Sposób /urabiania zlóz (skalnych, zwlaszcza kamiennych, metoda chodnikowa ,, (Przedmiotem wynalazku jest sposób masowego urabiania zlóz skalnych, zwlaszcza kamiennych pnzy zaslosowianiu materialów wybuchowych, za¬ pewniajacy równom&erne rozdrabnianie soirowica.Znany i stosowany jest sposób masowego urabia¬ nia zlóz metoda komorowa, polegajacy na umiesz¬ czeniu w wyrobiskach podziemnych duzych sku¬ pionych ale oddzielnych ladunków materialu wy¬ buchowego i iich odpalaniu. Uirobek otrzyimany tym sposobem wykazuje nierównomierne rozdrobnienie.-Najbardziej rozdrobnione sa ipairtie wokól ladun¬ ku, zas w miare oddalania sie wystepuje coraz grubszy urobek czesto nawet nieoderwany od ca¬ lizny.Nierównomierne dzialanie ladunków komorowyich ogranicza zaikras stosowania tej metody do zlóz nrie- monoliftyicznych, o stalych wlasnosciach fizycznych i mechanicznych.Równiez w wynikli odstrzalów w miejscu odpale¬ nia ladunku na ociosie sciany eksploatacyjnej i spo¬ du, .pozostaja -glebokie sferyczne wylomy, powodu¬ jace powstawania niebezpiecznych zwisów skalnych w nadleglych czesciach sciany eksploatacyjnej. Na¬ tomiast na spodzie urobiislka powstaja miedzy posz¬ czególnymi wylomami sasiednich komór oraz na obrzezach wylomów nierozstrzelone progi skalne, spowodowane nierównomiernym dzialaniem skulo¬ nych oddzielnych ladunków materialu wybucho¬ wego. 10 15 20 25 30 Niebezpieczne zwisy stwarzaja potencjalne zagro¬ zenie dla sprzetu zaladjowozego oraz ludzi, sa likwi¬ dowane pnzez dodatkowe zastosowanie odsitaizalów krótkimi lulb dlugiM otworami. W miare wybie¬ rania urobku po odstrzale odslaniajace sie progi utrudniaja ruch sprzetu izaladowiazeigo oraz srodków transportowych i mulsza byc likwidowane podobnie jak zwisy. Konieczne jest równiez dodatkowe po¬ szerzanie chodników w miejscach projektowanyich komór dla umieszczenia materialu wybuchowego.W przypadku niejednolitej struktury zloza w po¬ blizu komór zdarza sie czesto przy wybuchu punk¬ towe pirzenwanie sciany eksploatacyjnej, pociaga¬ jace za soba powstanie duzego niebezpieczenstwa rozrzutu odlamków skalnych, ucieczke gazów powy- buchowych, oraz obnizenie efektu odstrzalu. Nie¬ zaleznie od tego kazdy ladiunek w komorze musi byc zaopatrzony w oddzielne ladunki udarowe i ini¬ cjujace.Zadanie wytyczone w celu wyeliminowania po¬ danych niedogodnosci zostalo rozwiazane zgodnie z wynalazkiem w ten sposób, ze w miejsce oddziel¬ nych ladunków skupionych umieszczonych w spe¬ cjalnie wydrazonych komorach, zastosowano ladu¬ nek ciagly o stalym przekroju poprzecznym lulb la¬ dunek ciagly o zmiennym przekroju poprzecznym, rozmieszczony wzdluz chodnika przebiegajacego równolegle lub prawie równolegle do sciany eksplo¬ atacyjnej. 619833 W zlozach o stalych parametrach fiizyikoimecha- niicznych zastosowano ladunek ciagly o stalyni po¬ przecznym przekroju, sta|d tez pasmo materialu wy- ^buichoweigo jest rozmieszczone jednostajnie na calej dlugosci chodnika. Natomiast w zlozach o zmien- nyclr parametrach f!i'zylaoimec^aniiicziriyich zastosowa- no ladunek ciagly o zmiennym przekroju, dostoso¬ wujac przekrój pasma materialu wybuchowego do lokalnych zmian zwiezlospi i oporów sciany eksplo-" atacyjnej. y Takie rozwiazanie w .stosunku do dotychczas sto¬ sowanych metoda umezfliiwia: eliminacje rozszerza¬ nia chodników w, miejlscach proijekltowanych ko¬ mór, zmniejszenie ilosci srodków inicjrujjacych i przewodów elektrycznych1; zmniejlszenrie zuzycia ma¬ terialu wylbudhowego w| kg/t .urobku, otrzymanie równomiernego rozdrobnienia urobku po odstrzale, otrzymanie równego- ociosu sciany eksploatacyjnej oraz spodu wyrobiska, wyelimiiniowanie punktowego przerwania sciany eksploatacyjnej oraz rozrzutu odlamków skalnych, równomierne rozlozenie fali detomacyrjnej wizdlluz sciany eksploatacyjnej, wyra¬ zajace sie korzyisltnym rozkladem drgan sejismiicz- nyeh. < .-. .;¦..?;V; :'\:\ (Przykladowe uklady chodników i sztolni, oraz sposób rozmieszczenia w nich materialu wyfbuicho- wego"tp priz^lMM*wedlug wynalazku — 'przedistawio- no na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia przekrój .poziomy jjirzez wyrobisko ze ^sztolnia cen^ traOna, fiig. 2 — przekrój .poziomy przez wy^óibjjsko ze sztolnia, fig. 3 — przekrój poziomy prSez; uklad wielu chodników i sztolni a fiig. 4 — przekrój pio- njowy przez wyrolbliisko jak na fiig. 3.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 chodnik 1 wyko¬ namy Jest w zlozu równolegle lub prawie równole¬ gle do sciany eksploatacyjnej 2, zas sztolnia 3 z za¬ lamaniem 4 dochodzi do chodnika 1 w praytolizeniu prostopadle.Material wylbufohowy 5 .roizmiiesizozony jest w spo¬ sób ciagly wewnatrz chodnika- 1, zas prizybirtka 6 wewnatrz sztolni 3. Przekrój pasma materialu wy- 1983 »' f 4' buchioiwego 5 moze byc uislfcailiany w zaleznosci old wlasnosci [fuzykomechaniiaznych zloza w okreslo¬ nym punkcie chodnika 1.Dla odpalania materialu wybuchowego 5 stosuje 5 sie znane ladunki udarowe 7 umieszczone w mate¬ riale wybuichowyim i, polaczone przewodem odpala¬ jacym 8 przez sztolnie 3 ze stanowliskiem odstrzalu.IPnzy urabianiu scian wysokich rtiozna stosowac Ódfetrzal materialu wyfbuchowego umieszczonego w io wielu chodnikach usytuowanych przestrzennie jak pokazano przykladowo na fig. 3 i 4.' W tyim przy- padlku. chodniki 1 rpizmieszozone pietrowo — laczac je w poziomach pieter sztolniami 3. Uklad sztolni 3 mozna przebic równiez; miedzy piotrami lub sto- 15 sowac uklad mieszany piionowoHpoiziomy.Sposób rozmieszczenia malteriaiu wybuchowego 5 i nalbojju udarowego 7 oraz sposób, odpalania la¬ dunków pfrzols^aja^m przy czym w obu przypadkach mozna zastosowac odpalanie natych- 20 miastowe lub miiliselkuniojowe, Reasumujac zastosowanie ladunku ciaglego elimi¬ nuje niedostatki odstrzalu ladunku skupionego, za¬ pewniajac urobek najjwyzszej jakosci prizy. jedno¬ czesnej popfnawije parametrów technijciznych i bezpde- 25 czenjstwa robót strzelniczych.Z a is t ir zez e n 1 a . patentowe 30 ' .1. 'Spo&ób uiAiandk'' zlóz skalnych:, zwlaszcza ka- *¦¦ miennyen meltoda chodnikowa, znamienny tym, ze material wybuchowy (5) rozmieszczony jest w chod¬ nikach (i) o stalym lub zmiennym przekroju w pasmach ciaglych, przy czyim chodnik (1) jest wy- 35 drazony w zlozu równolegle lub prawie równolegle do sciany eksploatacyjnej (2) zas przybitka (6) w prolstej lub zalamanej sztolni (3). 2. Odmiana sposobu wedlug zasjtiriz. 1, znamienna tym, ze material wybuchowy (5) rozmieszczony jest 40 w ukladzie wielu chodników (1) polaczonych sztol¬ niami (3).KI. 5 b, 47/10 61983 MKPE21 c, 47/10 J J. |t/^x5\V,-,Y,VA.\\Y] 1 T r r / L_ 1 , ( ~^J .,_ Lu . \:v';I\v#^' ^#:^ i \i 1 p - m i i Fig. 1 5_ A ± fig. 2KI. 5 b, 47/10 61983 MKP E 21 c, 47/10 / 7 8 Fig.3 3 4 8 7 5 \hdA 1 i 1 1 Fig.4 ZG „Ruch" W-wa, zam. 1343-70, nakl. 250 egz. PL