Pierwszenstwo: Opublikowano: 25.X.1971 64076 KI. 47 d, 7/66 HuaLkUim^iMStit Wspóltwórcy wynalazku: Ireneusz Piotrowski, Jferzy Olszewski Wlasciciel patentu: Cefctraltte Biuro Konstrukcyjne Obrabiarek Przed¬ siebiorstwo Panstwowe, Pruszków (Polska) ja-aLl-i*. « ff tTT ...,.,, .y,rt.-.,^r Napinacz pasa, zwlaszcza do napedów pasowych obrabiarek Przedmiotem wynalazku jest napinacz pasa, zwlaszcza do napedów pasowych obrabiarek, umoz¬ liwiajacy dokladna regulacje sily napiecia pasa.Znane sa wahadlowe napinacze pasa, w których krazek napinajacy jest osadzony na dzwigni, przy¬ mocowanej wahadlowo do nieruchomej czesci obrabiarki i ustalany w nastawionym polozeniu za pomoca urzadzenia zaciskowego. Sile napiecia pasa reguluje sie w tego rodzaju urzadzeniach przez ustawienie odpowiedniego kata nachylenia dzwigni wahadlowej.Zasadnicza wada tego rodzaju napinaczy jest mala dokladnosc regulacji, uniemozliwiajaca za¬ stosowanie ich w napedach, w których sila napie¬ cia winna byc zawarta w okreslonych, dosc was¬ kich granicach tolerancji.Znane sa równiez napinacze pasa, w których krazek napinajacy jest osadzony na suwaku prze¬ suwanym za pomoca urzadzenia srubowego. Umoz¬ liwiaja one regulacje sily napiecia ze znacznie wieksza dokladnoscia w porównaniu do napinaczy wahadlowych jednak wada ich sa stosunkowo du¬ ze wymiary napinacza pasa.Zadaniem wynalazku jest wyeliminowanie wad znanych dotychczas konstrukcji i zbudowanie ta¬ kiego napinacza pasa, który umozliwilby regulacje sily napiecia z wysoka dokladnoscia, a równo¬ czesnie zabieralby jak najmniej miejsca umozli¬ wiajac zmniejszenie wymiarów gabarytowych na¬ pedu. 10 15 20 25 30 2 Zadanie to zrealizowano wedlug wynalazku przez zastosowanie tulei osadzonej mimosrodowo na sworzniu, z ulozyskowanym na niej krazkiem napinajacym. Regulacje sily napiecia pasa uzys¬ kuje sie w napinaczu wedlug wynalazku przez zmiane wielkosci mimosrodu, a scislej rzutu mi- mosrodu na kierunek prostopadly do pasa w miej¬ scu jego napinania.Konstrukcja napinacza wedlug wynalazku umoz¬ liwila umieszczenie jego calego mechanizmu we¬ wnatrz krazka napinajacego, dzieki czemu nie wy¬ maga dodatkowego zapotrzebowania miejsca w mechanizmach napedowych obrabiarek. Wskutek mozliwosci zmiany odleglosci napinanego pasa od osi sworznia napinacza przez zmiane wielkosci mimosrodu obracanej na sworzniu tulei uzyskuje sie regulacje napiecia pasa z bardzo wysoka do^ kladnoscia, niemozliwa do uzyskania za pomoca znanych dotychczas konstrukcji.W porównaniu do tych znanych konstrukcji na¬ pinacz wedlug wynalazku charakteryzuje sie po¬ nadto znacznie mniejsza dlugoscia i ciezarem, co stanowi jego dodatkowe zalety.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycz¬ nie mimosrodowy napinacz pasa, fig. 2 — napi¬ nacz w przekroju wzdluz osi sworznia mocujacego, a fig. 3 — napinacz w przekroju poprzecznym wzdluz linii AA na fig. 2. Napinacz pasa wedlug wynalazku sklada sie z nastepujacych podstawu- 6407664076 3 wyeh zespolów: sworznia, tulei mimosrodowej oraz krazka.Sworzen 1 zakonczony u dolu gwintem 2 jest zaopatrzony w nakretke teowa 3 osadzona prze¬ suwnie w teowej prowadnicy 4 korpusu 5 obra¬ biarki. W górnej czesci sworzen jest zaopatrzony w czworokatny leb 6, sluzacy do zaciskania w prowadnicy lub zwalniania go, oraz w gwint 7 z nakretka 8 i przeciwnakretka 9, sluzacy do za¬ ciskania tulei mimosrodowej 19.Tuleja 10 jest zaopatrzona w mimosrodowy otwór, w którym osadzony jest sworzen 1, oraz w gniazdo 11 klucza, sluzacego do jej obracania w celu regulacji sily napiecia pasa. Na tulei 10 sa ponadto osadzone lozyska toczne 12 z pokry¬ wami 13 i tuleja dystansowa 14 sluzace do ulo- zyskowania krazka napinajacego 15.Dzialanie opisanego wyzej napinacza pasa jest nastepujace. Napinanie pasa 16 lub zespolu pa¬ sów klinowych opinajacych kolo pedzace 18 i kolo pedzone 17 przekladni pasowej wykonuje sie w dwóch etapach: W celu zgrubnego ustawienia na¬ pinacza nasadza sie klucz na leb 6 wykrecajac nieco sworzen 1 z nakretki teowej 3 i zwalniajac go w prowadnicy 4. Nastepnie przesuwa sie na¬ kretke teowa 3 wzdluz tej prowadnicy 4, az do oparcia sie krazka 15 napinacza o powierzchnie pasa 16, po czym sworzen 1 napinacza ustala sie w nastawionym polozeniu przez wkrecenie go w nakretke 3 i zacisniecie w prowadnicy 4 korpusu 5 obrabiarki.W celu dokladnej regulacji sily napiecia pasa zwalnia sie nakretke 8 i przeciwnakretke 9, uzys¬ kujac zluzowanie tulei mimosrodowej 10 i mozli¬ wosc jej obrotu za pomoca klucza osadzonego w 10 15 25 30 35 gniezdzie 11 i dokladnego nastawienia odpowied¬ niej wielkosci mimosrodu S, mocuje sie tuleje mimosrodowa 10 w nastawionym polozeniu przez dokrecenie nakretki 8 i przeciwnakretki 9 docis¬ kajac ja do powierzchni korpusu 5 obrabiarki.Niezamierzone zwolnienie zacisku nakretki 8 i przeciwnakretki 9 napinacza pasa wedlug wy¬ nalazku nie powoduje, jak to ma miejsce na przy¬ klad w przypadku napinaczy wahadlowych, gwal¬ townego odrzucenia krazka napinajacego, a tym samym nie moze byc przyczyna wypadków z tego powodu.Napinacz pasa wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie zwlaszcza do napedów pasowych zespolów obrabiarek. PL PLPriority: Published: October 25, 1971 64076 IC. 47 d, 7/66 HuaLkUim ^ iMStit Inventors of the invention: Ireneusz Piotrowski, Jferzy Olszewski Patent owner: Cefctraltte Biuro Konstrukcyjne Machinerabiarek Przedsiebiorstwo Panstwowe, Pruszków (Poland) me-al-i *. «Ff tTT ...,. ,, .y, rt .-., ^ R Belt tensioner, especially for belt drives of machine tools The subject of the invention is a belt tensioner, especially for belt drives of machine tools, allowing for the fine adjustment of belt tension force. are oscillating belt tensioners in which the tensioning pulley is mounted on a lever, pivoted to a stationary part of the machine tool and fixed in a preset position by means of a clamping device. The belt tension force is regulated in this type of devices by setting the appropriate angle of inclination of the toggle lever. The main disadvantage of this type of tensioner is the low accuracy of adjustment, making it impossible to use them in drives where the tension force should be contained in certain, quite There are also known belt tensioners in which the tensioning pulley is mounted on a slider moved by means of a screw device. They enable the adjustment of the tension force with much greater accuracy compared to the pendulum tensioners, however, their disadvantage is the relatively large dimensions of the belt tensioner. The aim of the invention is to eliminate the drawbacks of previously known structures and to build such a belt tensioner, which would allow the adjustment of the tension force with high accuracy, and at the same time it would take up as little space as possible, making it possible to reduce the overall dimensions of the accelerator. According to the invention, this task has been accomplished by using a bushing eccentrically mounted on the pin, with a tensioning pulley placed thereon. Adjustment of the belt tension force is achieved in the tensioner according to the invention by changing the size of the eccentric, and more strictly the projection of the meat in the direction perpendicular to the belt in the place of its tension. The construction of the tensioner according to the invention made it possible to place its entire mechanism inside the pulley. tensioner, so it does not require additional space requirements in the drive mechanisms of machine tools. Due to the possibility of changing the distance of the tensioned belt from the axis of the tensioner pin by changing the size of the eccentric rotated on the sleeve pin, the adjustment of the belt tension is achieved with a very high accuracy, impossible to achieve with the previously known constructions. moreover, it is characterized by a considerably lower length and weight, which are its additional advantages. The invention is illustrated for example in the drawing in which Fig. 1 schematically shows an eccentric belt tensioner, Fig. 2 - tensioner along the axis the fastening pin, and Fig. 3 - the tensioner in a cross-section along the line AA in Fig. 2. The belt tensioner according to the invention consists of the following bases - 6407664076 3 assembly lines: a pin, an eccentric sleeve and a pulley. The pin 1 ended at the bottom with a thread 2 is provided with a T-nut 3 slidably mounted in a T-guide 4 of the machine body 5. In its upper part, the pin is provided with a square head 6 for clamping in or releasing the guide, and a thread 7 with a nut 8 and a counter nut 9 for clamping the eccentric sleeve 19. The sleeve 10 is provided with an eccentric hole in which a pin 1 is embedded and a key socket 11 for turning it in order to adjust the belt tension force. On the sleeve 10, moreover, are mounted rolling bearings 12 with covers 13 and a spacer sleeve 14 to accommodate the tension pulley 15. The operation of the belt tensioner described above is as follows. The tensioning of the belt 16 or the V-belt assembly between the sprocket 18 and the pulley 17 of the belt transmission is performed in two stages: To adjust the tensioner coarse, put a key on the head 6 by twisting the pin 1 slightly from the T-nut 3 and releasing it in of the guide 4. Then the T-nut 3 is moved along this guide 4 until the tensioner pulley 15 rests against the belt surface 16, then the pin 1 of the tensioner is set in the set position by screwing it into the nut 3 and clamping it in the guide 4 of the body 5 of the machine tools. In order to fine-tune the belt tension force, the nut 8 and the counter nut 9 are released, thus loosening the eccentric sleeve 10 and the possibility of its rotation by means of a key embedded in the seat 11 and setting the correct size eccentric S, clamp the eccentric bushing 10 in the set position by tightening the nut 8 and the counter nut 9 pressing it against the surface of the body 5 of the machine tool The inadvertent release of the nut 8 and lock nut 9 of the belt tensioner according to the invention does not, as is the case with swing tensioners, for example, cause the tension pulley to be rapidly rejected and therefore cannot be the cause of accidents therefor. The belt tensioner according to the invention can be used in particular for belt drives of a machine tool assembly. PL PL