PL63194B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 09.IX.1966 Wielka Brytania Opublikowano: 15. IX. 1971 63194 KI. 32 a, 15/02 MKP C 03 b, 15/02 UKD 666.1.036.4 Wlasciciel patentu: Pilkington Brothers Limited, Liverpool (Wielka Bry¬ tania) Sposób wytwarzania szkla plaskiego oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania szkla plaskiego oraz urzadzenie do stosowania te¬ go sposobu, w którym roztopiona masa szklana wy¬ lewana jest na kapiel ze stopionego metalu umiesz¬ czona w podluznym zbiorniku. Roztopiona masa szklana rozplywajac sie na powierzchni kapieli two¬ rzy warstwe szkla przesuwana wzdluz zbiornika i wyjmowana na koncu tego zbiornika w postaci plaskiej tasmy szklanej Znany sposób i urzadzenie do wytwarzania szkla plaskiego opisany w polskim opisie patentowym nr 41876 polega na wylewaniu roztopionej masy szkla¬ nej na powierzchnie kapieli ze stopionego metalu, która rozplywa sie na tej powierzchni tworzac war¬ stwe szkla o równomiernej grubosci, przesuwana wzdluz podluznego zbiornika, w której kapiel ta jest umieszczona. Ze wzgledu na nierównomierne chlodzenie masy szklanej, czesci skrajne warstwy szybciej krzepna powodujac nierówna grubosc tas¬ my w przekroju poprzecznym.Celem wynalazku jest wyeliminowanie powyzszej wady znanego sposobu i urzadzenia do wytwarza¬ nia szkla plaskiego.Sposób wytwarzania szkla plaskiego w postaci tasmy, w którym doprowadza sie z regulowana predkoscia roztopione szklo na kapiel ze stopione¬ go metalu znajdujaca sie w podluznym zbiorniku, tworzacego warstwe szkla przesuwana wzdluz zbior¬ nika polega wedlug wynalazku na tym, ze przepusz¬ cza sie prad elektryczny przez plyty w przedniej 15 25 30 czesci zbiornika, których powierzchnie stykaja sie z roztopiona masa szklana i reguluje sie lepkosc szkla przeplywajacego w poblizu tych powierzchni przez sterowanie iloscia ciepla wydzielanego przez te plyty.Zgodnie z wynalazkiem stosuje sie plyty grzejne w postaci elektrycznych grzejników oporowych, a predkosc przeplywu masy szklanej w czesciach skrajnych warstwy zwieksza sie podczas przesu¬ wania sie tej warstwy miedzy scianami ogranicza¬ jacymi oraz nastepnie przesuwa sie warstwe masy szklanej poza scianami ograniczajacymi w celu ut¬ worzenia na powierzchni kapieli tasmy szklanej.Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadzenie do stosowania powyzszego sposobu, które zawiera grzejna plyte umieszczona w zbiorniku ograniczajac rozplywanie sie masy szklanej, przy czym plyta ta zanurzona jest w kapieli ze stopionego metalu, a w górnej czesci tej plyty, stykajacej sie z roztopionym szklem umieszczona jest elektroda, której konców¬ ka wraz z koncówka zanurzona w kapieli stanowi obwód elektryczny polaczony ze zródlem pradu. W urzadzeniu tym, jedna ze scian zbiornika równo¬ legla jest do powierzchni plyty grzejnej przy czym elektroda umieszczona jest na górnej powierzchni tej plyty blisko powierzchni stykajacej sie z roz¬ topiona masa szklana. W drugim przykladzie urza¬ dzenia wedlug wynalazku plyty ograniczajace sta¬ nowia elektryczne grzejniki oporowe zanurzone w kapieli i wystajace nad poziom tej kapieli przy 63 19463 194 3 4 czym kazda plyta posiada na górnej powierzchni blisko powierzchni stykajacej sie z roztopiona ma¬ sa szklana elektrody.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia przekrój pionowy przedniej czesci zbiornika, w którym umieszczona jest kapiel ze sto¬ pionego metalu, oraz rynne, po której stopione szklo wylewane jest do zbiornika, fig. 2 — przekrój urza¬ dzenia wzdluz linii II—II uwidocznionej na fig. 1 oraz fig. 3 — widok z góry przedniej czesci zbior¬ nika odpowiadajacej fig. 1.Na fig. 1 przedstawiono przednia czesc 1 trzona pieca ciaglego wytopu szkla z regulacyjna zasuwa 2. Trzon konczy sie rynna 3, zakonczona czescia spustowa 4. Na bokach rynny znajduja sie boczne prowadnice 5, które wraz z dziobem 4 maja zwykle prostokatny przekrój poprzeczny. Nad rynna znaj¬ duje sie pokrywa, która nie jest pokazana na fig. 1.Rynna 3 wystaje poza czolowa sciane 6 zbiorni¬ ka 7 zawierajacego kapiel 8 ze stopionego metalu najczesciej ze stopionej cyny lub stopu cyny maja¬ cego ciezar wlasciwy wiekszy od ciezaru wlasci¬ wego szkla. Jako 9 oznaczony jest poziom powierz¬ chni kapieli 8.Zbiornik 7 sklada sie z dna 10 i bocznych scian 11. Tylna sciana konca zbiornika, w którym odbywa sie wyladunek plyt szklanych nie jest przedstawiona na rysunku. Na scianach bocznych opiera sie rów¬ niez nie uwidoczniony na rysunku strop tworzacy wraz ze zbiornikiem tunel wypelniony atmosfera ochronna zapobiegajaca przedostawaniu sie do we¬ wnatrz powietrza.Przednia sciana 6 zbiornika wylozona jest plyta 12 z materialu odpornego na wysokie temperatury o duzej opornosci elektrycznej. Plyta ta jest czes¬ ciowo zanurzona w kapieli 8. Jak pokazano na fig. 2, rozciaga sie ona prawie na cala szerokosc wanny.Szerokosc plyty 12 jest dosc znaczna. Jej górna swobodna krawedz znajduje sie w pewnej odleg¬ losci od przedniej sciany 6 zbiornika pod rynna 3 z pieca.Wytwarzane w piecu plynne szklo wyplywa z przedniej czesci 1 trzona pieca rynna 3, nad która znajduje sie zasuwa 2 spietrzajaca szklo 13 w piecu.Zasuwa ta sluzy do regulacji strumienia 14 szkla wylewanego przez rynne 3 na kapiel 8 z cieklego metalu z czesci spustowej 4. Czesc spustowa 4 ryn¬ ny znajduje sie w odleglosci kilkunastu centymet¬ rów od powierzchni kapieli, w wyniku czego ze stru¬ mienia 14 formuje sie wystep 15 plynnego szkla sty¬ kajacy sie z plyta 12.Masa szklana wylewana na powierzchnie kapieli 8 tworzy warstwe 16 przesuwajaca sie wzdluz zbior¬ nika. W miare przesuwania warstwa ta chlodzi sie sztywniej, a nastepnie wyjmowana jest ze zbiorni¬ ka w postaci plyty szklanej. W obszarze wystepu 15 stykajacego sie z powierzchnia 17 plyty 12 od¬ bywa sie ciagly przeplyw szkla, dzieki poprzecznym strumieniom 18 uwidocznionym na fig. 2 strzalkami.Masa szklana z obszaru wystepu rozplywa sie na boki zbiornika formujac skrajne czesci tasmy na kapieli.Przeplyw poprzeczny strumieni 18 stopionego szkla moze byc zwiekszony dzieki obecnosci plyty 12 dzia¬ lajacej jako elektryczny grzejnik oporowy. W górnej powierzchni plyty 12 w poblizu powierzchni 17 sty¬ ku ze szklem wykonane jest wyzlobienie 19 na gle¬ bokosc dochodzaca do poziomu 9 powierzchni kapie- 5 li 8. Wyzlobienie 19 jak to przedstawiono na fig. 2 rozciaga sie wzdluz sciany stykajacej sie z wyste¬ pem 15, wypelnione jest cieklym metalem 20 o dob¬ rej przewodnosci elektrycznej na przyklad cyna, do poziomu siegajacego co najmniej górnej powierz¬ chni szkla w wystepie 15. Do metalu zawartego w wyzlobieniu plyty za pomoca grafitowego preta 21 polaczonego z pretem metalowym 22 wykonanym z metalu zaroodpornego doprowadza sie prad elek¬ tryczny. Pret 22 wychodzi poza obreb wanny. Za¬ silanie moze byc doprowadzone równiez za pomoca dwu lub kilku podobnych pretów grafitowych roz¬ mieszczonych w wyzlobieniu i podlaczonych do wspólnego zródla zasilania.Plyta 12 wykonana jest z materialu ogniotrwa¬ lego, który przy temperaturze okolo 1000° C lub wyz¬ szej, wystepujacej w wannie przy wlewaniu szkla, charakteryzuje sie opornoscia elektryczna rzedu 10 do 100£?/cm3. Material plyty winien charakteryzowac sie równiez niska przewodnoscia cieplna, odpornos¬ cia na zmiany temperatury i byc obojetny chemicz¬ nie w stosunku do szkla i cieklego metalu stano¬ wiacego kapiel. Poza tym ciezar wlasciwy materia¬ lu ogniotrwalego powinien byc mniejszy od ciezaru wlasciwego cieklego metalu stanowiacego kapiel.Wymagania powyzsze spelniaja niektóre lane ma¬ terialy ogniotrwale, na przyklad lane materialy o wysokiej zawartosci tlenku glinowego. Inna grupe tworza materialy o duzej zawartosci cyrkonu, wy¬ rózniajace sie szczególnie duza opornoscia elek¬ tryczna.W kapieli metalicznej zanurzona jest ponadto gra¬ fitowa elektroda 23, wykonana w ksztalcie litery L dla zwiekszenia powierzchni kontaktu elektrody z plynnym metalem. Poniewaz plyta 12 zanurzona jest wm kapieli metalicznej, miedzy elektroda 23 i elektroda ze stopionego metalu 20 w wyzlobieniu 19 plyty 12 przeplywa prad elektryczny. Prad ten przeplywa przez przednia czesc plyty 12 stykaja¬ ca sie ze szklem. Cieplo wytwarzane w wyniku przeplywu pradu wydziela sie glównie w poblizu powierzchni 17 stykajacej sie ze szklem.Plynne szklo wylewane z pieca 1 ulega ostudzeniu, dzieki jednak podgrzewaniu przez plyte 12 masy szklanej w obszarze wystepu 15 nastepuje spadek lepkosci szkla przyczyniajacy sie do wzrostu pred¬ kosci przeplywu poprzecznych strumieni 18. W ob¬ szarze wystepu 15 odbywa sie wiec ciagly ruch ma¬ sy szklanej.Intensywnosc wydzielania ciepla zalezy od odleg¬ losci wyzlobienia 19 od czolowej powierzchni 17.Jesli efekty grzania sa odpowiednie wystarczy wy¬ mienic plyte 12 na inna, w której wyzlobienie znaj¬ duje sie w innej odleglosci od powierzchni czolowej.Pret 22 i elektroda 23 polaczone sa z uzwojeniem wtórnym elektrycznego transformatora 24, który po¬ zwala na dokonywanie zmian napiecia na przyklad w zakresie okolo 100 V. Pozwala to na precyzyjna regulacje pradu grzejnego i przeplywu szkla w po¬ blizu czolowej powierzchni 17. Mozliwe jest równiez zasilanie elektrod pradem stalym. 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 %63 5 Na fig. 3 przedstawiono drugi przyklad urzadzenia wedlug wynalazku. W przedniej czesci zbiornika za¬ wierajacej kapiel metaliczna 8 znajduja sie wbudo¬ wane na stale dwie ograniczajace sciany 25 z ma¬ terialu ogniotrwalego. Powierzchnie wewnetrzne obu scian wylozone sa plytami 26 równiez z ma¬ terialu ogniotrwalego posiadajacego te same wlas¬ ciwosci co plyta 12 przedstawiona na fig. 1 i 2. Czo¬ lowe powierzchnie 27 plyt stanowia powierzchnie ograniczajace rozplywanie sie masy szklanej w kie¬ runku poprzecznym i spelniaja role analogiczna jak boczne prowadnice 5 rynny.W górnych czesciach plyt 26 wykonane sa wy¬ zlobienia 28 podobne do wyzlobienia 19 w plycie 12. Kazde z nich wypelnione jest stopionym meta¬ lem o wysokiej przewodnosci elektrycznej, na przy¬ klad ciekla cyna 29. Na koncach plyt przy pomocy grafitowych pretów 30 i metalowych pretów 31 wy¬ konanych z materialu zaroodpornego i wychodza¬ cych przez sciany boczne poza obreb zbiornika. Sto¬ piony metal w wyzlobieniach zasilany jest pradem elektrycznym. W kazdej z plyt mozna umiescic kilka grafitowych pretów 30. W stopionym metalu na dnie przedniej czesci zbiornika znajduje sie elek¬ troda nie uwidoczniona na rysunku, podobna do e- lektrody 23. Poniewaz plyty 26 zanurzone sa w ka¬ pieli cieklometalicznej miedzy elektroda ta i ply¬ tami przeplywa prad elektryczny. Prad ten prze¬ plywa przez czolowe powierzchnie 27 plyt, dzieki czemu dzialaja one jako elektryczne grzejniki opo¬ rowe regulujace temperature a wiec i lepkosc prze¬ plywajacej szklanej masy 16 w obszarach przyscien¬ nych. Regulacja lepkosci ma dodatni wplyw na for¬ mowanie sie skrajnych czesci warstwy stopionego szkla.Zmniejszenie lepkosci plynnego szkla w obsza¬ rach przysciennych powoduje przyspieszenie prze¬ plywu masy szklanej w tych obszarach, co daje do¬ datni wplyw na równomiernosc przeplywu plynne¬ go szkla miedzy ograniczajacymi powierzchniami 27.W celu regulowania predkosci przeplywu warstwy plynnego szkla wzdluz zbiornika poza obszarem o- graniczajacych plyt 26 kazda z nich moze byc grza¬ na niezaleznie, co pozwala przyspieszyc przeplyw warstwy 16 stopionego szkla wzdluz jednej z plyt.Tak wiec wynalazek niniejszy pozwala na precy¬ zyjna regulacje parametrów termicznych stopionego szkla przeplywajacego na kapieli metalicznej mie¬ dzy scianami ograniczajacymi. Regulacja paramet¬ rów termicznych szkla moze byc zastosowana w do¬ wolnym miejscu wanny, gdzie stopione szklo styka sie ze sciana ograniczajaca. W tym celu sciana ta 194 6 winna byc wylozona plyta z materialu ogniotrwa¬ lego o duzej opornosci elektrycznej zaopatrzona w koncówki do doprowadzenia pradu elektrycznego i dzialajaca jako elektryczny grzejnik oporowy. PL PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania szkla plaskiego polegajacy io na doprowadzaniu z regulowana predkoscia rozto¬ pionego szkla na kapiel ze stopionego metalu znaj¬ dujaca sie w podluznym zbiorniku, tworzacego war¬ stwe szkla przesuwana wzdluz zbiornika, znamien¬ ny tym, ze przepuszcza sie prad elektryczny przez 15 plyty grzejne w przedniej czesci zbiornika, których powierzchnie stykaja sie z roztopiona masa szkla¬ na i reguluje sie lepkosc szkla przeplywajacego w poblizu tych powierzchni przez sterowanie iloscia ciepla wydzielanego przez te plyty. 20

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie plyty grzejne w postaci elektrycznych grzejników oporowych.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zwieksza sie predkosc przeplywu masy szklanej w 25 czesciach skrajnych warstwy podczas przesuwania sie tej warstwy miedzy scianami ograniczajacymi, a nastepnie przesuwa sie warstwe masy szklanej po¬ za scianami ograniczajacymi w celu utworzenia na powierzchni kapieli tasmy szklanej. 30

4. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. vi — 3 znamienne tym, ze zawiera grzejna plyte (12) umieszczona w zbiorniku (10), (11) ogranicza¬ jaca rozplywanie sie masy szklanej (16) przy czym plyta ta zanurzona jest w kapieli (8) ze stopionego 35 metalu a w górnej czesci tej plyty, stykajacej sie z roztopionym szklem umieszczona jest elektroda (20), (21), której koncówka (22) wraz z koncówka (23) zanurzona w kapieli (8) stanowi obwód elek¬ tryczny polaczony ze zródlem pradu (24). 40

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym^ ze jedna ze scian (6) zbiornika równolegla jest do powierzchni (17) plyty grzejnej (12) przy czym elek¬ troda (20), (21) umieszczona jest na górnej powierz¬ chni tej plyty blisko powierzchni (17) stykajacej sie z roztopiona masa szklana.

6. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze plyty ograniczajace (26) stanowia elektryczne grzejniki oporowe zanurzone w kapieli (8) i wy- 50 stajace nad poziom (9) tej kapieli, przy czym kazda plyta (26) posiada na górnej powierzchni, blisko po¬ wierzchni (27) stykajacej sie z roztopiona masa szklana (16) elektrody (29), (30).KI. 32 a, 15/02 63 194 MKP C 03 b, 15/02 Bltk zam. 1449/71 260 egz. A4. PL PL