Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.VIII.1971 63546 KI. 45 a, 63/Z8 MKPA01b,63/28 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Wojniakiewicz, Wojciech Matecki Wlasciciel patentu: Instytut Sadownictwa, Skierniewice (Polska) Uklad napedowy do przenoszenia mocy z ciagnika na opryskiwacz odsrodkowy Przedmiotem wynalazku jest uklad napedowy do przenoszenia mocy z ciagnika na zespoly ro¬ bocze opryskiwacza odsrodkowego, który umozli¬ wia nieprzerwana prace agregatu na uwrociach, czyli w warunkach terenowych wymagajacych sto¬ sowania najmniejszego promienia skretu.Znane sa i stosowane uklady napedowe do ciag¬ nikowych opryskiwaczy doczepianych, w których zespoly robocze opryskiwacza tj. pompy, wentyla¬ tory i mieszadla, otrzymuja naped od walu odbio¬ ru mocy ciagnika za posrednictwem teleskopowego walu przegubowego. Wal ten jednym swym kon¬ cem zamocowany jest na wale poboru mocy opry¬ skiwacza, drugim zas na wale odbioru mocy ciagnika.Ze wzgledu na to, ze os symetrii walu odbioru mocy ciagnika jest stala i równolegla do podluznej osi symetrii ciagnika, jak równiez, ze os symetrii walu poboru mocy opryskiwacza jest stala i rów¬ nolegla do podluznej osi symetrii opryskiwacza, przy silnym skrecie agregatu wystepuja w takim ukladzie bardzo nierównomierne obroty telesko¬ powego walu przegubowego, którego przeguby pracuja pod duzymi katami zalamania. Prowadzi to do szybkiego zniszczenia teleskopowego walu przegubowego, oraz wplywa niekorzystnie na caly uklad napedowy i zespoly robocze.W terenie sytuacje wymagajace silnych skretów agregatu które wystepuja wielokrotnie w ciagu jednego dnia roboczego. 10 15 Aby zapobiec szybkiemu zniszczeniu teleskopo¬ wego walu przegubowego, w praktyce stosuje sie wylaczanie i nastepnie ponowne wlaczanie napedu zespolów roboczych wspólpracujacej z ciagnikiem maszyny przy kazdym uwrociu. Eksploatacja tego rodzaju charakteryzuje sie duzymi stratami czasu, na które skladaja sie nie tylko czynnosci zwiaza¬ ne z czestym manipulowaniem dzwigniami: sprzeg¬ la, „gazu" i walu odbioru mocy ciagnika, ale rów¬ niez konieczny jest dodatkowy czas na zatrzyma¬ nie sie elementów roboczych maszyny (np. wirnik wentylatora) przed kazdym rozpoczeciem nawrotu oraz na rozpedzenie tych elementów po kazdym dokonaniu nawrotu. Ze wzgledu na duza czesto¬ tliwosc wystepowania wymienionych czynnosci, eksploatacja taka powoduje równiez szybkie zuzy¬ wanie sie ukladu napedowego calego agregatu.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci eksploatacyjnych i technicznych i skonstruo¬ wanie takiego ukladu napedowego przenoszacego moc z silnika na doczepiany opryskiwacz odsrod¬ kowy, który umozliwi nieprzerwana prace agre¬ gatu na uwrociach i zapewni dluga zywotnosc te¬ leskopowego walu przegubowego.Aby cel ten osiagnac, przystawke kola pasowego przeniesiono z ciagnika na dyszel opryskiwacza i umocowano ja obrotowo w osi kola pasowego ponad otworem zaczepu dyszla tak, aby os kola pasowego pokrywala sie z osia otworu zaczepu dyszla. 635463 Takie zamocowanie przystawki umozliwia uzy¬ skiwanie prawidlowego, z punktu widzenia opty¬ malnych warunków pracy teleskopowego walu, ustawienia wielowypustowego walka przystawki w kierunku walu odbioru mocy ciagnika, nieza¬ leznie od wzajemnego polozenia ciagnika i opry¬ skiwacza w warunkach terenowych.Aby zapewnic ciagle ustawienie wielowypusto¬ wego walka przystawki w kierunku walu odbioru mocy ciagnika niezaleznie od wzajemnego poloze¬ nia ciagnika i opryskiwacza, przystawke kola pa¬ sowego wyposazono w ogranicznik kierunkowy wspólpracujacy z zaczepem ciagnika.W wyniku tego rozwiazania teleskopowy wal przegubowy, laczacy wal odbioru mocy ciagnika z wielowypustowym walem przystawki (który w tym rozwiazaniu staje sie walem poboru mocy opryskiwacza), ma zapewnione optymalne warunki pracy (nieomal osiowe polozenie, a tym samym minimalne obciazenia katowej niezaleznie od wiel¬ kosci promienia skretu agregatu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na za¬ laczonym rysunku na którym fig. 1 przedstawia ciagnik z doczepionym opryskiwaczem w widoku z góry, a fig. 2 ciagnik w widoku z boku.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 przystawka 6 kola pasowego, zamocowana jest obrotowo w lo¬ zysku slizgowym 16 znajdujacym sie we wspor¬ niku 12 dyszla 9 opryskiwacza 1. Os ID kola pa¬ sowego 5 jest jednoczesnie osia obrotu przystawki 6, i osia symetrii otworu 2 zaczepu dyszla 9.Wielowypustowy wal 7 przystawki 6 polaczony jest z teleskopowym walem przegubowym 11 przy pomocy wielowypustowej mufy 8. Teleskopowy wal przegubowy 11 polaczony jest z walem od¬ bioru mocy 13 ciagnika 15, przy pomocy wielowy¬ pustowej mufy 17.Przystawka 6 obracana jest wokól swojej osi obrotu 10, wielowypustowym walkiem 7 w kie¬ runku walu odbioru mocy 13 ciagnika 15, za po- 63546 4 moca ogranicznika kierunkowego 14, który wspól¬ pracuje z zaczepem 18 ciagnika 15.Kolo pasowe 5 przystawki 6, polaczone jest pa¬ sami klinowymi z kolem pasowym 4 glowicy roz- 5 pylajacej 3 opryskiwacza 1.Uklad napedowy objety wynalazkiem pracuje w sposób nastepujacy: Wal odbioru mocy 13 ciagnika 15 za posrednic¬ twem teleskopowego walu przegubowego 11 prze- io kazuje obroty wielowypustowemu walowi 7 przy¬ stawki 6. (Wielowypustowy walek 7 przystawki 6 stanowi w tym ukladzie wal poboru mocy opryski¬ wacza 1). Poprzez nieuwidoczniona na rysunkach zebata przekladnie katowa znajdujaca sie we- 15 wnatrz przystawki 6, wielowypustowy walek 7 napedza kolo pasowe 5, które z kolei przekazuje obroty na kolo pasowe 4 glowicy rozpylajacej 3 za posrednictwem pasów klinowych, W czasie skretu ciagnika 15 wzgledem opryski- 20 wacza 1 o kat w granicach od 0° do 90°, powyzszy uklad napedowy pracuje nieprzerwanie i dlugo¬ trwale dzieki temu, ze ogranicznik kierunkowy 14 laczacy przystawke 6 z zaczepem 18 ciagnika 15 powoduje obrót przystawki 6 wielowypustowym 25 walkiem 7 w kierunku walu odbioru mocy 13 ciag¬ nika 15, co zapewnia nieomal ze osiowa, a wiec najlzejsza przy danym obciazeniu prace telesko¬ powego walu przegubowego. 30 PL