PL61757B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 20.1.1971 61757 KI. 21 a4,17 MKP H 03 b, 27/00 ftlBUOTEKA UKD ft^^i^f ****** Twórca wynalazku: Andrzej Czyzak Wlasciciel patentu: Biuro Studiów i Projektów Energetycznych „Ener- goprojekt", Poznan (Polska) Przesuwnik szesciofazowy dla trójfazowego nadajnika sygnalów o czestotliwosci akustycznej Przedmiotem wynalazku jest przesuwnik szescio¬ fazowy dla trójfazowego nadajnika sygnalów o czestotliwosci akustycznej przeznaczony do stero¬ wania siatkami tyratronów trójfazowego wzmac¬ niacza tego nadajnika, stanowiacego z kolei czesc skladowa ukladu centralnego sterowania odbiora¬ mi energii elektrycznej.Znane dotychczas przesuwniki do nadajników tego typu budowane byly przy wykorzystaniu ukladów RC, albo elementu wirujacego i fotodiody, albo tez ukladów tranzystorowych. Ze wspomnia¬ nych najlepszym niewatpliwie rozwiazaniem sa przesuwniki tranzystorowe.Uklad tranzystorowy zbudowany byl z szeregu trygerów dwustabilnych polaczonych miedzy soba ukladami iloczynów logicznych. Trygery te byly kolejno wlaczane, przy czym wlaczenie to dzieki ukladom iloczynowym bylo uzaleznione od stanu trygera poprzedzajacego i istnienia sygnalu wej¬ sciowego. Sygnaly wejsciowe podawane byly z transformatora poprzez dwa równolegle pracujace prostowniki jednopolówkowe. Szereg na przemian polaczonych trygerów i iloczynów logicznych po¬ dzielony byl na trzy grupy. Kazda z grup posia¬ dala sprzezenie zwrotne powodujace z chwila po¬ budzenia wszystkich trygerów powrót ukladu do stanu wyjsciowego. W obwodzie tym zalaczony byl element zwloczny opózniajacy zerowanie trygerów danej grupy.Z chwila, gdy rozpoczynaly prace trygery dru- 10 15 20 25 giej grupy startowal równiez w ponownym cyklu pracy pierwszy tryger pierwszej grupy. Aby zapo¬ biec jednoczesnemu wysylaniu sygnalów przez dwie grupy wobec faktu, ze kazda ma dwa wyjscia na siatki tyratronów, wiecej elementów posiada grupa pierwsza. W wyniku tego, gdy konczy prace trzecia grupa, pierwsza ma jeszcze dwa trygery nie pobudzone, z których podawane sa sygnaly wyjsciowe na siatki tyratronów nadajnika sygna¬ lów o czestotliwosci akustycznej.Wada wyzej opisanego przesuwnika jest wyko¬ rzystanie elementów czasowych powodujacych mie¬ dzy innymi ograniczenie zakresu zmian czestotli¬ wosci sygnalu.Celem wynalazku jest opracowanie przesuwnika szesciofazowego pozwalajacego na zmiany czesto¬ tliwosci sygnalu w szerokim zakresie i zapewnia¬ jacego duza amplitude napiec wyjsciowych wy¬ starczajaca do wysterowania tyratronów mocy.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie ukladu, w którym szesc przerzutników stanowia¬ cych przesuwnik posiada wspólny uklad startowy z przekaznikiem, którego pierwszy zestyk wlaczo¬ ny jest w szereg z wejsciem ukladu, a drugi ze¬ styk wlaczony jest miedzy minus ukladu a opor¬ niki polaczone z bazami jednego z dwóch tranzy¬ storów w przerzutnikach, zapewniajac zawsze jed¬ nakowy start, przy czym kazdy z przerzutników posiada wzmacniacz impulsowy zalaczony trans- formatorowo w obwód kolektora jednego z dwóch 6175761757 3 tranzystorów przerzutników tak, ze wyjscia tych wzmacniaczy polaczone jednym koncem do wspól¬ nego punktu tworza gwiazde napiec przesunietych wzgledem siebie o ten sam kat.Przesuwnik jest prostym, pewnie dzialajacym ukladem, który idealnie zapewnia szesciofazowe napiecie wyjsciowe o amplitudzie pozwalajacej na swobodne wysterowanie ukladów tyratronowych, przy szerokim zakresie zmian czestotliwosci sygna¬ lu wejsciowego. Jest on latwy w wykonaniu i w szerokich granicach nieczuly na zmiany tempera¬ tury otoczenia.Zastosowanie tego typu przesuwnika pozwoli na wykorzystanie kodu czestotliwosciowego i budowe tanich systemów sterowania dwupoleceniowego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy urzadzenia, fig. 2 uklad polaczen tego urzadzenia.Zgodnie ze schematem w ukladzie mozna wy¬ róznic 5 bloków. Transformator dwuuzwojeniowy 1 stanowiacy wejscie ukladu, posiada polaczenie z jednej strony z ukladem startowym 4 a z drugiej strony z przerzutnikiem monostabilnym 2. Prze- rzutnik monostabilny 2 steruje ukladem szesciu przerzutników dwustanowych 3. Przerzutniki dwu¬ stanowe 3 polaczone sa z ukladem startowym 4 i wzmacniaczami impulsowymi 5.Wejscie ukladu przesuwnika stanowi transfor¬ mator dwuuzwojeniowy Tri dopasowujacy wyjscie aa' generatora, z którym polaczony jest poprzez normalnie otwarty pierwszy zestyk Pj przekaznika P do wejscia przesuwnika. Wtórne uzwojenie tego transformatora polaczone jest poprzez diode za¬ bezpieczajaca D13 z baza tranzystora T2. Tranzy¬ stor Tx wraz z drugim tranzystorem T2 pracuje w znanym ukladzie przerzutniki monostabilnego.W ukladzie tym baza pierwszego tranzystora Ti polaczona jest z minusem ukladu opornikiem R7, a opornik R8 i R9 sa opornikami kolektorowymi wymienionych wyzej tranzystorów Tx i T2. Emite¬ ry /tych tranzystorów sa polaczone wspólnie po¬ przez opornik R49 z plusem ukladu. Natomiast opornik R24 polaczony równolegle z kondensato¬ rem Ci tworzy uklad sprzezenia zwrotnego.Przerzutnik monostabilny 2 poprzez kondensator C2 stanowiacy z opornikiem R50 czlon rózniczkuja¬ cy oraz poprzez diody prostujace D14, polaczony jest z bazami tranzystorów T4. Tranzystory te sa elementami szesciu przerzutników dwustanowych 3 polaczonych w ukladzie licznika kolowego.Wszystkie te przerzutniki sa identyczne.Pierwszy przerzutnik zbudowany jest na dwóch tranzystorach T4 i T5, których emitery polaczone sa wspólnie poprzez opornik R53 z plusem ukladu.Oporniki natomiast R2§ i R26 wraz z kondensato¬ rami C4 i C5 stanowia sprzezenie zwrotne prze- rzutnika a oporniki RJ2 i R13 sa opornikami ko¬ lektorowymi laczacymi kolektory tranzystorów T4 i T5 z minusem ukladu. Baza tranzystora T4 po¬ przez opornik R37 jest polaczona miedzy normal¬ nie zamkniety zestyk P2 przekaznika P a opornik R52, przy czym opornik R52 polaczony jest drugim swym koncem z plusem ukladu, natomiast zestyk P2 przekaznika P z minusem. 4 Baza tranzystora T5 poprzez opór R39 jest pola¬ czona z plusem ukladu.Pierwszy przerzutnik dwustabilny 3 polaczony jest z nastepnym przerzutnikiem 3 poprzez kon¬ densator C6 stanowiacy z opornikiem R54 uklad rózniczkujacy. Pozostale przerzutniki polaczone sa identycznie jak przerzutnik na tranzystorach T4 i T5.Podobnie uklady wzmacniajace sa identycznymi ukladami. Pierwszy wzmacniacz 5 zalaczony jest do pierwszego przerzutnika poprzez transformator Tr2, którego pierwotne uzwojenie wlaczone jest szeregowo z opornikiem R13 w obwód kolektora tranzystora T5. Wtórne uzwojenie tego transfor¬ matora polaczone jest z jednej strony z baza tran¬ zystora wzmacniacza T6 poprzez diode zabezpie¬ czajaca D2, a z drugiej natomiast strony wlaczone jest do plusa ukladu. Emiter tego tranzystora po¬ laczony jest z plusem ukladu, a kolektor poprzez pierwotne uzwojenie transformatora wyjsciowego Tr3 wlaczony jest do minusa ukladu. Pierwotne uzwojenie transformatora Tr3 zbocznikowane jest dioda ograniczajaca Dx. Wtórne uzwojenie tego transformatora jednym koncem polaczone jest do wspólnego punktu dla wszystkich wyjsc szesciu wzmacniaczy a drugim koncem z opornikiem za¬ bezpieczajacym Ri.Pozostale wzmacniacze zbudowane sa identycz¬ nie jak wzmacniacz na tranzystorze T6.Przekaznik P zalaczony jest miedzy kolektorem tranzystora T3 a minusem ukladu. Emiter tego tranzystora polaczony jest ze srodkiem dzielnika napieciowego zlozonego z oporników Rn i R51 na¬ tomiast baza polaczona jest miedzy kondensator C3 a opornik R10 stanowiacy uklad opóznienia cza¬ sowego.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalazku jest opisane nizej. Z chwila wlaczenia napiecia stalego zasilajacego uklad nastepuje ladowanie kondensa¬ tora C3 ukladu opóznienia czasowego. Po czasie podyktowanym stala czasowa R10, C3 ukladu opóz¬ nienia czasowego nastepuje pobudzenie przekaz¬ nika P, który zamykajac swój zestyk Pi powoduje podanie napiecia sterujacego z generatora na prze¬ suwnik. Jednoczesnie z zamknieciem pierwszego zestyku Pj przekaznika P nastepuje rozwarcie drugiego zestyku P2 tego przekaznika, który juz w czasie ladowania kondensatora C3 ukladu opóz¬ nienia czasowego ustala odpowiednie polozenie przerzutników gwarantujac prawidlowa prace, a takze zawsze jednakowy start licznika kolowego.Pierwszy impuls podawany na przesuwnik powo¬ duje przeskok pierwszego przerzutnika, drugi im¬ puls drugiego przerzutnika itd. W rezultacie pierw¬ szy przerzutnik dziala przy 1, 7, 13, 19 itd. impul¬ sie, drugi natomiast przy 2, 8, 14, 20 itd. impulsie.Czestotliwosc napiec wyjsciowych jest zatem 6 razy mniejsza od czestotliwosci napiecia wejs¬ ciowego. Z przerzutników impulsy podawane sa na uklady wzmacniajace. Dzieki sprzezeniu trans¬ formatorowemu impulsy podawane na tranzystory wzmacniaczy sa krótkotrwale i takie otrzymujemy na wyjsciu wzmacniacza. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 606175T PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Przesuwnik szesciofazowy dla trójfazowego nadajnika sygnalów o czestotliwosci akustycznej posiadajacy przerzutniki polaczone w ukladzie licznika kolowego oraz wzmacniacze impulsowe, znamienny tym, ze szesc przerzutników (3) stano¬ wiacych przesuwnik posiada wspólny uklad star¬ towy (4) z przekaznikiem (P), którego pierwszy zestyk (PI) wlaczony jest w szereg z wejsciem ukladu, a drugi zestyk (P2) wlaczony jest miedzy minus ukladu a oporniki polaczone z bazami jed¬ nego z dwóch tranzystorów w przerzutnikach, za¬ pewniajac zawsze jednakowy start, przy czym kaz- 10 dy z przerzutników posiada wzmacniacz impulso¬ wy (5) zalaczony transformatorowo w obwód ko¬ lektora jednego z dwóch tranzystorów przerzutni¬ ków tak, ze wyjscia tych wzmacniaczy polaczone jednym koncem do wspólnego punktu tworza gwiazde napiec przesunietych wzgledem siebie o ten sam kat.

2. Przesuwnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uklad startowy (4) zlozony jest z dzielnika opo¬ rowego (Rn, R51) polaczonego z emiterem tranzy¬ stora (T3), którego baza polaczona jest z ukladem opózniajacym zlozonym z opornika (Rio) i konden¬ satora (C3), natomiast kolektor tego tranzystora jest polaczony z przekaznikiem (P). O)KI. 21 a4,17 61757 MKP H 03 b, 27/00 PZG w Fab., zam. 1359-70, nakt. 230 egz. PL PL