PL62437B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.IV.1971 62437 KI. 40 b, 39/02 MKP C 22 c, 3902 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Antoni Soloduszkiewicz, Jerzy Baniewicz, Michal Rechul Wlasciciel patentu: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego im. Boleslawa Krzy¬ woustego Przedsiebiorstwo Panstwowe, Wroclaw (Polska) Sposób obróbki cieplnej lozyskowego stopu aluminiowo-cynowego Przedmiotem wynalazku jest sposób obróbki cieplnej lozyskowego stopu aluminiowo-cynowego o skladzie: cyna — 6,30 do 7,60%, nikiel — 1,55 do 2,15%, miedz — 1,00 do 1,50%, magnez — 0,45 do 0,65%, zela¬ za i krzemu do 0,55%, reszta aluminium.Stop ten zastepuje z powodzeniem lozyskowe brazy i babity, jednakze jego wlasnosci mechaniczne ograni¬ czaja zakres stosowania. Z tych wzgledów lozyska wyko¬ nywane z tego stopu musza wykazac sie odpowiednim stosunkiem dlugosci do srednicy L/D ^1,5. Przy tej dlugosci lozyska wykazuja obnizone wlasnosci przeciw- cierne, poniewaz dojscie smaru do calej dlugosci panwi jest utrudnione.Stwierdzono w praktyce, ze niska nosnosc stopu oraz zjawiska zatarcia lozysk powodowane sa niejednorodno¬ scia skladu chemicznego oraz budowy krystalograficz¬ nej —¦ wystepuje sklonnosc do makro- i mikrosegregacji skladników w osnowie stopu. Usuwanie tego rodzaju ujemnych cech jak i polepszenie wlasnosci mechanicz¬ nych ogólnie znanych odlewniczych stopów aluminio¬ wych uzyskuje sie zwykle za pomoca odpowiedniej ob¬ róbki cieplnej. W przypadku lozyskowego stopu alumi¬ niowo-cynowego zawierajacego skladniki o znacznej roz¬ pietosci temperatury topnienia oraz niska temperature topliwosci eutektyki aluminium — cyna, znane sposoby obróbki cieplnej nie znajduja zastosowania.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu obróbki cieplnej lozyskowego stopu aluminiowo-cynowego, umozliwiajacego eliminowanie dotychczasowych niedo¬ lo 15 20 25 30 godnosci oraz uzyskanie zwiekszonych wskazników wy¬ trzymalosciowych stopu.Zgodnie z wytyczonym celem stwierdzono, ze stop uzyskuje jednorodny sklad i krystalograficzna strukture oraz duzy wzrost wlasnosci mechanicznych, gdy obróbke cieplna stopu przeprowadza sie przy dwustopniowym przesycaniu i nastepnie starzeniu.Najlepsze wyniki uzyskano na lozyskowym stopie gdy, dla przykladu, jego obróbka cieplna przebiega nastepu¬ jaco: Przesycanie: I wygrzewanie w temp. 500° do 515°C, w czasie 2,5 do 3,5 godz., — II wygrzewanie w temp. 515° do 530°C, w czasie 1 do 1,5 godz., — chlodzenie w wodzie o temp. 10° do 30°C, Starzenie: — wygrzewanie w temp. 170° do 180°C, w czasie 8 do 13 godzin i nastepnie — chlo¬ dzenie na powietrzu.Po przeprowadzeniu obróbki cieplnej w warunkach wyzej podanych uzyskano nastepujace wlasnosci mecha¬ niczne stopu: — wyrazna granica plastycznosci Re : 13 do 19 kG/mm2 — wytrzymalosc na rozerwanie Rm : 19 do 25 kG/mm2 — twardosc HB : 60 do 80 kG/mm2 — wydluzanie A5 : 2,5 do 5 % 6243762437 0,2 0,004 do 5 m/s do 400 kG/cm* 150°C 55 do 70 kG/mm2 23x10-6.Wlasnosci fizyczne stopu po przeprowadzonej obróbce sa. nastepujace: — wspólczynnik tarcia na sucho — wspólczynnik tarcia na smar — predkosc obwodowa V — nacisk powierzchniowy Psr. — max. temp. pracy — twardosc HB przy 120°C — wspólczynnik rozszerzalnosci liniowej Dzieki uzyskaniu podwyzszonych wlasnosci fizycz- no-mechanicznych stopu po obróbce cieplnej mozliwe jest znaczne skrócenie dlugosci lozyska tak, ze stosunek dlugosci panwi do srednicy L/D ^1 co polepsza wa¬ runki smarne lozyska, umozliwia stosowanie zwiekszo¬ nych nacisków oraz zmniejszenie gabarytów maszyn i urzadzen zyskujac znaczne korzysci na kosztach robo¬ cizny i materialów.Dla oceny stopu pod wzgledem • eksploatacyjnym wy¬ konano zespól lozysk o dlugosci L/D = 0,8 do 1 i za¬ montowano w pompie zebatej hydraulicznej, która pod¬ dana zostala dlugotrwalym próbom w czasie których na¬ ciski czopów na powierzchnie lozysk dochodzily do 450 kG/cm2.Stop lozyskowy aluminiowo-cynowy obrobiony ciepl- 5 nie zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku moze byc stosowany do wykonywania lozysk slizgowych w szcze¬ gólnosci do lozysk wysoko cisnieniowych zebatych pomp hydraulicznych. 10 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób obróbki cieplnej stopu aluminiowo-cynowego o skladzie: cyna — 6,30 do 7,60%, nikiel —i 1,55 do 2,15%, miedz — 1 do 1,5%, magnez — 0,45 do 0,65%, 15 zelaza i krzemu do 0,55%, reszta aluminium, znamien¬ ny tym, ze poddaje sie kolejno wygrzewaniu w tempe¬ raturze 500 do 515°C w czasie 2,5 do 3,5 godzin, nastep¬ nie wygrzewaniu w temoeraturze 515 do 530°C w cza¬ sie 1 do 1,5 godzin, chlodzeniu w wodzie o temperaturze 20 10 do 30°C a nastepnie wygrzewa sie w temperaturze 170 do 180°C w czasie 8 do 13 godzin po czym chlodzi na powietrzu. WDA-1. Zam. 6968. Naklad 240 cgz. PL