Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.111.1971 62301 KI. 42 b, 12/06 MKP G 01 b, 13/10 UKD Wspóltwórcy wynalazku; Eugeniusz Miernik, Krzysztof Ostrowski Wlasciciel patentu: Instytut Obróbki Skrawaniem, Kraków (Polska) Glowica pomiarowa do pomiaru wewnetrznych powierzchni walcowych Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczna nastawna glowica pomiarowa sluzaca do pomiarów wewnetrznych powierzchni walcowych, na przyklad srednic otworów majaca mozliwosc zmiany zakresu pomiarowego w gra¬ nicach kilku milimetrów.Dotychczas stosowane pneumatyczne glowice pomia¬ rowe sa wykonywane w postaci stalych trzpieni o sred¬ nicy nieco mniejszej od srednicy kontrolowanego otwo¬ ru, w których umieszczone sa dysze pomiarowe. Takie glowice moga byc stosowane tylko do pomiaru wymia¬ rów wewnetrznych zmieniajacych sie w okreslonym niewielkim zakresie, równym zakresowi pomiarowemu pneumatycznego ukladu pomiarowego, z którym dana glowica wspólpracuje. W przypadku potrzeby pomiaru otworów wiekszych lub mniejszych ( w granicach do 2 mm) od nominalnego, konieczne bylo zastosowanie nowych pneumatycznych glowic pomiarowych o odpo¬ wiednio dobranych wymiarach.Glowica wedlug wynalazku moze byc latwo dosto¬ sowana do pomiaru wymiarów o rózniacych sie od sie¬ bie w granicach do 2 mm, przez co umozliwia sie szyb¬ kie uzyskanie potrzebnego narzedzia pomiarowego, w szczególnosci przy pomiarach wymiarów stopniowanych w malych odstepach, jak to na przyklad wystepuje przy zamiennych elementach naprawczych, tak zwanych nad- wymiarowych lub podwymiarowych.Istota konstrukcji glowicy wedlug wynalazku polega na tym, ze do równomiernego wysuwania lub cofania szczeki pomiarowej i szczek nastawczych w kierunku promieniowym zastosowano przesuwny osiowo stozek 15 20 25 30 umieszczony w korpusie glowicy, przy czym szczeki roz¬ mieszczone sa symetrycznie co 120°.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia glowice w przekroju osiowym, fig. 2 — widok glowicy w kierunku jej osi, fig. 3 — odmiane glowicy w prze¬ kroju osiowym, a fig. 4 — widok odmiany glowicy w kierunku jej osi.W korpusie 1 o cylindrycznym ksztalcie jest umiesz¬ czony przesuwnie stozek 2. Stozek 2 ma dwie czesci prowadzace, cylindryczna czesc 2a i czesc 2b. Do korpu¬ su 1 z jednej jego strony jest wkrecona sruba 3 sluzaca do przesuwania stozka 2 w korpusie. Sprezyna 9 jest osadzona na prowadzacej czesci 2b i opiera sie jednym koncem o wewnetrzna scianke korpusu 1, a drugim kon¬ cem o powierzchnie stozka 2. W podluznych wycieciach korpusu 1 rozmieszczonych symetrycznie co 120° umiesz¬ czone sa przesuwnie pomiarowa szczeka 4 oraz nastawcze szczeki 7 i 8. W pomiarowej szczece 4 znajduje sie pneu¬ matyczna pomiarowa dysza 5, laczaca sie z przewodem 6 doprowadzajacym sprezone powietrze. Szczeki 4, 7 i 8 objete sa sciagajacymi sprezynami 10 umieszczonymi w specjalnych wycieciach.Odmiana glowicy wedlug wynalazku rózni sie od glo- wicy zasadniczej tym, ze zamiast nastawczych szczek 7 i 8 ma dodatkowo dwie pomiarowe szczeki 4a, które sa identyczne ze szczeka 4 i sa rozmieszczone symetrycznie promieniowo w obrebie kata mniejszego od 180° w po¬ dluznych wycieciach korpusu la. • Niezaleznie od tego korpus la rózni sie od korpusu 1 ksztaltem, poniewaz €230162301 ma plaskie sciecie, na którym jest zamocowana prowad¬ nica 11 sluzaca do mocowania glowicy w wieszaku pio¬ nowym lub innym uchwycie.Glowica pomiarowa, stanowiac czesc konwencjonal¬ nego pneumatycznego ukladu pomiarowego, zostaje umieszczona w mierzonym otworze. Wielkosc szczeliny miedzy powierzchnia wewnetrzna otworu a powierzch¬ nia czolowa pomiarowej dyszy 5 jest czynnikiem decy¬ dujacym o natezeniu wyplywu powietrza z pomiarowej dyszy 5, a w konsekwencji — o zmianie cisnienia po¬ wietrza w pneumatycznym ukladzie pomiarowym. Po¬ niewaz cisnienie powietrza w pneumatycznym ukladzie pomiarowym jest zwiazane okreslona zaleznoscia z wiel¬ koscia szczeliny miedzy powierzchnia dyszy pomiarowej, a powierzchnia mierzonego obiektu, zmiana tego cisnie¬ nia sluzy do przedstawienia zmiany szczeliny, czyli do pomiaru wielkosci liniowej.Zmiana szczeliny przy pomiarze okreslana jest w sto¬ sunku do wielkosci szczeliny wzorcowej uzyskiwanej za pomoca wzorca, którym jest otwór o dokladnie zmie¬ rzonym wymiarze.Glowice wedlug wynalazku wprowadza sie do otworu wzorcowego i rozsuwa sie szczeki nastawcze 7 i 8 oraz szczeke pomiarowa 4 az do uzyskania wskazania zero¬ wego na wskazniku pneumatycznego ukladu pomiaro¬ wego.Glowice wedlug wynalazku mozna szybko i latwo do¬ stosowac do pomiarów powierzchni wewnetrznych me¬ toda pneumatyczna w obszarze znacznie szerszym niz glowicami lub trzpieniami stosowanymi dotychczas. PL PLPriority: Published: 20.11.1971 62301 KI. 42 b, 12/06 MKP G 01 b, 13/10 UKD Inventors of the invention; Eugeniusz Miernik, Krzysztof Ostrowski The owner of the patent: Instytut Obróbki Machrawaniem, Kraków (Poland) Measuring head for measuring internal cylindrical surfaces The subject of the invention is a pneumatic adjustable measuring head for measuring internal cylindrical surfaces, for example hole diameters, with the possibility of changing the measuring range within limits Pneumatic measuring heads used so far are made in the form of fixed pins with a diameter slightly smaller than the diameter of the controlled bore, in which the measuring nozzles are placed. Such heads can only be used to measure internal dimensions that vary within a certain small range, equal to the measuring range of the pneumatic measuring system with which the given head cooperates. In the case of the need to measure holes larger or smaller (within 2 mm) than the nominal, it was necessary to use new pneumatic measuring heads with appropriately selected dimensions. According to the invention, the head can be easily adapted to measure dimensions differing from the nominal ones. up to 2 mm, which makes it possible to quickly obtain the necessary measuring tool, especially when measuring graduated dimensions in small intervals, as is the case, for example, with replacement repair elements, so-called oversized or undersized. According to the invention, the measuring jaw and the adjustment jaws are evenly extended or retracted in the radial direction by means of an axially displaceable taper 15 20 25 arranged in the head body, the jaws being symmetrically spaced at 120 °. The subject of the invention is shown in the example of the embodiment in the drawing in which Fig. 1 of Fig shows the heads in an axial section, Fig. 2 - a view of the head in the direction of its axis, Fig. 3 - a variation of the head in an axial section, and Fig. 4 - a view of a variety of the head in the direction of its axis. Sliding-connected cone 2. The cone 2 has two guiding parts, a cylindrical part 2a and a part 2b. A screw 3 is screwed into the body 1 on one side, which serves to move the cone 2 in the body. The spring 9 is mounted on the guiding part 2b and rests with its one end against the inner wall of the body 1, and the other end against the conical surface 2. In the longitudinal cuts of the body 1 arranged symmetrically every 120 °, the sliding measuring jaw 4 and adjusting jaws are placed. 7 and 8. In the measuring jaw 4 there is a pneumatic measuring nozzle 5 which is connected to a conduit 6 for supplying compressed air. The jaws 4, 7 and 8 are covered with tension springs 10 placed in special cuts. The head variant according to the invention differs from the main head in that instead of the adjustable jaws 7 and 8, it additionally has two measuring jaws 4a, which are identical to the jaws 4 and they are arranged symmetrically radially over an angle less than 180 ° in the longitudinal cuts of the body Ia. • Regardless of this, the body 1a differs from the body 1 in shape, because 230162301 has a flat cut on which is mounted the guide 11 for fixing the head in a vertical hanger or other fixture. Measuring head, being part of a conventional pneumatic of the measuring system, is placed in the measured hole. The size of the gap between the inner surface of the opening and the face of the measuring nozzle 5 is a decisive factor for the air flow rate from the measuring nozzle 5 and, consequently, for the change in air pressure in the pneumatic measuring system. Since the air pressure in the pneumatic measuring system is related to a specific dependence on the size of the gap between the surface of the measuring nozzle and the surface of the measured object, the change of this pressure serves to represent the gap change, that is to measure the linear quantity. according to the invention, the heads are inserted into the reference hole and the setting jaws 7 and 8 and the measuring jaw 4 are moved apart until the indication zero is reached. on the indicator of the pneumatic measuring system. The heads according to the invention can be quickly and easily adapted to the measurement of internal surfaces by a pneumatic method in an area much wider than the heads or pins used hitherto. PL PL