ stepnie zdejmuja sie odcinki tulei i wresz¬ cie wyjmuja sie pierscienie uszczelniajace, wyciagajac je pomiedzy koncami rur.Na fig. 8 i 9 widzimy polaczenie, nada¬ jace sie równiez do cienkich rur metalo¬ wych, ale konce rur nie posiadaja tu zlob¬ ków, lecz pewne wzniesienia, o które za¬ czepia sie tuleja c. Na fig. 8 wzniesienia te zostaly utworzone przez rozszerzenie kon¬ ców rur, w celu utworzenia malych kryz y, ale oczywiscie kryzy te mozna równiez u- tworzyc, nakladajac i przylutowujac na koncach rur odpowiednie pierscienie. We¬ dlug fig. 9 pochyle wzniesienie utworzone jest przez rozszerzenie konca rury. W obu tych wypadkach na tulei c utworzone sa wystepy, dostosowane do ksztaltu wymie¬ nionych wzniesien. Otwory na koncach o- prawy powinny byc tak wielkie, aby czesci oprawy e, e!x mozna bylo przesunac ponad rozszerzonemi koncami rui', a do przyciska¬ nia pierscieni uszczelniajacych h2 moze sluzyc pierscien 1 rozciety lub podzielony na czesci.Z a s t-r ze zeni a. patentowe. 1. Polaczenie rur, w k torem oprawa cy¬ lindryczna obejmuje luznie tuleje, a cze¬ sci tej oprawy dociagaja sie (ku srodkowi w celu przycisniecia pierscieni uszczelnia¬ jacych do konców wymienioneij tulei, zna¬ mienne tern, ze tuleja obejmuje luznie kon«- ce rur i posiada wewnatrz pierscieniowe wystepy, zaczepiajace sie o pierscieniowe wglebienia na koncach rur, dzieki czemu rury moga wykonywac maly ruch wzgle¬ dem siebie, wywolywany rozszerzeniem sie i kurczeniem sie rur. 2. Polaczenie rur wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tern, ze wewnetrzne pierscieniowe wystepy tulei posiadaja pochyle boki. 3. Polaczenie rur wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tern, ze wewnetrzne wystepy pier¬ scieniowe tulei zaciskaja pomiedzy swemi koncami krawedzie pierscienia uszczelnia¬ jacego. 4. Polaczenie rur wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tern, ze tuleja sklada sie z czesci, pomiedzy któremi przedostaje sie z rury plyn pod cisnieniem panujacem wewnatrz, który dochodzi do konców rur.Henry Denman Cook.Gustaf Harald Lundgren.Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 6409 Ark. i, < &&¦Do opisu patentowego Nr 6409.Ark. 2.Druk L. Boguslawskiego, Warszawa.IOTL-K % i™*:j ntenfowego I PL