PL64002B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 30.XI.1971 64002 KI. 21 di, 55/60 MKP H 02 k, 9/22 31 Li uHBrtldu pcm-*« liotekaT Ptirttet &-*&** Twórca wynalazku: Jsnos Kov&cs Wlasciciel patentu: Ganz Yillamossdgi Miivek, Budapeszt (Wegry) Uklad chlodzenia wykonanych z blach korpusów elektrycznych maszyn wirujacych Przedmiotem wynalazku jest uklad chlodzenia wyko¬ nanych z blach korpusów elektrycznych maszyn wiru¬ jacych.Jak wiadomo we wszystkich konstrukcjach maszyn elektrycznych dazy sie do intensyfikacji ukladu chlodze¬ nia, w wyniku którego eliminuje sie szkodliwe grzanie sie elektrycznych maszyn i uzyskuje wieksze wykorzy¬ stanie maszyny, podwyzszona jej sprawnosc, a tym sa¬ mym wzrost jej mocy.Znane sa liczne rozwiazania chlodzenia wykonanych z blachy korpusów elektrycznych maszyn, w szczególnosci korupsów wirników wzglednie stojanów. Najbardziej rozpowszechnione jest chlodzenie promieniowe i osiowe.Przy chlodzeniu promieniowym korpus sklada sie z pakietów blach miedzy którymi rozmieszczone sa szcze¬ liny przewietrzeniowe. Powietrze chlodzace — jesli prze¬ plywa równiez przez wirnik — splywa pomiedzy walem i wewnetrznym otworem wykonanego z blach korpusu wirnika do wirnika, a nastepnie odplywa w kierunku promieniowym poprzez szczeliny przewietrzeniowe. Je¬ zeli równiez i korpus stojana zaopatrzony jest w szcze¬ liny przewietrzeniowe to powietrze plynie nastepnie przez szczeliny przewietrzeniowe stojana w kierunku obudowy. W tym systemie przeplyw powietrza zapew¬ niaja wkladki wentylacyjne wirnika.Przy chlodzeniu osiowym korpus nie jest podzielony na pakiety blach. Dla zapewnienia przeplywu powietrza rozmieszcza sie w blachach otwory, w jednym lub kilku rzedach odpowiednio do potrzebnej powierzchni chlo¬ dzenia. 10 15 20 25 30 W zestawionych korpusach z tak wykonanych blach powstaja osiowe kanaly przewietrzeniowe, przez które plynie powietrze.Osiowe chlodzenie jest w wielu wypadkach pozadane na przyklad w celu skrócenia dlugosci korpusu maszyny, poniewaz przy osiowym chlodzeniu dlugosc maszyny zo¬ staje zmniejszona o miejsce potrzebne na promieniowe szczeliny przewietrzeniowe. Tym samym krytyczna licz¬ ba obrotów maszyny jest korzystniejsza, dlugosc uzwoje¬ nia z miedzi jest mniejsza, co powoduje zmniejszenie strat miedzi stojana i wirnika, jak równiez skrócenie maszyny.Stosowanie osiowych kanalów przewietrzeniowych o dzialaniu chlodzacym jest niekorzystne z wielu wzgle¬ dów. W jednym rzedzie mozna rozmiescic tylko kanaly o okreslonych wymiarach i w okreslonej liczbie. Jezeli to nie daje wystarczajacej powierzchni chlodzenia, wtedy trzeba rozmiescic kanaly w kilku rzedach, jednakze ich skutecznosc dzialania jest znacznie zmniejszona w wy¬ niku znacznej róznicy temperatur pomiedzy rzedami ka¬ nalów. Rozmieszczone w kilku rzedach kanaly powiek¬ szaja wysokosc wienca korpusu, a tym samym srednice i ciezar maszyny. Przy danej wysokosci wienca liczba rozmieszczonych w rzedzie kanalów i liczba rzedów ograniczona jest magnetycznym strumieniem, gdyz musi byc utrzymany dany strumien magnetyczny pomiedzy scianami kanalów.Znane jest przy osiowym chlodzeniu rozwiazanie, w którym w wiencu korpusu ulozone sa osiowo i osiowo uzebrowane rury chlodzace. Pomiedzy blachami i uze- €400264002 3 4 browana rura chlodzaca pozostawia sie wolna przestrzen, przez która przeplywa srodek chlodzacy. Równiez i w tej odmianie wada jest znaczna wysokosc wienca, ko¬ nieczna dla osiagniecia dostatecznego chlodzenia.Znane jest równiez rozwiazanie, w którym na obwo¬ dzie wienca korpusu znajduja sie zebra utworzone przy pomocy odpowiedniego prasowania samych blach kor¬ pusu. W tej odmianie nastepuje jednakze w wiencu ma¬ szyny na odcinku od ulozonych w zlobkach zwojów do rozmieszczonych na obwodzie zeber równiez znaczna róznica temperatur, która powstaje takze w zebrach wy¬ tworzonych z blach oraz na powierzchni zeber.Celem wynalazku jest wyeliminowanie znanych wad ukladu chlodzenia osiowego blachowanych korpusów elektrycznych maszyn wirujacych, jak tez podwyzszenie skutecznosci chlodzenia.Cel powyzszy zostal osiagniety za pomoca ukladu we¬ dlug wynalazku, który polega na tym, ze pomiedzy bla¬ chy korpusu wlozone sa w dowolnej odleglosci od sie¬ bie plyty chlodzace z materialu dobrze przewodzacego cieplo, równolegle do zelaznych blach korpusu. Zada¬ niem tych plyt chlodzacych jest znaczne zwiekszenie od¬ prowadzania ciepla powstajacego w zwojach ulozonych w zlobkach, w wiencu i wystepach wirnika do wienca lub w kierunku zeber rozmieszczonych na obwodzie wienca maszyny wzglednie w kierunku znajdujacych sie na obwodzie wienca rur chlodzacych.Na czesci powierzchni plyt chlodzacych rozmieszczone sa zebra zapewniajace osiowy przeplyw czynnika chlo¬ dzacego i odprowadzenie ciepla z plyt usytuowane ko¬ rzystnie pionowo do powierzchni plyt. Zebra te tworza krótkie przerywane plaszczyzny w kierunku przeplywu czynnika chlodzacego. Uklad ten korzystnie zwieksza przewodzenie ciepla pomiedzy zebrami a czynnikiem chlodzacym. Zebrowane plyty chlodzace sa w ten sposób rozmieszczone pomiedzy zelaznymi blachami, ze wystaja poza wieniec, lub tez moga byc rozmieszczone w ten sposób, ze znajduja sie tylko w wiencu.W zamknietych maszynach wystajace poza wieniec plyty chlodzace moga byc tak rozmieszczone, ze pomie¬ dzy czescia uzebrowana i wiencem, celowo równiez po¬ za czescia uzebrowana, umieszczony jest rzad osiowych rur chlodzacych wzglednie umieszczone sa rzedy rur chlodzacych, które przechodza przez plyty chlodzace, la¬ cza sie powierzchnia czolowa z maszyna przy czym po¬ wyzsze rury chlodzace polaczone sa z plytami chlodza¬ cymi w ten sposób, aby zachodzilo dobre przewodzenie ciepla.W ten sposób mozna uzyskac dobre przewodzenie cie¬ pla od zelaznego korpusu do chlodzacych rur, w których plynie zewnetrzny czynnik chlodzacy. Na rurach chlo¬ dzacych rozmieszczone sa uzebrowane wkladki chlodza¬ ce w celu zwiekszenia powierzchni chlodzenia i lepszego przenoszenia ciepla do zewnetrznego czynnika chlodza¬ cego. Takie uksztaltowanie jest wlasciwe, gdy czynnikiem chlodzacym jest gaz.Jezeli zewnetrznym czynnikiem chlodzacym jest ciecz, to w rurach chlodzacych mozna rozmiescic odpowiednio dobrane metalowe wkladki rurowe o dobrym przewod¬ nictwie cieplnym, przez które plynie zewnetrzny czyn¬ nik chlodzacy, zwlaszcza ciecz. Do konców wkladek ru¬ rowych podlaczone sa rury laczace i rozdzielajace, któ¬ re sluza do przewodzenia czynnika chlodzacego. Wew¬ netrzny czynnik chlodzacy, który chlodzi polaczenia czo¬ lowe uzwojenia i wirnik jest chlodzony na uzebrowanych powierzchniach plyt chlodzacych. Plyty chlodzace wysta¬ jace poza wieniec moga byc tak wykonane, ze czesc uze¬ browana w poblizu wienca znajduje sie poza nim.Przy takim ukladzie czynnik chlodzacy przeplywajacy 5 osiowo pomiedzy zebrami chlodzacych plyt chlodzi bla- chowany korpus.Plyty chlodzace moga byc równiez wykonane w ten sposób, ze ich czesc uzebrowana siega do wewnatrz wienca korpusu. W tej odmianie w zelaznych blachach nalezy wykonac otwory w tych miejscach w których znaj¬ duje sie uzebrowana czesc plyt chlodzacych. Czynnik chlodzacy chlodzi korpus (maszyne) przeplywajac po¬ miedzy zebrami a plytami chlodzacymi znajdujacymi sie w otworach wienca. Uklad ten jest korzystny, ponie¬ waz przy tym ukladzie cieplo nie musi przenikac przez caly wieniec i tym samym mozna znacznie zmniejszyc róznice temperatur, a wiec rozklad ciepla w plaszczyz¬ nach blach.Oczywiscie zarówno odmiana z plytami chlodzacymi wystajacymi poza wieniec blach, jak równiez odmiana z plytami chlodzacymi znajdujacymi sie w otworach wien¬ ca moga byc stosowane w maszynach otwartych i maszy¬ nach zamknietych. Przy maszynach otwartych czynnik chlodzacy doplywa z otoczenia do maszyny i przeplywa¬ jac przez uzebrowany uklad chlodzacy, chlodzi maszyne, a nastepnie odplywa do otoczenia.Przy stosowaniu ukladu chlodzenia w maszynach zam¬ knietych, przez maszyne przeplywa i jednoczesnie chlo¬ dzi ja znajdujacy sie wewnatrz maszyny czynnik chlo¬ dzacy, który jest ochladzany w zabudowanych w ma¬ szynie wymiennikach ciepla, po czym plynie na nowo ukladem chlodzenia, czyli ze w maszynie istnieje obieg zamkniety.Skutecznosc chlodzenia mozna korzystnie zwiekszyc w ten sposób, ze ulozone pomiedzy blachami wklada sie plyty chlodzace tak, ze pokrywaja sie one równiez z wewnetrznymi wycieciami tych blach.Chlodzenie mozna jeszcze bardziej poprawic, przez to, ze plyty chlodzace wykonuje sie z metalu bedacego dobrym przewodnikiem ciepla, zwlaszcza z miedzi lub glinu, badz stopu tych metali.Wynalazek jest przykladowo wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podluzny ukladu chlodzenia, zabudowanego na obwodzie korpusu ele¬ ktrycznej maszyny wirujacej* fig. 2, przedstawia widok z boku ukladu wedlug fig. 1, fig. 3 przedstawia uklad chlodzenia w wiencu korpusu, fig. 4 przedstawia widok z boku ukladu wedlug fig. 3, fig. 5 przedstawia uklad na obwodzie korpusu elektrycznej maszyny wirujacej z wbudowanym chlodzeniem rurowym, fig. 6 przekrój ma¬ szyny otwartej zaopatrzonej w uklad chlodzenia wedlug wynalazku, a fig. 8 przedstawia przekrój podluzny ma¬ szyny zamknietej z chlodzeniem rurowym i ukladem chlodzenia wedlug wynalazku.Miedzy blachy korpusu 1 wlozone sa chlodzace plyty 2. Na chlodzacych plytach 2 znajduja sie uksztaltowane zebra 3. Do osiowej chlodzacej rury 4 dopasoawne sa plyty chlodzace z wywinietym obrzezem 5. W rurze chlodzacej umieszczona jest trwale uzebrowana chlo¬ dzaca wkladka 6. Innymi slowy, czesci chlodzacych plyt 2 znajdujacych sie poza i/lub wewnatrz korpusu 1 sto- jana lub wewnatrz korpusu 1 wirnika, uformowane sa za pomca wykrawania zebra 3, które sa wykrepowane wedlug ich linii osiowej i ustawione prostopadle do plaszczyzny plyt chlodzacych, przy czym zebra znajduja- 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 64002 6 ce sie wewnatrz korpusu 1 siegaja do wglebien korpusu, a na czesci chlodzacych plyt 2 wystajacych poza zew¬ netrzny obwód korpusu 1 stojana sa rozmieszczone chlo¬ dzace rury 4 w kieruku równoleglym do osi.W innej postaci wykonania przedmiotu wynalazku przez wykrojone i wywiniete otwory w plytach chlodza¬ cych przeprowadzone sa metalowe rury chlodzace po¬ laczone metalicznie z plytami chlodzacymi, biegnace osiowo i rozmieszczone w jednym lub kilku rzedach, przy czym uklad ten wyróznia sie tym, ze na plytach chlodzacych znajdujacych sie poza wiencem korpusu sto¬ jana, na czesciach wystajacych poza rury wzglednie na czesciach znajdujacych sie pomiedzy rurami, rozmiesz¬ czone sa zebra prostopadle do powierzchni plyt chlodza¬ cych, dopuszczajace osiowy przeplyw wewnetrznego czyn¬ nika chlodzacego, wykrepowane wokól ich osi podluznej i laczace sie na obu koncach w kierunku osiowym z ply¬ ta chlodzaca wzglednie ze soba.Inna cecha wynalazku jest to, ze na wywinietej czesci plyty chlodzacej umieszczony jest metalowy pierscien dociskowy.Kolejna cecha wynalazku polega na tym, ze rury chlo¬ dzace sa speczone od wewnatrz dla uzyskania dobrze przewodzacego cieplo polaczenia pomiedzy plytami chlo¬ dzacymi. Dla uzyskania lepszego odprowadzenia ciepla wmontowane sa w rury chlodzace wieloramienne wklad¬ ki chlodzace 6.Wedlug wynalazku równiez i na czesciach rur chlo¬ dzacych lezacych ponad czolem uzwojenia osadzone sa uzebrowane plyty chlodzace.W ukladzie wedlug wynalazku, z osiowymi rurami chlodzacymi polaczone sa elementy rozdzielajace oraz armatura, które sluza do doprowadzania lub odprowa¬ dzania zewnetrznego czynnika chlodzacego, zwlaszcza cieczy, do rur i z rur chlodzacych. PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Uklad chlodzenia wykonanych z blachy korpusów elektrycznych maszyn wirujacych z wkladanymi pomie¬ dzy blachy korpusów w dowolnych odstepach plytami chlodzacymi z materialu dobrze przewodzacego cieplo, w którym plyty chlodzace stojana wystaja poza obwód jego korpusu, znamienny tym, ze z czesci chlodzacych plyt (2), znajdujacych sie poza i/lub wewnatrz korpusu (1) stojana wewnatrz korpusu (1) wirnika, uformowane sa za pomoca wykrawania zebra (3), które sa wykrepo- 5 wane wokól swojej osi i ustawione prostopadle do plasz¬ czyzny plyt chlodzacych, przy czym zebra znajdujace sie wewnatrz korpusu (1) stojana siegaja do wglebien kor¬ pusu, a na czesciach chlodzacych plyt (2) wystajacych poza zewnetrzny obwód korpusu (1) stojana umieszczo¬ ne sa w kierunku równoleglym do osi chlodzace rury (4).

2. Uklad wedlug zastrz. 1, w którym przez wykrojone i wywiniete w plytach chlodzacych otwory przeprowa¬ dzone sa rury chlodzace metalicznie polaczone z tymi plytami chlodzacymi a biegnace osiowo i rozmieszczone w jednym lub w kilku rzedach, znamienny tym, ze na plytach chlodzacych wystajacych poza rzedy rur chlo¬ dzacych znajdujacych sie poza wiencem korpusu stoja¬ na, na czesciach wystajacych poza rury wzglednie na czesciach znajdujacych sie pomiedzy rurami, umieszczo¬ ne sa zebra ustawione prostopadle do powierzchni plyt chlodzacych, dopuszczajace osiowy przeplyw wewnetrz¬ nego czynnika chlodzacego, przy czym sa one skrecone wokól ich osi podluznej i lacza sie na obu koncach w kierunku osiowym z plyta chlodzaca wzglednie ze soba.

3. Uklad wedlug zastrz. 1—2, znamienny tym, ze na wywinietej czesci plyty chlodzacej umieszczony jest me¬ talowy pierscien dociskowy.

4. Uklad wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze rury chlodzace sa speczone od wewnatrz dla uzyskania dobrze przewodzacego cieplo polaczenia pomiedzy plytami chlo¬ dzacymi i rurami chlodzacymi.

5. Uklad wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze dla uzyskania lepszego odprowadzenia ciepla w rurach chlo¬ dzacych znajduja sie wieloramienne wkladki chlodzace (6).

6. Uklad wedlug zastrz. 1—5, znamienny tym, ze na czesciach rur chlodzacych ponad czolami uzwojenia znajduja sie uzebrowane plyty chlodzace.

7. Uklad wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze z osiowymi rurami chlodzacymi polaczone sa elementy rozdzielajace oraz armatura, które sluza do doprowa¬ dzania lub odprowadzania zewnetrznego czynnika chlo¬ dzacego, zwlaszcza cieczy, do rur i z rur chlodzacych. 15 20 25 30 35KI. 21 di, 55/60 64002 MKP H 02 k, 9/22 Fig.1 Fig.3 Fig. 5 Fig.2 FigA Fig.6KI. 21 di,55/60 64002 MKP H 02 k, 9/22 3 2 1 Fig. 8 PL PL