PL63282B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20. VII. 1971 63282 KI. 59 a, 10 Twórca wynalazku: Witold Rozwadowski Wlasciciel patentu: Glówne Biuro Studiów i Projektów Zaplecza Tech¬ nicznego Motoryzacji, Warszawa (Polska) Pompa tlokowa napedzana za pomoca sprezonego powietrza Przedmiotem wynalazku jest pompa tlokowa na¬ pedzana za pomoca sprezonego powietrza, posia¬ dajaca cylinder powietrzny i cylinder hydrauliczny we wspólnej obudowie oraz tlok powietrzny pola¬ czony z tlokiem hydraulicznym i wyposazona w roz¬ rzad suwakowy.Znane sa i stosowane dotychczas pompy o na¬ pedzie za pomoca sprezonego powietrza i ruchu po¬ wrotnym za pomoca sprezyny wyposazone w roz¬ rzad suwakowy, przy czym suwak rozrzadczy jest polaczony przegubowo z lacznikiem dzwigniowym, którego drugi koniec jest równiez przegubowo po¬ laczony z kamieniem przesuwnym opartym o spre¬ zyne. Nacisk sprezyny na kamien powoduje jego przesuwanie sie. Ruch kamienia jest przekazywany poprzez lacznik na suwak rozrzadczy. Przy tym lacznik wykonuje obrót wokól osi polaczenia prze¬ gubowego z kamieniem.Znane sa równiez pompy posiadajace suwak roz¬ rzadczy polaczony z tlokiem i posiadajacy na ob¬ wodzie rowki o przekroju trójkatnym, w których umieszczone sa kulki oparte o sprezyny, których osie sa prostopadle do osi podluznej suwaka. Prze¬ suwanie sie tloka a wraz z nim suwaka powoduje wyjscie kulki z rowka tak, ze wierzcholek trójkata utworzonego przez dwa sasiednie rowki znajdzie sie w plaszczyznie osi kulki. Od tego momentu dal¬ szy ruch suwaka jest wymuszany przez sprezyne, która naciskajac na kulke powoduje jej zaglebia¬ nie sie w nastepny rowek. Kulka slizgajac sie po 10 15 20 25 80 2 ukosnej scianie rowka bedzie powodowac przesu¬ wanie sie suwaka.Znane sa równiez urzadzenia rozrzadcze, wypo¬ sazone w suwak walcowy, który jest przesuwany w skrajne polozenia sprezonym powietrzem ste¬ rowanym przez drugi pomocniczy suwak napedzany przez tlok przy pomocy drazka z zaczepami.Wspólna wada tych ukladów rozrzadu jest to, ze dla wyprowadzenia suwaków z polozenia „martwe¬ go", którym dla ukladu pierwszego bedzie polozenie lacznika prostopadle do toru suwaka lub odchy¬ lone od prostopadlego o kat mniejszy lub równy od kata tarcia, a dla ukladu drugiego — polozenie wierzcholka trójkata w plaszczyznie osi kulki, uzy¬ ty jest nacisk sprezyny.Przy ustalonej charakterystyce sprezyny zwiek¬ szenie oporów ruchu tloka — jego obciazenie lub zwiekszenie oporów tarcia suwaka na przyklad wskutek zanieczyszczenia powierzchni tracych spo¬ woduje zatrzymanie sie suwaka w martwym po¬ lozeniu i przerwanie pracy pompy.Ponadto omówione uklady charakteryzuja sie skomplikowana budowa mechanizmu rozrzadu przez oo zwieksza sie ich wrazliwosc na zanieczyszczenia.Mechanizmy rozrzadu sa umieszczone poza cylin¬ drem powietrznym i polaczone z tym cylindrem za pomoca przewodów. Czas trwania poszczególnych taktów cyklu wydluza sie o czas potrzebny dó przeplywu powietrza przez przewody co powoduje wydluzenie cyklów pracy pompy, a zatem zmniej- 6328263282 szenie jej szybkobieznosci. Tlok pompy polaczony jest z suwakiem za pomoca drazków co zwieksza masy bedace w ruchu posuwisto-zwrotnym.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych wad, skrócenie taktów cyklu pracy, zmniejszenie 5 mas w ruchu posuwisto-zwrotnym, uzyskanie ukladu rozrzadu skladajacego sie z minimalnej ilosci czesci, co zwieksza niezawodnosc dzialania i zmniejsza ciezar i wymiary pompy.Pompa wedlug wynalazku posiada tlok, stano- 10 wiacy z nurnikiem pompujacym medium jedna czesc, umieszczona we wspólnym korpusie, we¬ wnatrz zas tloka umieszczony jest suwak rozrzadu powietrza. Tlok posiada wybranie z wystajacym do wewnatrz wystepem — w dolnej jego czesci 15 oraz uskok — w jego górnej czesci. W wybraniu tym znajduje sie palec cylindryczny posiadajacy wydrazenie, do którego doprowadzone jest sprezone powietrze. Na powierzchni bocznej palca znajduja sie jeden powyzej drugiego kanalki, od których " 20 wyprowadzone sa otwory do wydrazenia. Powyzej kanalków znajduje sie wystajacy na zewnatrz pierscien.W dolnej czesci palca znajduje sie rowek z wy¬ prowadzeniem do atmosfery, a w bocznej po- 25 wierzchni palca znajduja sie otwory doprowadzone do tego rowka. Otwór nizej polozony ma mniejsza srednice od otworu wyzej polozonego. Na palcu osadzona jest przesuwnie tuleja zakonczona u góry kolnierzem, w czesci srodkowej posiadajaca otwór 30 przelotowy, a u dolu wytoczenie o srednicy wiek¬ szej od srednicy palca.Tuleja ta swoja dolna plaszczyzna przylega do plaszczyzny zamykajacej cylinder powietrzny. Na zewnatrz dolnej czesci tuleja posiada kolnierzowy 35 wystep, o który opiera sie sprezyna wspólosiowa z tuleja i oparta swoim dolnym koncem o plaszczy¬ zne zamykajaca cylinder powietrzny. Takie roz¬ wiazanie zapewnia naped rozrzadu bezposrednio przez tlok i eliminuje calkowicie wplyw elemen- 40 tów posrednich przenoszacych naped. Szybkosc przesuwu tulei sterujacej przeplywu powietrza od¬ powiada szybkosci przesuwu tloka. Pompa wedlug wynalazku jest dokladnie wyjasniona na przykla¬ dzie jego wykonania. 45 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na przy¬ kladzie jego wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pompe w przekroju podluznym, fig. 2 — fragment dolnej czesci tulei i elementów wspólpracujacych w przekroju, fig. 3 — odmiane 50 uksztaltowania dolnej plaszczyzny tulei w prze¬ kroju wraz z elementami wspólpracujacymi.Jak uwidoczniono na fig. 1 tlok 1 pompy po¬ siada wybranie 2 z wystajacym do wewnatrz wy¬ stepem 3 i uskokiem 4. W wybraniu 2 znajduje 55 sie cylindryczny palec 5 posiadajacy wewnatrz wydrazenie 6. Na powierzchni bocznej palca 5 znaj¬ duja sie jeden powyzej drugiego kanalki 7, od których wyprowadzone sa otwory 8 i 9 do prze¬ strzeni wydrazenia6. 60 W dolnej czesci palca 5 znajduje sie rowek 10 z wyprowadzeniem do atmosfery, a w jego bocznej powierzchni znajduja sie otwory 11 i 12 doprowa¬ dzone do tego rowka. W górnej natomiast czesci palca znajduje sie pierscien 13. Na palcu osadzona 65 jest tuleja przesuwna 14 przylegajaca swoja dolna plaszczyzna do plaszczyzny 15 zamykajacej cylin¬ der powietrzny. Tuleja posiada w czesci górnej kolnierz 16, w czesci srodkowej otwory przeloto¬ we 17 oslaniajace kanalek 7 z otworem 9, a w cze¬ sci dolnej wytoczenie 18 o srednicy wiekszej od srednicy palca. ' Na zewnatrz tulei znajduje sie kolnierzowy wy¬ step 19, o który opiera sie sprezyna 20 wspólosiowa z tuleja, drugim koncem oparta o plaszczyzne 15.Otwór 11 ma mniejsza srednice od otworu 12 a od¬ leglosc pomiedzy plaszczyzna dna 21 wytoczenia 18 a dolna krawedzia przekroju otworu 12 jest mniej¬ sza od odleglosci miedzy górna plaszczyzna kolnie¬ rza 16 a pierscieniem 13.W plaszczyznie 15, która tworzy kolnierz 22 palca 5 umieszczony jest na wprost dolnej plasz¬ czyzny tulei 14 pierscien 23. Sprezyna powietrza z wydrazenia 6 poprzez otwór 8 i kanalek 7 prze¬ plywa do przestrzeni nad kolnierzem 16 i powoduje przesuniecie tulei w dól tak, aby dolna jej plasz¬ czyzna przylegala do powierzchni 15 zamykajacej przestrzen cylindra powietrznego. Wtedy przestrzen wglebienia 18 jest polaczona za pomoca otworu 11 z rowkiem 10 a poprzez ten rowek z atmosfera.Jednoczesnie sprezone powietrze przez otwór 9 i ka¬ nalek 7 przeplywa do przestrzeni pod kolnierzem 16 a nastepnie do przestrzeni pod tlokiem 1 powodu¬ jac uniesienie tego tloka.Tlok unosi sie az do zetkniecia sie wystepu 3 z kolnierzem 16. Od tego momentu jednoczesnie z tlokiem bedzie sie unosic tuleja a wiec nastapi oderwanie sie dolnej plaszczyzny tulei od plasz¬ czyzny 15 i przeplyw sprezonego powietrza do wgle¬ bienia 18. Spowoduje to wyrównanie nacisku dzia¬ lajacego na tuleje z góry na dól — na kolnierz 16 i z dolu do góry — na plaszczyzne 21. Dzieki temu sila sprezyny wystarczy do wypchniecia tulei w góre az do zetkniecia sie kolnierza tulei z pier¬ scieniem 16.Otwór 11 posiada srednice wystarczajaco mala aby we wglebieniu 18 utrzymac cisnienie potrzebne dla wyrównania nacisków dzialajacych na tuleje z góry i z dolu. Ale jednoczesnie srednica ta jest wystarczajaco duza aby sprezone powietrze, które mogloby sie dostac do przestrzeni wglebienia wsku¬ tek nieszczelnosci styku dolnej plaszczyzny tulei z plaszczyzna 15 zamykajaca cylinder powietrzny, wtedy kiedy przestrzen wglebienia winna byc od¬ cieta od przestrzeni cylindra powietrznego — wy¬ plynelo do atmosfery a tym samym zostal uniemoz¬ liwiony wzrost cisnienia we wglebieniu 18. Wzrost cisnienia w tym okresie spowodowalby bowiem zbyt wczesne polaczenie przestrzeni pod tlokiem z atmosfera. W wyniku dalszego ruchu tulei w gó¬ re plaszczyzna 21 dna wytoczenia 18 odsloni otwór 12 laczac w ten sposób przestrzen pod tlokiem cy¬ lindra powietrznego poprzez wglebienie 18 otwory 11 i 12 i rowek 10 z atmosfera. Spowoduje to spa¬ dek cisnienia w przestrzeni pod tlokiem do wiel¬ kosci zblizonej do cisnienia atmosferycznego.Pod wplywem cisnienia cieczy doprowadzonej po¬ przez zawór 24, wyzszego od cisnienia atmosferycz¬ nego, dzialajacego na czesc tloka znajdujaca sie w cylindrze hydraulicznym — tlok przemieszcza5 63282 6 sie ku dolowi az do zetkniecia sie uskoku 1 z kol¬ nierzem 16. Od tej chwili tlok przemieszcza sie jednoczesnie z tuleja ku dolowi. Kiedy górna kra¬ wedz kolnierza odsloni kanalek 7 do którego do¬ chodzi otwór 8 sprezone powietrze z wydrazenia 5 dostanie sie do przestrzeni ponad kolnierz tulei wytwarzajac nacisk wystarczajacy do scisniecia sprezyny przesuniecia samej tulei w dól az do zetkniecia sie jej dolnej plaszczyzny z plaszczyzna 15. Wtedy dolna krawedz przekroju otworu 17 10 odsloni kanalek 7, do którego dochodzi otwór 9, sprezone powietrze naplynie do przestrzeni pod tlok cylindra powietrznego i nastapi powtórzenie cyklu pracy pompy. Wyplyw cieczy nastepuje po¬ przez zawór 25, a wplyw powietrza z cylindra po- 15 wietrznego nastepuje poprzez otwór 26.Wynalazek nie jest ograniczony do opisanego przykladu lecz obejmuje równiez odmiany. Pompa wedlug wynalazku moze posiadac sprezyne 27 umieszczona na tloku 1 i opierajaca sie górnym 20 koncem o pokrywe cylindra powietrznego. Odmiana uksztaltowania dolnej plaszczyzny tulei posiada z jednej strony sciecie 28 a z drugiej strony pro¬ mien 29. Druga odmiana uksztaltowania dolnej plaszczyzny tulei posiada z obu stron promienie 30. 25 PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Pompa tlokowa napedzana za pomoca sprezo¬ nego powietrza, skladajaca sie z cylindra hydrau¬ licznego i powietrznego we wspólnej obudowie, posiadajaca zawór wlotowy i otwór laczacy prze¬ strzen cylindra powietrznego z atmosfera oraz tlok przesuwany w ruchu powrotnym sprezyna, zna¬ mienna tym, ze suwak rozrzadu powietrza umiesz¬ czony jest w tloku (1) posiadajacym wybranie (2) z wystajacym do wewnatrz wystepem (3) i usko¬ kiem (4), w którym znajduje sie palec (5) posia¬ dajacy wewnatrz wydrazenie (6), a na powierzchni bocznej znajdujace sie jeden nizej drugiego ka- nalki (7), polaczone z wydrazeniem poprzez otwory (8 i 9), w czesci zas dolnej palca znajduje sie ro¬ wek (10) z wylotem do atmosfery i otwory (11) i (12) doprowadzone do tego rowka, a w czesci powyzej kanalków (7) znajduje sie wystajacy na zewnatrz pierscien (13) o przekroju prostokatnym lub okra¬ glym, natomiast na palcu osadzona jest tuleja prze¬ suwna (14) przylegajaca swoja dolna plaszczyzna do plaszczyzny (f5) i posiadajaca w czesci górnej kolnierz (16), w czesci srodkowej otwory (17), któ¬ rych dolna krawedz znajduje sie na równi albo powyzej kanalka (7) z otworem (9), w czesci dolnej wytoczenie (18) o srednicy wiekszej od srednicy palca (5), a na zewnatrz tulei znajduje sie kolnie¬ rzowy wystep (19) i oparta o niego sprezyna (20), której drugi koniec przylega do plaszczyzny (15), przy tym odleglosc miedzy plaszczyzna dna (21) wytoczenia (18) a dolna krawedzia przekroju otworu (12) jest mniejsza od odleglosci miedzy kolnie¬ rzem (16) a pierscieniem (13) oraz srednica otworu (11) jest mniejsza od srednicy otworu (12), a plasz¬ czyzna uskoku (4) znajduje sie ponizej górnej kra¬ wedzi kanalka (7) z otworem (8).

2. Pompa wedlug zastrz. 1 znamienna tym, ze palec (5) posiada wystep kolnierzowy (22), którego dolna plaszczyzna przylega do obudowy pompy. 3. Pompa wedlug zastrz. 1—2 znamienna tym, ze w wystepie kolnierzowym (22) umieszczony jest na wprost dolnej plaszczyzny tulei (14) pier¬ scien (23). 4. Odmiana pompy wedlug zastrz. 1—3 znamienna tym, ze tuleja (14) w dolnej czesci posiada z jednej strony sciecie (28) a z drugiej strony promien (29). 5. Odmiana pompy wedlug zastrz. 1—3 znamienna tym, ze tuleja (14) w dolnej czesci posiada z obu stron promien (315). 10 15 20 25 30KI. 59 a, 10 63282 MKP F 04 b, 9/12 Wglot czynnik a o wysokim cisnieniu Utot czynnika o niskim cisnieniu Powietrze sprezone Ft9Z fic.

3. KZG 1, z. 223/71 240 PL PL