Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.1.1971 61730 KI. 49 a, 39/02 MKP B 23 b, 39/02 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Czeslaw Mierzejewski, TeresaMorawska Wlasciciel patentu: Fabryka Urzadzen Mechanicznych „Poreba" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Poreba (Polska) Prowadnice suwaka, zwlaszcza suwaka wrzeciennika wiertarko-frezarki Przedmiotem wynalazku sa prowadnice suwaka, zwla¬ szcza suwaka, wrzeciennika wiertarko-frezarki.Nowoczesne konstrukcje ciezkich wiertarko-frezarek coraz czesciej sa wyposazone w suwak, w którym osa¬ dzone jest wrzeciono z ulozyskowaniem tocznym. Po- 5 zwala to na korzystne blizsze podejscie wrzecionem do przedmiotu obrabianego za pomoca frezowania, przez co zapewnia sie wieksza sztywnosc wrzeciona i z kolei lepsza dokladnosc i wydajnosc obróbki.Znane suwaki stanowiace belke o zewnetrznych zary- 10 sach w postaci kwadratu lub prostokata sa prowadzone wzdluz kierunku przemieszczania sie albo na zewnetrz¬ nych powierzchniach plaskich, albo na prowadnicach o przekroju prostokatnym z odpowiednimi listwami i kli¬ nami, celem otrzymania niezbednej dokladnosci prosto- 15 liniowosci przesuwu. Te znane rozwiazania konstruk¬ cyjne prowadnic suwaka maja wady polegajace na tym, ze nie zapewniaja na dluzszy okres czasu duzej doklad¬ nosci prostoliniowosci przesuwu w plaszczyznie pozio¬ mej, a to na skutek wycierania sie bocznych po- 2o wierzchni prowadzacych.Celem wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji prowadnic suwaka, która nie posiada tych niedogod¬ nosci.Cel ten zostal osiagniety dzieki zastosowaniu prowad- 25 nicy pryzmowej usytuowanej w dolnej czesci suwaka i po tej stronie, która znajduje sie pomiedzy osia wrze¬ ciona a stojakiem obrabiarki, a ponad ta prowadnica jest usytuowana prowadnica plaska na górnej czesci su¬ waka i podczas gdy prowadnica dolna jest dociskana 30 klinem o zbieznosci w plaszczyznie pionowej, to pro¬ wadnica górna dociskana jest klinem o zbieznosci w plaszczyznie poziomej, przy czym odleglosc pomiedzy tymi klinami jest wieksza od odleglosci pomiedzy piono¬ wa osia wrzeciona a klinem dolnym, dzieki czemu uzy¬ skuje sie odciazenie prowadnicy górnej, a glówne ob¬ ciazenie przenosi tylko prowadnica dolna.Rozwiazanie konstrukcyjne wedlug wynalazku pozwa¬ la na samoczynna regulacje luzów suwaka w plaszczyz¬ nie poziomej, spowodowana ciezarem wlasnym suwaka i przekrojem prowadnicy dolnej w ksztalcie pryzmy i dzieki temu uzyskuje sie dobra dokladnosc prostolinio¬ wosci przesu\Vu suwaka przez dlugi okres czasu pracy.Prowadnice suwaka wedlug wynalazku sa opisane da¬ lej z powolaniem sie na przyklad wykonania pokazany na rysunku, który przedstawia suwak w widoku od czo¬ la wrzeciona.Jak pokazano na rysunku suwak 1, w którym zamon¬ towane jest wrzeciono 2, zamocowany jest przesuwnie we wrzecienniku 3, który z kolei zamocowany jest na stojaku 4 obrabiarki z mozliwoscia przemieszczenia sie na nim w plaszczyznie pionowej.Prowadnica suwaka 1, ma dolna prowadnice 5 uksztaltowana w postaci pryzmy i usytuowana pomie¬ dzy pionowa osia 6 wrzeciona, a stojakiem 4, a ponad ta prowadnica, na górnej czesci suwaka 1 znajduje sie górna prowadnica 7, przy czym prowadnica dolna 5 jest dociskana do wrzeciennika 3 klinem 8, który jest zbiezny w plaszczyznie pionowej, a prowadnica górna dociskana jest do wrzeciennika 3 klinem 9, który jest «1730 161730 zbiezny w plaszczyznie poziomej. Celem odciazenia gór¬ nej prowadnicy i zmniejszenia docisku na górny klin 9, zostosowano odpowiednia odleglosc pomiedzy klinami 8 i 9 i jest ona wieksza od odleglosci pomiedzy dolnym klinem 8 a pionowa osia 6, co powoduje korzystny roz¬ klad sil na obydwie prowadnice. PL