PL64007B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 20.IV.1967 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 30.IX.1971 64007 KI. 47 P, 21/04 MKPF 16 1,21/04 Wspóltwórcy wynalazku: Waldemar Wissinger, Gerhard Osterhagen, Friedhelm Krebsbach Wlasciciel patentu: Dynamit Nobel Aktiengesellschaft, Troisdorf, (Niemiecka Republika Federalna) Polaczenie rurowe kielichowe Przedmiotem wynalazku jest polaczenie rurowe kielichowe, w którym koniec jednej rury jest wsuniety do kielicha sasiedniej rury i uszczelnio¬ ny w nim za pomoca wkladki posredniej w po¬ staci gumowego elastycznego pierscienia uszczel¬ niajacego, zabezpieczonego dodatkowo przed prze¬ sunieciem za pomoca pierscienia oporowego.Znane juz sa róznego rodzaju rozwiazania po¬ laczen rurowych kielichowych, w których piers¬ cien uszczelniajacy z reguly jest umieszczony i zamocowany w przestrzeni miedzy wewnetrzna powierzchnia kielicha i zewnetrzna powierzchnia wsunietej w ten kielich koncówki sasiedniej rury.W tych znanych rozwiazaniach do ustalenia po¬ lozenia pierscienia uszczelniajacego sluza pierscie¬ niowe przestrzenie, uksztaltowane przez wykona¬ nie rozszerzen na srednicy rur. Jednak wykonanie takich przestrzeni pierscieniowych i poprawny montaz wyposazonych w ten sposób polaczen kie¬ lichowych sa klopotliwe. Równiez znane ksztalty pojedynczych lub wielokrotnych elementów opo¬ rowych, sluzacych do ustalenia pierscieni uszczel¬ niajacych, które to elementy sa najczesciej wy¬ konane z metalu lub twardej gumy i przywulka- nizowane do pierscienia uszczelniajacego, wyma¬ gaja duzych nakladów pracy, nie dajac przy tym rozwiazania zadowalajacego technicznie.Przy montazu opisanego zlacza kielichowego wystepuja znaczne sily, które powoduja odksztal¬ cenia pierscienia uszczelniajacego, zanim ten 10 15 20 25 osiagnie przewidziane polozenie montazowe. Z tego wzgledu czesto nie daje sie uzyskac równomier¬ nej na calym obwodzie deformacji pierscienia uszczelniajacego. Dalsza niedogodnosc znanych po¬ laczen kielichowych polega na tym, ze do rozla¬ czenia takiego polaczenia potrzebne sa duze sily, które zazwyczaj prowadza do zniszczenia piers¬ cienia uszczelniajacego, a w przypadku rur wy¬ konanych z termoplastycznych tworzyw sztucz¬ nych moga spowodowac uszkodzenie rur.WyinaflJazek ma na cellu skonstruowanie polaczenia kielichowego, które byloby pozbawione tych wad i niedogodnosci i mogloby znalezc zastosowanie zwlaszcza do rur z tworzyw sztucznych o duzych srednicach, bez wymagan tolerancji srednic tych rur i bez wykonywania na ich powierzchni piers¬ cieniowych przestrzeni lub komór. Dalszym celem wynalazku jest wyeliminowanie koniecznosci przy¬ kladania duzych sil dla laczenia lub rozlaczania rur.Wedlug wynalazku cel ten osiaga sie przez za¬ stosowanie w polaczeniu kielichowym gumowego pierscienia uszczelniajacego zlozonego z trzech czesci, a mianowicie odksztalcalnej wlasciwej wargi uszczelniajacej, lacznika i pierscienia usta¬ lajacego o przekroju poprzecznym w ksztalcie noska. Ponadto polaczenie jest zaopatrzone w pierscien oporowy trwale polaczony co najmniej z kielichem i zaopatrzony w rowek, do którego wchodzi nosek pierscienia uszczelniajacego. 6400764007 3 Zewnetrzna powierzchnia pierscienia uszczelnia¬ jacego w stanie nie zamontowanym jest stozkowa o kacie stozka okolo 60°, wznoszacym sie od kra¬ wedzi czolowej pierscienia ustalajacego, dzieki czemu koncowa krawedz wargi uszczelniajacej posiada w stanie swobodnym srednice znacznie wieksza niz odpowiednia srednica wewnetrzna kie¬ licha. Równoczesnie srednica zewnetrzna piers¬ cienia ustalajacego w stanie nie zamontowanym jest mniejsza od wewnetrznej srednicy kielicha.Wlasciwa warga uszczelniajaca pierscienia usz¬ czelniajacego ma w przekroju poprzecznym ksztalt trójkata, a na swej zewnetrznej powierzch¬ ni przylegajacej do scianki kielicha ma pierscie¬ niowe wystepy uszczelniajace oddzielone od siebie rowkami obwodowymi.Pierscien oporowy, konczacy sie równo z po¬ wierzchnia czolowa kielicha, posiada na przeciw¬ leglej powierzchni czolowej sciecie, które przy luzowaniu polaczenia podtrzymuje warge uszczel¬ niajaca pierscienia uszczelniajacego, zapobiegajac jej podwinieciu.Pierscien oporowy w stanie zmontowanym jest trwale zespojony na przyklad przez zgrzewanie lub spawanie z kielichem, a ewentualnie równiez z wlozona do niego koncówka sasiedniej rury.Polaczenie miedzy pierscieniem oporowym a we¬ wnetrzna powierzchnia kielicha moze tez byc osiagniete przez umieszczenie na zewnetrznej po¬ wierzchni tego pierscienia co najmniej jednego zaczepu o ksztalcie zebów pily lub gwintu lub pierscieniowego wystepu lub pierscieniowego row¬ ka. W odmianie wynalazku polaczenie to moze byc osiagniete co najmniej miedzy pierscieniem a kie¬ lichem za pomoca poprzecznych kolków.Opisane polaczenie kielichowe przewyzsza inne znane rozwiazania, zwlaszcza w zastosowaniu do rur z tworzyw sztucznych termoplastycznych. Za¬ stosowanie wynalazku wymaga jedynie wykonania pierscienia uszczelniajacego i pierscienia oporo¬ wego oraz uksztaltowania na koncu rury kielicha przez jej rozszerzenie za -pomoca gladkiego trzpie¬ nia. Korzystne jest wykonanie kielicha dwustop¬ niowego o dwóch odsadzeniach. Pierwsze odsadze¬ nie odpowiada zewnetrznej srednicy laczonej rury i ustala jej polozenie w kierunku promieniowym.Drugie odsadzenie miesci pierscienie uszczelnia¬ jacy i oporowy. Opisane polaczenie kielichowe jest odporne na sily rozciagajace i zachowuje szczelnosc nawet w przypadku przesuniec polaczonych rur.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia polaczenie w stanie zmontowanym w przekroju podluznym, fig. 2 — pierscien uszczel¬ niajacy przed zamontowaniem w przekroju po¬ przecznym, fig. 3 — osadzenie pierscienia uszczel¬ niajacego na pierscieniu oporowym, a fig. 4 do 8 — rózne odmiany polaczen miedzy pierscieniem ( oporowym i kielichem.Jak uwidoczniono na fig. 1, rura 1 jest zaopa¬ trzona na koncu w rozszerzenie 2 i kielich 3. Sa¬ siednia rura 4 jest wsunieta w rozszerzenie 2 spel- 4 niajace role prowadzenia. W kielichu 3 jest osa¬ dzony pierscien uszczelniajacy 5 wraz z pierscie¬ niem oporowym 6.Pierscien uszczelniajacy 5 z elastycznej gumy 5 wykonany jest w calosci z trzech czesci pierscie¬ niowych 7, 8, 9, z których wlasciwa warga uszczel¬ niajaca 7, odksztalcana wewnatrz wolnej przestrze¬ ni 23 w kielichu 3, jest polaczona jednostronnie poprzez lacznik 8 z pierscieniem ustalajacym 9. 10 Pierscien ustalajacy 9 ma przekrój w ksztalcie noska ustalajacego, który jest umieszczony w row¬ ku 11 pierscienia oporowego 6.Pierscien uszczelniajacy 5 jest tak wykonany, ze w stanie swobodnym fig. 2 i 3 (nie zamontowanym) jego zewnetrzna powierzchnia ma ksztalt stozka o kacie okolo 60°, wznoszacym sie od krawedzi czolowej 17 pierscienia ustalajacego 9. Krawedz czolowa 17 ma srednibe mniejsza od srednicy wewnetrznej kielicha 3. Natomiast koncowa kra¬ wedz 16 wargi uszczelniajacej 7 ma w stanie swo¬ bodnym srednice znacznie wieksza od wewnetrz¬ nej srednicy kielicha 3. Równiez krawedz 15 na stozkowej powierzchni pierscienia uszczelniajacego 5 ma w stanie swobodnym srednice wieksza od wewnetrznej srednicy kielicha. Dzieki temu, po wsunieciu pierscienia 5 do kielicha 3, sily spre¬ zyste wywolane jego odksztalceniem dociskaja warge uszczelniajaca do powierzchni wewnetrznej kielicha.Warga uszczelniajaca 7 ma w przekroju ksztalt trójkata, a na powierzchni przylegajacej do kie¬ licha jest zaopatrzona w zebra uszczelniajace 25 oddzielone od siebie rowkami.W celu udogodnienia montazu, koniec rury 4 po¬ siada zukosowanie 12, które przy wsuwaniu rury naciska na warge uszczelniajaca 7. Powoduje to lekkie odksztalcenie wargi uszczelniajacej i lepsze jej docisniecie do powierzchni kielicha. W czasie pracy rurociagu panujace w nim cisnienie prze¬ dostaje sie do pierscieniowej przestrzeni 23 i dzia¬ lajac na znajdujaca sie po tej stronie skosna po¬ wierzchnie trójkatnego przekroju wargi 7, do¬ ciska ja jeszcze bardziej do powierzchni kielicha.Sila docisku jest przy tym proporcjonalna do cis¬ nienia w rurociagu.Pierscien oporowy 6 jest osadzony w kielichu 3 tak gleboko, ze jego koniec nie wystaje poza czo¬ lowa plaszczyzne kielicha. Pierscien 6 na swoim koncu skierowanym do wnetrza kielicha ma scie¬ cie 13, które przy luzowaniu polaczenia wspiera warge uszczelniajaca 7 pierscienia 5. Dzieki temu, wyciaganie rury 4 z kielicha nie powoduje pod¬ winiecia wargi uszczelniajacej i zakleszczenia pierscienia 5. Na zewnetrznym koncu pierscien oporowy 6 ma sciecie 24, które ulatwia wprowa¬ dzenie rury 4 w czasie montazu polaczenia.Wedlug wynalazku, pierscien oporowy 6 jest trwale polaczony co najmniej z kielichem 3.W tym celu pierscien 6 posiada w kierunku osio¬ wym taka dlugosc, iz jego wcisniecie do kielicha daje wystarczajaca trwalosc zlaczenia. Równoczes¬ nie pierscien 6 wzmacnia koncówke kielicha i czy¬ ni ja wytrzymala na udarnosc.64007 Korzystnym jest dalsze wzmocnienie trwalosci spojenia miedzy pierscieniem 6 a kielichem 3.W tym celu pierscien oporowy 6 jest zaopatrzony na swojej zewnetrznej powierzchni, miedzy wyste¬ pem 11 a plaszczyzna czolowa, w co najmniej je¬ den ksztaltowy zaczep na styku z wewnetrzna powierzchnia kielicha 3. Zaczep ten ma ksztalt zeba pily 14, 10, lub gwintu 18, lub pierscienio¬ wego wystepu 19 lub pierscieniowego rowka 20, jak to pokazano na fig. 1, 4, 5 i 6. Spojenie to moze tez byc osiagniete za pomoca sklejenia lub zgrzania pierscienia 6 z kielichem 3, jak to po¬ kazano na fig. 8, wzglednie za pomoca osadzenia poprzecznych kolków 21, jak pokazano na fig. 7.W kazdym z opisanych przypadków uzyskuje sie docisniecie uszczelniajacych wystepów 25 do kielicha 3 i pewne osadzenie pierscienia ustala¬ jacego 9 pierscienia uszczelniajacego 5 w rowku pierscieniowym 11 pierscienia oporowego 6. Wy¬ konanie pokazanych na fig. 4 do 6 rodzajów zla¬ czenia przeprowadza sie przez ksztaltowanie na goraco. Pierscien oporowy 6 zaopatrzony w wy¬ step 19 moze byc osadzony skurczowo przez wcis¬ niecie do goracego kielicha 3. Goracy kielich moze byc tez wcisniety do pierscieniowego rowka 20.Jako poprzeczne kolki 21 moga byc zastosowane nity lub sworznie, które moga byc wspawane.Zespojenie pokazane na fig. 8 mozna przeprowa¬ dzic za pomoca rozpuszczalników (w przypadku rur z tworzyw sztucznych), lub za pomoca obróbki cieplnej. Mozna tez zastosowac zgrzewanie za po¬ moca pradu elektrycznego, jezeli uprzednio na po¬ wierzchnie styku 22 nalozy sie material o duzej stratnosci elektrycznej. PL PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Polaczenie rurowe kielichowe zaopatrzone w elastyczny gumowy pierscien uszczelniajacy za¬ bezpieczony dodatkowo przed przesunieciami wzdluznymi za pomoca pierscienia oporowego, znamienne tym, ze posiada gumowy elastyczny pierscien uszczelniajacy (5) skladajacy sie z trzech czesci (7, 8, 9), z których wlasciwa warga uszczel¬ niajaca (7), odksztalcalna wewnatrz przestrzeni pierscieniowej (23), jest polaczona za posrednic¬ twem lacznika (8) z pierscieniem ustalajacym (9) o przekroju poprzecznym w ksztalcie noska, a równoczesnie posiada pierscien oporowy (6) po- 6 laczony trwale co najmniej z kielichem (3) i zao¬ patrzony w pierscieniowy rowek (11), do którego wchodzi nosek pierscienia ustalajacego (9).

2. Polaczenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, 5 ze zewnetrzna powierzchnia pierscienia uszczel¬ niajacego (5) w stanie nie zamontowanym ma ksztalt stozka o kacie okolo 60° wznoszacym sie od krawedzi czolowej (17) pierscienia ustalajace¬ go (9), przy czym krawedz koncowa (16) wargi 10 uszczelniajacej (7) posiada w stanie swobodnym srednice znacznie wieksza niz odpowiednia sred¬ nica wewnetrzna kielicha (3).

3. Polaczenie wedlug zastrz. li 2, znamienne tym, ze srednica zewnetrzna pierscienia ustalaja- 15 cego (9) w nie zamontowanym pierscieniu uszczel¬ niajacym (5) jest nieco mniejsza od odpowiedniej wewnetrznej srednicy kielicha (3).

4. Polaczenie wedlug zastrz. 1 do 3, znamienne tym, ze wlasciwa warga uszczelniajaca (7) piers- 20 cienia uszczelniajacego (5) ma w przekroju po¬ przecznym ksztalt trójkata, a na swej zewnetrznej powierzchni przylegajacej do scianki kielicha (3) ma pierscieniowe uszczelniajace wystepy (25) od¬ dzielone od siebie rowkami obwodowymi.

5. Polaczenie wedlug zastrz. 1 do 4, znamienne tym, ze pierscien oporowy (6), konczacy sie równo z powierzchnia czolowa kielicha (3), posiada na przeciwleglej powierzchni czolowej skierowanej g do wnetrza kielicha sciecie (13), które przy luzo^ waniu polaczenia przytrzymuje warge uszczelnia¬ jaca (7) pierscienia uszczelniajacego (5) i zapobiega jej podwinieciu i zaklinowaniu pierscienia (5).

6. Polaczenie wedlug zastrz. 1 do 5, znamienne 35 tym, ze pierscien oporowy (6), w stanie zmonto¬ wanym jest trwale zespojony z kielichem (3) i ewentualnie równiez z wlozona do niego rura (4).

7. Polaczenie wedlug zastrz 1 do 6, znamienne tym, ze pierscien oporowy (6) jest zaopatrzony na 40 swojej zewnetrznej powierzchni, miedzy wystepem (11), a plaszczyzna czolowa, w co najmniej jeden ksztaltowy zaczep na styku z wewnetrzna po¬ wierzchnia kielicha, a zaczep ten ma ksztalt ze¬ bów pily (10) lub gwintu (18) lub wystepu piers- 4i cieniowego (19) lub rowka pierscieniowego (20).

8. Polaczenie wedlug zastrz. 1 do 7, znamienne tym, ze pierscien oporowy (6) jest trwale polaczo¬ ny co najmniej z kielichem (3) za pomoca po¬ przecznych kolków (21). 25 Dokonano ».°r*i P°Pr awkiKI. 47 P, 21/04 64007 MKP F 16 1, 21/04 78 3 FIG 2 6\ F/G 3 9 \1 FIG. 4 FIG. 5 FIG. 6 FIG. 7 FIG. 8 PZG w Pab., zam. 1204-71, nakl. 310 egz. PL PL