Wynalazek dotyczy sposobu wydobywa¬ nia ropy, a w szczególnosci odzyskania jej z piasku bitumowego, z którego sciekla lub zostala wydobyta przez pompowanie.Badania i doswiadczenie wykazaly, ze poklady zawierajace rope, które, przy sto¬ sowaniu zwyklych sposobów wydobywania, zaprzestaly juz dawac wyniki dodatnie, za¬ wieraja jednak jeszcze duza ilosc ropy, która udalo sie okreslic. Szyb wyczerpany przez pompowanie, z którego wydobywa¬ nie zaniedbano, moze zawierac jeszcze do 20% ropy.Udalo sie wyjasnic dlaczego i w jaki sposób duze ilosci ropy pozostaja w piasku i stosowac nizej podany sposób wydobywa¬ nia ropy.Gdy poklad zawierajacy rope jest juz do tego stopnia wyczerpany zapomoca wier¬ cenia i pompowania, ze wydajnosc jego nie jest dostateczna, to jednak zawiera jeszcze nietylko duza ilosc ropy, lecz równiez i ga¬ zu. Gaz zazwyczaj nie ma juz odpowiedniej preznosci i nie moze wytlaczac ropy przez warstwy piasku, które przeciwstawiaja opór jej przeplywowi. W ropie znajduja sie nad¬ to pecherzyki gazu, co powoduje, ze jest ona ciecza niejednolita i tworzy emulsje lub piane, która pomimo malego ciezaru nie mo¬ ze przeplywac przez mase porowata badz piasek.Wskutek tego powstaje pewien stan równowagi i, przy stosowaniu zwyklych sposobów, wydobywanie jest malo wydajne.Mozna jednak zwiekszyc wydajnosc, gdy uda sie przerwac wspomniany stan równo¬ wagi W tyni celu proponowano i stosowa¬ lno rózne sposoby, lecz nie dasaly one po¬ zadanych wyników lub byly zupelnie nie¬ odpowiednie.Gdy powietrze atmosferyczne ma dostep do pokladu zawierajacego rope, rozpuszczo¬ ny w niej gaz, albo tworzacy z nia piane, wyplywa lub traci swa preznosc.Wskutek spadku cisnienia pecherzyki gazu znacznie zwiekszaja swa objetosc i ro¬ pa wyplywa, oddzielajac sie z piasku. Pia¬ na skladajaca sie z gazu i ropy, która do¬ tychczas zatykala pory piasku, znika, gdy gaz uchodzi, a ropa scieka pod wplywem wlasnego ciezaru.Sposób niniejszy, który moznaby nazwac wydobywaniem ropy zapomoca odsaczania podziemnego, polega na wydobywaniu z po¬ kladów pozostalosci ropy przez odpowied¬ nie wykorzystanie cisnienia gazu. Ropa bo¬ wiem wprawiona w ruch przy odplywie ga¬ zu oddziela sie wskutek wlasnego ciezaru i odsacza sie na drodze naturalnej.Na rysunku uwidocznionoi w zarysie przyklad rozmieszczenia otworów wiertni¬ czych i chodników, stosowanych przy wyko¬ naniu tego sposobu.Fig. 1 przedstawia plan robót, wykona¬ nych wedlug niniejszego sposobu; fig, 2— pionowy przekrój fig. 1; fig. 3—przekrój pionowy w podzialce zwiekszonej, przed¬ stawiajacy szyb, chodnik wyzszego pozio¬ mu, chodnik nizszego poziomu oraz chodniki laczace oznaczone linjami kreskowanemi.Zwykly szyb 5 przebija poklad lub przechodzi wpoblizu niego. Celem ulatwie¬ nia zupelnego odplywu gazu, jak równiez ze wzgledu na bezpieczenstwo, korzystnie jest przeprowadzac równoczesnie dwa szyby i laczyc je zapomoca chodnika przewietrza¬ jacego.Szyb 5 (fig. 1) laczy sie z chodnikiem 6, polaczonym z chodnikiem glównym 7 pozio¬ mu wyzszego. Chodnik 7 jest w odpowied¬ nich odstepach polaczony z chodnikiem 9 poiziomu nizszego zapomoca przecinek 8.Wiszystkie chodniki winny byc obudowane drewnem i posiadac urzadzenia do odsa¬ czania ropy wyciekajacej z piasków wpobli¬ zu chodników.Sciany chodników moga miec przepierze¬ nie 10 skierowujace rope do scieków 11, u- mieszczonych wzdluz chodników. Scieki te moga byc równiez umieszczone pod sciana¬ mi kazdego chodnika. Zamiast dwóch scie¬ ków bocznych przewidziany byc moze jeden kanal glówny, umieszczony ponizej pozio¬ mu chodnika. Poniewaz chodniki glówne i drugorzedne biegna ze spadkiem, to scieki maja równiez takie sarnio nachylenie i wsku¬ tek tego ropa scieka do najnizszego miejsca chodników 12. Chodniki glówne 7, 9, znaj¬ dujace sie naroznych poziomach, podzielo¬ ne sa na czesci lezace pomiedzy przecinka¬ mi, które biegna pochylo do chodnika glów¬ nego 9. Ropa wyciekajaca z chodnika glów¬ nego 7 scieka przez przecinke 8 do dolnego chodnika glównego 9 oraz do najnizszych jego miejsc 12, gdzie znajduja sie zbiorniki, z których przewodami 14 wypompowuje sie rope na powierzchnie.Aby otrzymac róznice poziomów prze¬ prowadza sie roboty w kierunku rozciaglo¬ sci warstw, korzystajac z ich nachylenia przy budowie przecinek. Gdy warstwy sa poziome, ale dostatecznie grube, to chodnik glówny 7 mozna umiescic w pietrze war¬ stwy, a chodnik glówny 9 na poziomie niz¬ szym.Piasek wydobyty podczas prowadzenia chodników nalezy, oczywiscie, wywozic na powierzchnie, W miare dalszego odsaczania i wydobywania ropy, powieksza sie siec chodników.Sposób, wedlug wynalazku, polega na odsaczaniu ropy oraz na wypedzaniu gazu.W malym szybie nie moze sie oddzielac emulsja badz mieszanina gazu i ropy, gdyz mieszanina ta pozostaje w drobnych porach — 2 —uwarstwienia porowatego. Ropa moglaby z latwoscia wyplywac przez jeden otwór wiertniczy, przebijajacy warstwe zawieraja¬ ca rope, jest to jednak niewykonalne ze wzgledu na odplyw gazu, poza tern wsku¬ tek niezupelnego odplywu gazu ropa we¬ wnatrz warstwy bylaby nadal emulsja i wydajnosc ropy bardzo nikla.O ile przeprowadzone sa dwa chodniki na róznych poziomach i polaczone zapomo¬ ca .przecinek, to w warstwie zawierajacej rope zachodzi obieg podwójny: gaz zostaje skierowany do chodnika wyzej polozonego, a prad ropy do chodnika na nizszym pozio¬ mie. Poza tem tylko przy takim ukladzie ko¬ palnia moze byc przewietrzana. Zapomoca silnych przewietrzników, które winny byc w kazdej kopalni wydzielajacej gazy, wytwa¬ rza sie w sieci chodników silny prad po¬ wietrza. W danym wypadku powietrze nie- tylko umozliwic ma górnikowi dostep do szybu, ale równiez powinno ssac gaz lzejszy od powietrza, zawarty w pokladzie. Silne ssanie rozrywa emulsje badz mieszanine obydwu fluidów; gaz zostaje wytloczony, a ciecz scieka dzieki wlasnemu ciezarowi.Ruch ten stopniowo postepuje do wewnatrz uwarstwienia, tem bardziej, ze gaz ma pew¬ ne cisnienie.Przy tym sposobie gaz zostaje zmuszony do ruchu i jest wytloczony, Jest to zastoso¬ wanie sposobów juz dotychczas znanych, a mianowicie: chodników \o róznych pozio¬ mach przy ssaniu i tloczeniu gazu zapomo¬ ca odpowiednich przewietrzników oraz od¬ saczania ropy.Cecha znamienna tego sposobu jest to, ze poklad, z którego ma byc wydobywana ropa, zostaje rozdzielony siecia chodników, rozmieszczonych w nieduzych odstepach tak, ze dzieki nim zachodzi skuteczne od- wietrzanie i odsaczanie. Oczywistem jest, by chodniki glówne znajdowaly sie na róz¬ nych poziomach i byly podzielone na cze¬ sci nachylone do jednego wspólnego nizej polozonego miejsca, oraz aby najnizsze miejsca chodnika glównego poziomu wyz¬ szego laczyly sie z chodnikiem poziomu niz¬ szego zapomoca przecinek.W ramach niniejszego wynalazku doko¬ nac mozna, oczywiscie, rozmaitych zmian, jak równiez przeprowadzic odpowiedni po¬ dzial chodników ze wzgledu na dobre prze¬ wietrzanie, zabezpieczenie od ognia i t. d.Podczas zas wydobywania nalezy zwró¬ cic baczna uwage na zabezpieczenie od o- gnia i wybuchów, gdyz ropa jest latwo¬ palna. PL