PL63191B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 17.1.1967 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 15.IX.1971 63191 KI. 67 a, 5 MKP B 24 b, 3/34 UKD I Karl Hertel, Norymberga (Niemiecka Republika Fe- wlasciciel patentu: deralna) Urzadzenie do szlifierko-kopiarki do szlifowania nozy tokarskich Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do szli¬ fierko-kopiarki do szlifowania nozy tokarskich, po¬ siadajace ramie wychylne, zaopatrzone w imak do mocowania szlifowanego noza tokarskiego. Ramie wychylne jest ulozyskowane dolnym swym kon¬ cem za pomoca przegubu kulistego na suporcie przesuwajacym sie wzdluz prowadnicy, a drugi koniec ramienia wychylnego zaopatrzony jest we wzornik odpowiadajacy szlifowanemu nozowi to¬ karskiemu poprzez który oparty jest o powierzchnie wzorujaca, znajdujaca sie w jednej plaszczyznie przechodzacej przez srodek przegubu kulistego.Plaszczyzna wzorujaca jest przytwierdzona sztywno do przechodzacej przez os obrotowa tarczy scier¬ nej. Ramie justujace i os obrotowa tarczy sciernej sa wychylane wzajemnie wzgledem siebie dokola pozornej osi, przebiegajacej równolegle do plaszczy¬ zny sciernej i pionowo do linii regulacyjnej, prze¬ chodzacej przez srodek przegubu kulistego i pla¬ szczyzne wzorujaca.Znane sa urzadzenia do szlifierko-kopiarek do szlifowania nozy tokarskich posiadajace ramie wy¬ chylne w których osadzone noze przy dokladnie ustawionym kacie wierzcholkowym, kacie natarcia i kacie przylozenia moga byc szlifowane. Kat wierzcholkowy nozy ustala sie za pomoca kata wierzcholkowego wzornika roboczego, polaczonego z ramieniem wychylnym. Kat natarcia szlifowa¬ nego noza ustala sie przez jego polozenie w imaku zamocowanym w ramieniu wychylnym, podczas 2 gdy przy stale zamocowanej prostopadle do srodka przegubu kulistego wyregulowanej powierzchni wzorujacej wielkosc szlifowania kata przylozenia noza tokarskiego odpowiada polozeniu katowemu 5 pomiedzy plaszczyzna szlifowania, a ramieniem szlifowania przy wierzcholku wzornika roboczego dotykajacego do powierzchni wzorcujacej.W znanych urzadzeniach do szlifierko-kopiarek do szlifowania nozy tokarskich mocuje sie szlifo- 10 wany nóz tokarski na zewnatrz szlifierki w spec¬ jalnym uchwycie mocujacym, umieszczonym w ra¬ mieniu wychylnym. Nóz tokarski wystaje swoim wierzcholkiem poza linie regulacyjna na odcinku pomiedzy wierzcholkiem wzornika roboczego, a 15 srodkiem przegubu kulistego na którym ramie wy¬ chylne jest wychylane dokladnie o wielkosc poza¬ danego ubytku materialu. Ramie wychylne wraz ze swoim przegubem kulistym ulozyskowane jest na roboczym przegubie kulistym szlifierki. Szlifo- 20 wany wierzcholek wzglednie szlifowana krawedz tnaca szlifowanego noza prowadzona jest ruchem posuwiasto-zwrotnym za pomoca ramienia wychyl¬ nego tak dlugo dokola przegubu kulistego po po¬ wierzchni czolowej tarczy sciernej, dopóki zamo- 25 cowany na górnym koncu ramienia wychylnego wzornik roboczy swoim wierzcholkiem i obiema krawedziami bocznymi nie zetkna sie z powierzch¬ nia wzorcujaca. Powierzchnia wzorcujaca dziala jak 30 ogranicznik ruchu ramienia wychylnego prowadza- C3 19163 191 3 cego w kierunku na powierzchnie czolowa tarczy sciernej.Aby móc ustawic na nowo ramie justujace w sto¬ sunku do powierzchni czolowej, tarczy sciernej, po cofnieciu albo po wymianie tarczy sciernej, ra¬ mie to mocuje sie na saniach, przesuwanych wzdluznie na ramie szlifierki, przy czym przesuw wzdluzny ramienia justujacego stosuje sie wylacz¬ nie do wyrównania zmian w wielkosci wymiarów na tarczy sciernej.Po przeprowadzeniu wyrównania wstrzymuje sie dalszy przesuw wzdluzny ramienia justujacego, wy¬ posazonego w powierzchnie wzorujaca w stosunku do tarczy sciernej za pomoca przyrzadu unieru¬ chamiajacego. Wskutek tego mozliwa jest w dalszej eksploatacji omówiona uprzednio zdolnosc wychy¬ lania ramienia justujacego w stosunku do tarczy sciernej.Znane urzadzenie do szlifierko-kopiarki do szli¬ fowania nozy tokarskich o róznorodnych promie¬ niach katów wierzcholkowych ma te wade, ze wy¬ maga specjalnych wzorników roboczych posiada¬ jacych wierzcholki o odpowiednich promieniach wierzcholkowych. Nie wystarcza tu jednak dyspo¬ nowanie pelnym kompletem wzorników roboczych o róznorodnych katach wierzcholkowych, poniewaz dla kazdego kata wierzcholkowego potrzebna jest pewna ilosc wzorników roboczych o zadanych pro¬ mieniach wierzcholkowych.Zadanie wynalazku polega wiec na wyelimino¬ waniu tych niedogodnosci w taki sposób, azeby za pomoca jednego wzornika roboczego mozna bylo zeszlifowac nóz tokarski o dowolnym zadanym ka¬ cie wierzcholkowym. Zadanie to zostalo rozwiazane w sposób, umozliwiajacy zmienne ustawienie w do¬ wolnym czasie odleglosci pomiedzy powierzchnia szlifowania a linia regulacyjna, przebiegajaca po¬ miedzy srodkiem przebiegu kulistego, a srodkiem powierzchni wzorcujacej.Podczas, gdy w znanych dotychczas urzadzeniach szlifierko-kopiarek do szlifowania nozy tokarskich punkt przeciecia pomiedzy linia regulacyjna, popro¬ wadzona od powierzchni wzorcujacej do srodka przegubu kulistego i przechodzaca przez po¬ wierzchnie noza tokarskiego, po calkowitym za- szlifowaniu noza tokarskiego zbiega sie dokladnie z wierzcholkiem noza tokarskiego, a wspomniana linia regulacyjna przecina powierzchnie szlifowa¬ nia na wysokosci osi obrotowej tarczy sciernej, to w urzadzeniu do szlifierko-kopiarek wedlug wyna¬ lazku linia regulacyjna po przeszlifowaniu ma wy¬ miar przedmiotu, zbiega sie ze srodkiem zaokrag¬ lania kata wierzcholkowego noza i przecina po¬ wierzchnie dopiero ponizej osi obrotowej tarczy sciernej.Wielkosc promienia kata wierzcholkowego od¬ powiada tu równiez dokladnie odleglosci pomiedzy punktem przeciecia wymienionej linii regulacyjnej z osia wycliylna ramienia justujacego, a powierz¬ chnia czolowa tarczy sciernej, na wysokosci wierz¬ cholka noza tokarskiego. Dalsza cecha wynalazku stanowi wyposazenie urzadzenia do ustawiania odleglosci w podzialke wskaznikowa, pozwalajaca na przeszlifowanie noza tokarskiego na kazdy do¬ wolny promien wierzcholkowy, bez wymiany sza¬ blonu roboczego. Jezeli po zakonczonym szlifowa¬ niu noza tokarskiego odleglosc pomiedzy punktem przeciecia wymienionej linii regulacyjnej z osia nachylenia ramienia justujacego z jednej strony, 5 a powierzchnia szlifowania z drugiej strony bedzie wynosila zero, to wówczas wierzcholek przeszlifo- wanego noza tokarskiego nie bedzie posiadal teore¬ tycznie zadnego promienia wierzcholkowego.Wedlug dalszej cechy wynalazku punkt prze- 10 ciecia linii regulacyjnej, poprowadzonej ze srodka przegubu kulistego do wierzcholka wzornika ro- bocznego z pozorna osia wychylna ramienia justu¬ jacego, jest wyznaczony przez wskaznik, umieszczo¬ ny na ramieniu wychylnym. Ta cecha wynalazku 15 eliminuje mocowanie lub ustawienie szlifowanego noza tokarskiego na ramieniu wychylnym ze spec¬ jalnym wzornikiem nastawnym, oraz pozwala za pomoca wskaznika na dokladne ustalenie srodka szlifowanego promienia wierzcholkowego na nozu 20 tokarskim. Wskaznikiem tym posluguje sie usta¬ wiacz szlifowanego noza tokarskiego, jako miara, o jaka musi on przesunac wierzcholek szlifowane¬ go noza tokarskiego w kierunku tarczy sciernej.Urzadzenie wedlug wynalazku jest wyjasnione 25 blizej na przykladzie jego wykonania, uwidocznio¬ nym na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku perspektywicz¬ nym, fig. 2 — urzadzenie wedlug fig. 1, w widoku z boku przedstawione schematycznie, a fig. 3— 30 urzadzenie wedlug przedstawionego schematu na fig. 2, przy zmienionej odleglosci pomiedzy tarcza scierna, a linia regulacyjna, poprowadzona ze srod¬ ka przegubu kulistego do plaszczyzny wzorujacej.Loze urzadzenia wedlug wynalazku stanowiacej 35 zarazem loze szlifierko-kopiarki ma na rysunku postac prowadnicy slizgowej 1. Z lozem tym jest polaczona sztywno skrzynka przekladniowa, w któ¬ rej ulozyskowany jest wal napedowy 2 tarczy scier¬ nej 3, majacej powierzchnie scierna. 40 Na prowadnicy slizgowej 1, ulozyskowany jest przesuwnie suport 4 szlifierki przesuwajacy sie wzdluznie zgodnie z kierunkiem strzalki 5 równo¬ legle do osi obrotowej 6 tarczy sciernej, W pro¬ wadnicy wychylnej 7 jest osadzone ramie justu- 45 jace 8, które przesuwa sie po luku kola w kierun¬ ku strzalek 9. Ramie justujace 8, wykonane jest w ksztalcie litery „C". Ramie justujace 8 jest ró¬ wnoczesnie nastawne w stosunku do suportu 4 w rózne polozenia oraz jest wyposazone w swej dolnej 5o czesci po stronie wewnetrznej ramienia w przegub kulisty 10, a od strony swobodnej w górnej czesci ramienia w powierzchnie wzorcujaca 11. Powierz¬ chnia wzorcujaca 11 jest tak ustawiona, ze jej linia regulacyjna 12, przechodzaca przez srodek b po- 55 wierzchni 11 oraz srodek c przegubu 10 slizga sie po tej powierzchni 11, a linia 15 przebiegajaca równolegle do osi pozornej 26 tarczy sciernej 3 po której wychyla sie ramie justujace 8 w stosunku do suportu tworzy z linia regulacyjna 12 kat prosty 60 13. Linia 15 jest wiec prostopadla do lini regula¬ cyjnej 12. Przegub kulisty 10 jest osadzony w gnie¬ zdzie kulistym 17 i sluzy do wychylnego lozysko¬ wania w dolnym koncu linii 12 ramienia wychyl¬ nego 16. Ramie wychylne 16 ma w swym górnym 05 koncu urzadzenie 18, wyposazone we wzornik ro-63 191 6 boczy 19. Wzornik roboczy 19 opiera sie swym wierzcholkiem 21 o powierzchnie wzorcujaca 11, przy czym kat wierzcholkowy 22 odpowiada zada¬ nemu katowi wierzcholkowemu 24 szlifowanego no¬ za tokarskiego 23. Szlifowany nóz tokarski 23 jest w srodkowym obszarze ramienia wychylnego 16 tak zamocowany, azeby jego ostrze skierowane by¬ lo w kierunku powierzchni czolowej 14 tarczy sciernej 3.Os pozorna 26 tarczy sciernej 3, dokola której wychyla sie ramie justujace 8 w stosunku do- su- portu 4, przebiega pod katem prostym 27 do linii regulacyjnej 12 i pod katem prostym 27 do osi obrotowej 6 tarczy sciernej 3. Pozorna os 26 przeci¬ na sie z linia regulujaca 12 w punkcie a, stanowia¬ cym srodek odcinka drogi, zawartej pomiedzy pun¬ ktami b i c polaczonymi ze soba ramieniem justu- jacym 8. Punkt a jest równoczesnie srodkiem luku kolistego, po którym przesuwa sie wychylna pro¬ wadnica 7. Nóz tokarski 23 jest zamocowany w imaku 29, w srodkowej czesci ramienia wychylne¬ go 16. Powierzchnie oporowe 30, 31 noza tokarskiego 23 sa ustawione odpowiednio do szlifowanego kata natarcia noza tokarskiego 23. Nóz tokarski 23 jest zamocowany w przykladzie wykonania w sposób blizej nieokreslony na kamieniu lozyskowym 32, dociaganym w ramieniu wychylnym 16 w kierunku strzalki 33 do ogranicznika 34.W górze ponad kamieniem lozyskowym 32 noza tokarskiego 23 znajduje sie imak 35 wskaznika 36 (fig. 2 i 3). Wskaznik 36 jest usytuowany u dolu przed tarcza scierna 3 w kierunku powierzchni czolowej 14 oraz jest tak odchylony do dolu, ze dotyka swym wierzcholkiem 37 punktu a. Sluzy on wiec do wskazywania punktu a, to znaczy punktu przeciecia osi wychylnej 26 ramienia justujacego 8 z linia regulacyjna 12, poprowadzona od przegubu kulistego 10 do powierzchni wzorcujacej 11.Wskaznik 36 moze byc ze swego polozenia wskaz¬ nikowego (fig. 2 i 3) cofniety w kierunku ramie¬ nia wychylnego 16 i moze byc odchylony w góre wraz ze swym wierzcholkiem 37 z obszaru tarczy sciernej 3. Odchylenie to jest przedstawione na fig. 3. W przykladzie wykonania zastosowane sa znane ograniczniki, które tak ograniczaja ruch wskazni¬ ka 36 w kierunku powierzchni czolowej 14 tarczy sciernej 3, ze swobodny koniec wierzcholka 37 wskaznika 36 dotyka linii regulacyjnej 12, popro¬ wadzonej do powierzchni wzorcujacej 11 do prze¬ gubu kulistego 10 na odcinku pomiedzy punktami b i c, na wysokosci punktu a.Wzornik roboczy 19 osadzony w górnym koncu 18 ramienia wychylnego 16 jest zamocowany za pomoca sruby radelkowanej 38 w wybraniu 35, ustalajacym dokladnie polozenie wzornika robo¬ czego 19.Odleglosc 40 pomiedzy powierzchnia przylegania 39, a przednim wierzcholkiem 21 odpowiada do¬ kladnie dlugosci wzornika roboczego, sluzacego do zajustowania polozenia zerowego suportu 4 w odniesieniu do tarczy sciernej 3 po cofnieciu po¬ wierzchni czolowej 14 tarczy sciernej 3, albo po wymianie tej tarczy.Wierzcholek 21 wzornika roboczego 19 jest tak skierowany ku powierzchni wzorcujacej 11, azeby przy dotykaniu powierzchni wzorcujacej 11 stykal sie dokladnie, wzglednie lezal w samej linii regu¬ lacyjnej 12, zwlaszcza na wysokosci punktu b.Za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku mozna 5 zaszlifowac nóz tokarski 23, którego promien wierzcholkowy wynosi zero, wówczas ustawia sie najpierw suport 4 na przesuw 0 mm, a ramie ju¬ stujace 8 na zadany kat przylozenia. Suport 4 ce¬ chuje sie od strony krawedzi bocznej kreska znacz- 10 nikowa 42, polozona po stronie przeciwnej do pro¬ wadnicy slizgowej 1, zaopatrzonej w podzialke wzdluzna 43. Kreska znacznikowa 42 i podzialka wzdluzna 43 pozwalaja na dokladny odczyt i na ustawienie suportu 4 wzgledem prowadnicy slizgo- 15 wej 1.W celu ustalenia kata przylozenia szlifowanego noza tokarskiego 23, przesuwa sie ramie justujace 8 w stosunku do suportu 4 w obszarze prowadnicy slizgowej 7 tak, azeby linia regulacyjna 12 przy- 20 jela polozenie katowe, odpowiadajace zadanemu katowi przylozenia w stosunku do powierzchni czolowej 14 tarczy sciernej 3. Azeby ulatwic sobie ustawienie zadanego kata przylozenia, cechuje sie kreska znacznikowa 44 w obszarze prowadnicy 25 slizgowej 7 pomiedzy ramieniem justujacym 8, a suportem 4, z jednej strony po stronie ramienia justujacego i zaopatruje sie suport 4 z drugiej stro¬ ny w podzialke 45. Po ostatecznym ustawieniu ra¬ mienia justujacego 8 w stosunku do suportu 4, blo- 30 kuje sie mozliwosc jego dalszego przesuwu za po¬ moca nie uwidocznionego na rysunku urzadzenia, tak, ze ramie justujace 8 wraz z suportem 4 two¬ rzy wzajemnie nie przesuwna calosc.Po zamocowaniu wzornika roboczego 19 o nie- 35 zmiennej dlugosci i dokonaniu przesuwu wskaznika 36 w kierunku tarczy sciernej 3, az do jego polo¬ zenia ograniczajacego, w którym jego wierzcholek 37 wskazuje dokladnie punkt a na linii regulacyj¬ nej 12, zamocowuje sie nóz tokarski 23 w urzadze- 40 niu mocujacym znajdujacym sie na ramieniu wy¬ chylnym 16. Nóz ten zamocowuje sie w ten sposób, ze jego wierzcholek powinien byc ustawiony przed wierzcholkiem 37 wskaznika 36, wzglednie powi¬ nien przekraczac linie regulacyjna 12 w kierunku 45 tarczy sciernej 3 o tyle, o ile trzeba bedzie zeszli- fowac material noza w obszarze wierzcholka. Nas¬ tepnie mocuje sie nóz tokarski 23 w ramieniu wy¬ chylnym 16 i cofa sie wskaznik 36 do jego poloze¬ nia wyjsciowego. 50 Po wlaczeniu nie uwidocznionego na rysunku silnika, napedzajacego tarcze scierna 3, wychyla sie recznie ruchem posuwiasto-zwrotnym ramie wy- chylne 16 dokola przegubu kulistego 10. Wskutek tego nóz tokarski 23 naciska swym wierzcholkiem 55 w kierunku powierzchni czolowej 14 tarczy scier¬ nej 3. Z chwila, gdy wierzcholek 21 wzornika ro¬ boczego 19 dotknie powierzchni wzorcujacej 11, a jego boki zetkna sie zgodnie z katem wierzchol¬ kowym 22 z powierzchnia wzorcujaca 11, to wów- 60 czas oznacza to, ze proces szlifowania zostal za¬ konczony. Z ta chwila linia regulacyjna 12 prze¬ biega dokladnie przez wierzcholek 21 wzornika ro¬ boczego 19, przeszlifowanego juz noza tokarskiego 23. Kat wierzcholkowy 24 szlifowanego noza od- 65 powiada dokladnie katowi wierzcholkowemu 227 wzornika roboczego 19. Promien wierzcholkowy noza tokarskiego 23 odpowiada katowi wierzchol¬ kowemu wzornika roboczego 19 i wynosi 0 mm.Na fig. 2 przedstawiono schematycznie wzajemny uklad ramienia justujacego 8, ramienia wychylnego 16 i tarczy sciernej 3.Jezeli szlifowany nóz tokarski 23 przy zastoso¬ waniu tej samej geometrii skrawania ma miec promien wierzcholkowy wiekszy od zera, na przy¬ klad X mm, to trzeba przesunac suport 4 w sto¬ sunku do uprzednio omówionego ustawienia o X mm w prawo (fig. 3). Po przesunieciu suportu 3 o X mm w prawo (fig. 3) w stosunku do polozenia uwi¬ docznionego na fig. 2, punkt a linii regulacyjnej 12 nie lezy wiec na powierzchni czolowej 14 tarczy sciernej 3, lecz oddalony jest od niej o odleglosc X.Wierzcholek 37 wskaznika 36 nie wskazuje juz w polozeniu wysunietym do przodu i odchylonym do dolu dokladnego polozenia wierzcholka noza to¬ karskiego 23, a jedynie srodek promienia wierz¬ cholkowego noza tokarskiego 23. Nóz tokarski 23 jest przesuwany, przy zamocowaniu na ramieniu wychylnym 16, do przodu w kierunku tarczy scier¬ nej 3 tak daleko, ze swoim szlifowanym wierzchol¬ kiem 25 wysuwa sie przed wierzcholek 37 wska¬ znika 36, nie tylko o zadany ubytek materialu, lecz dodatkowo jeszcze o wymiar szlifowanego promienia wierzcholkowego r na nozu tokarskim 23 w kierunku tarczy sciernej 3. Jezeli bez wymiany szablonu roboczego 19 wprowadzi sie po wlaczeniu silnika napedzajacego tarcze scierna 3, w opisany uprzednio sposób ramie wychylne 16 ruchem po¬ suwisto-zwrotnym dokola przegubu kulistego 10 i nacisnie sie to ramie w kierunku powierzchni czolowej 14 tarczy sciernej 3, to po uplywie pewne¬ go czasu ustawia sie automatycznie ustalony z gó¬ ry promien wierzcholkowy X mm na nozu tokar¬ skim 23, niezaleznie od kata wierzcholkowego 24, ustalonego przez wierzcholek wzornika robocze¬ go 19. 191 8 PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do szlifierko-kopiarki do szlifowa¬ nia nozy tokarskich, posiadajace ramie justujace z powierzchnia wzorcujaca umieszczona na jego gór- 5 nym koncu, osadzone wychylnie na suporcie prze¬ suwajacym sie wzdluznie na prowadnicy oraz po¬ siadajace ramie wychylne w którym jest zamo¬ cowany nóz tokarski, przy czym ramie wychylne jest osadzone dolnym koncem na ramieniu justu- lo jacym za pomoca kulistego przegubu, którego sro¬ dek znajduje sie w plaszczyznie przechodzacej przez powierzchnie wzorcujaca, a górny koniec ramie¬ nia wychylnego zaopatrzony jest we wzornik robo¬ czy, którego kat wierzcholkowy odpowiada katowi 15 szlifowanego noza tokarskiego, z tym, ze wzornik roboczy opiera sie o plaszczyzne wzorcujaca, zna¬ mienne tym, ze wychylne ramie (16) jest zaopatrzo¬ ne we wskaznik (36) do wskazywania punktu (a) przeciecia pozornej osi (26) tarczy sciernej dokola yj której wychyla sie ramie justujace (8) z linia re¬ gulacyjna (12) przebiegajaca przez srodek (c) kuli¬ stego przegubu (10) i srodek (b) plaszczyzny wzor¬ cujacej (11), a prowadnica (1) i suport (4) przesuwa¬ jacy sie na prowadnicy w kierunku wzdluznym 25 osi obrotowej (6), tarczy sciernej (3) sluzace do przestawiania odleglosci pomiedzy ramieniem ju- stujacym (8) a tarcza scierna (3) wyposazone sa w podzialke (42, 43) do wskazywania odleglosci .(x) punktu (a) od czolowej plaszczyzny (4) tarczy scier- 30 neJ <3-

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wskaznik (36) jest zamocowany przesuwnie na wychylnym ramieniu (16).

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 — 2, znamienne 35 tym, ze wskaznik (36) jest zamocowany na wy¬ chylnym ramieniu (16) wychylnie wokól swej osi podluznej.

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 — 3, znamienne tym, ze wskaznik (36) jest zaopatrzony w nastawny 40 ogranicznik przesuwu (36) tak, aby wskaznik (36) nie wychylal sie na zewnatrz w kierunku tarczy sciernej (3) poza linie regulacyjna (12) przecho¬ dzaca przez srodek (c) kulistego przegubu (c) i sro¬ dek (b) plaszczyzny wzorcujacej (11). /KI. 67 a, 5 63 191 MKP B 24 b, 3/34 FIG. 1KI. 67 a, 5 63 191 MKP B 24 b, 3/34 -19 FIG. 2 /| 44 45—- 0 \ i ^so ^Jlllll 1 i 1 a / 37 c J ^-10 / 11 1 16 X—36 £-—36 ^14 23 43 Bltk zam. 1447/71 240 egz. A4 PL PL