Pierwszenstwo: Opublikowano: 16.VII.1968 (P 128 148) 27.11.1971 61640 KI. 21 c, 68/50 MKP H 02 h, 7/26 UKD ilBUOTEKA Wspóltwórcy wynalazku: Zdzislaw Biernacki, Slawomir Reinhard, Stanislaw Si- cinski Wlasciciel patentu: Zaklady Energetyczne Okregu Centralnego, Warszawa (Pol¬ ska) Przekaznik zabezpieczajacy urzadzenia elektroenergetyczne wysokiego napiecia, zwlaszcza szyny zbiorcze 220 kV Przedmiotem wynalazku jest [przekaznik zabezpiecza¬ jacy urzadzenia elektroenergetyczne wysokiego napiecia, zwlaszcza w rozdzielniach 110 i 220 kV o podwójnym ukladzie szyn zbiorczych polaczonych zamknietym wy¬ lacznikiem sprzegla. Przekaznik moze byc równiez sto¬ sowany do zabezpieczenia linii odczepowych 110 i 220 kV zasilanych jednostronnie w przypadku róznych war¬ tosci mocy zwarcia na szynach stacji zasilajacej.Do zabezpieczenia szyn zbiorczych w rozdzielniach elektroenergetycznych wysokiego napiecia stosuje sie obecnie przekazniki podimpedancyjne, których zasadni¬ cza wada jest to, ze za ich pomoca nie mozna uzyskac bezzwlocznego wylaczenia zwarc na szynach zbiorczych wskutek niemoznosci odstrojenia ich dzialania od zwarc w pierwszych strefach zabezpieczen odleglosciowych li¬ nii. Natomiast do zabezpieczenia linii odczepowych 110 i 220 kV zasilanych jednostronnie stosuje sie znane prze¬ kazniki nadpradowe bezzwloczne, które jednak sa nie¬ przydatne w przypadku róznych wartosci mocy zwarcia na szynach stacji zasilajacej. W tych przypadkach sto¬ suje sie znane zabezpieczenia odleglosciowe, których dzialanie nie zalezy od wartosci mocy zwarcia. Zabez¬ pieczenia odleglosciowe sa jednak skomplikowane wsku¬ tek czego pewnosc ich dzialania jest odpowiednio mniej¬ sza a ponadto sa bardzo kosztowne i niedogodne w eksploatacji.Powyzsze wady i niedogodnosci eliminuje calkowicie przekaznik wedlug wynalazku, którego istote stanowi zawarty w nim czlon logiczny polaczony ze znanymi czlonami w sposób pozwalajacy na sprawdzenie mozli- 10 15 20 25 30 wosci bezzwlocznego zadzialania przekaznika w przy¬ padku, gdy zwarcie wystapilo na szynach zbiorczych lub zadzialania zwlocznego, jesli zwarcie wystapilo na po¬ czatku linii przylaczonej do tych szyn.Przedmiot wynalazku jest szczególowo wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat bloko¬ wy przekaznika, fig. 2 — schemat elektryczny, a fig. 3 — przyklad uzytecznego zastosowania przekaznika do za¬ bezpieczenia szyn zbiorczych 220 kV z zamknietym wy¬ lacznikiem sprzegla.Przekaznik wedlug wynalazku sklada sie z nastepu¬ jacych czlonów: czlonu rozruchowego I, zawierajacego trzy zespoly podimpedancyjne; przekaznika elektromag¬ netycznego II, dokonujacego odpowiednich przelaczen w obwodach napieciowych czlonu I; zwlocznego prze¬ kaznika elektromagnetycznego III z mechanizmem zega¬ rowym; bezzwlocznego przekaznika nadpradowego elek¬ tromagnetycznego IV pobudzajacego czlon II; czlonu lo¬ gicznego V sprawdzajacego mozliwosc bezzwlocznego dzialania; czlonu blokujacego VI, zawierajacego zesty¬ ki czynne elementów blokujacych przekazników od¬ leglosciowych oraz czlonu blokujacego VII, zawierajace¬ go zestyk rozwierny na wale wylacznika lub stycznika zabezpieczajacego przekladniki napieciowe.Ponadto na fig. 2 i 3 oznaczono liczbami od 1 do 16 zaciski umieszczone na listwie zaciskowej przekaznika wedlug wynalazku.Na fig. 3 — przedstawiajacej przekaznik wedlug wy¬ nalazku w przykladowym zastosowaniu do zabezpiecze¬ nia szyn zbiorczych 220 kV z zamknietym wylaczni- -6164061640 kiem sprzegla — oznaczono przez P — przekaznik we¬ dlug wynalazku z wyodrebnionymi czlonami VI i VII oraz WS — wylacznik sprzegla.W przypadku zastosowania przekaznika do zabezpie¬ czania szyn zbiorczych (fig. 3) czlon I tego przekaznika powinien byc odstrojony od zwarc na koncach pierw¬ szych stref zabezpieczen odleglosciowych linii przyla¬ czonych do zabezpieczanych szyn oraz od zwarc za au¬ totransformatorem (dla uproszczenia nie pokazanym na fig. 3). W razie pojawienia sie zwarcia w strefie objetej nastawieniem czlonu I, czlon ten pobudzajac sie zamyka swoje zestyki podajace impuls na czlon III.Równoczesnie ten sam impuls z zestyków czlonu I po¬ dawany jest natychmiast poprzez czlon VI na cewke napieciowa czlonu V. Czlon V za pomoca czlonu VI sprawdza mozliwosc bezzwlocznego otwarcia wylacznika WS, która istnieje wtedy, gdy zestyki czlonu VI zostana zamkniete co oznacza, iz zwarcie nastapilo bezposred¬ nio na szynach zbiorczych. Jezeli natomiast zestyki czlo¬ nu VI pozostana otwarte, wówczas czlon V za pomoca czlonu III powoduje zwloczne otwarcie wylacznika WS i w czasie nastawionym, 0—0,7'sek. Wylaczenie zwlocz¬ ne oznacza, iz zwarcie wystapilo na poczatku linii przy¬ laczonej do szyn w przypadku niezadzialania zabezpie¬ czenia odleglosciowego tej linii, lub tez w przypadku ce¬ lowego wylaczenia jednej z linii na przyklad w celu jej naprawy.Przekaznik wedlug wynalazku moze byc ponadto sto¬ sowany do zabezpieczania linii odczepowych 110 i 220 kV zasilanych jednostronnie najkorzystniej w przypadku róznych wartosci mocy zwarcia na szynach stacji zasila¬ jacej. Czlon I tego przekaznika powinien byc wtedy od¬ strojony od zwarc za transformatorem o najwiekszej mo¬ cy w stacji odczepowej. W razie powstania zwarcia w strefie dzialania czlonu I nastepuje dzialanie identyczne, jak opisano powyzej. Bezzwloczne otwarcie wylacznika 10 15 20 25 30 35 liniowego nastapi w przypadku izolowanych punktów zerowych transformatorów odczepowych, ale wówczas- zaciski 11 i 12 przekaznika powinny byc zwarte.Jezeli natomiast jeden z transformatorów odczepowych ma uziemiony punkt zerowy, w przekazniku nalezy ze¬ wrzec zaciski 12 i 15 oraz 11 i 16, a wówczas czlon V bedzie sprawdzal mozliwosc bezzwlocznego wylaczenia za pomoca rozwiernego zestyku czlonu IV i spowoduje je, o ile czlon IV nie zostanie pobudzony. W przeciw¬ nym wypadku nastapi wylaczenie zwloczne.Przy stosowaniu przekaznika wedlug wynalazku do za¬ bezpieczenia szyn zbiorczych zasilanie jego obwodów na¬ pieciowych odbywa sie z przekladników napieciowych sprzegla, szyn zbiorczych lub dowolnej linii. Natomiast w przypadku zabezpieczania linii odczepowych zasila¬ nych jednostronnie obwody napieciowe przekaznika sa zasilane z przekladników napieciowych linii zabezpiecza¬ nej lub z przekladników napieciowych szyn zbiorczych.Przekaznik wedlug wynalazku charakteryzuje prosta budowa i niezawodnosc dzialania. Jego zaleta jest. rów¬ niez to, iz stanowi rezerwe zabezpieczen linii przyla¬ czonych do szyn zbiorczych. PLPriority: Published: 16.VII.1968 (P 128 148) 27.11.1971 61640 IC. 21 c, 68/50 MKP H 02 h, 7/26 UKD ilBUOTEKA Inventors of the invention: Zdzislaw Biernacki, Slawomir Reinhard, Stanislaw Si- cinski Patent owner: Zaklady Energetyczne Okregu Centralny, Warsaw (Poland) Relay protecting high voltage electrical power equipment, in particular 220 kV busbars. The subject of the invention is a relay protecting high voltage electrical power equipment, especially in 110 and 220 kV switchgears with a double arrangement of busbars connected by a closed coupling switch. The relay can also be used to protect 110 and 220 kV tap lines supplied from one side in the case of different values of short-circuit power on the feeder busbars. For the protection of busbars in high voltage power switchboards, post-impedance relays are currently used, the major disadvantage of which the fact is that by their help it is not possible to obtain immediate shorting of faults on the busbars due to the inability to detach their operation from faults in the first distance protection zones of the lines. On the other hand, for the protection of 110 and 220 kV tap lines supplied from one side, the known instantaneous overcurrent relays are used, but they are not useful in the case of different values of the short-circuit power on the supply station busbars. In these cases, known distance protections are used, the operation of which does not depend on the value of the short-circuit power. Distance protection, however, are complicated, as a result of which the reliability of their operation is correspondingly lower and, moreover, they are very expensive and inconvenient in operation. The above-mentioned disadvantages and inconveniences are completely eliminated by the transmitter according to the invention, the essence of which is a logical member connected to the known elements in a way that allows checking the possibility of immediate operation of the relay in the event that a short-circuit has occurred on the busbars, or a delayed operation, if the short-circuit occurred at the beginning of a line connected to these rails. The subject of the invention is explained in detail. In the drawing, Fig. 1 shows a block diagram of the relay, Fig. 2 is a wiring diagram, and Fig. 3 is an example of a useful application of the relay for protecting 220 kV busbars with a closed clutch circuit breaker. The relay according to the invention comprises consists of the following members: starting member I, containing three units ly impedance; the electromagnetic relay II, which carries out appropriate switching in the voltage circuits of the component I; time delay electromagnetic relay III with a clock mechanism; an electromagnetic instantaneous overcurrent relay IV exciting element II; logic member V checking the possibility of immediate action; the blocking member VI, containing the active contacts of the blocking elements of the distance relays, and the blocking member VII, containing the break contact on the shaft of the circuit-breaker or the contactor protecting the voltage transformers. Moreover, in Figs. 2 and 3 the terminals are marked with numbers from 1 to 16. 3, showing a relay according to the invention in an exemplary application for protection of 220 kV busbars with a closed circuit breaker - 6164061640 with a coupling clutch - marked with P - relay according to the invention with separated VI members and VII and WS - clutch switch. In the case of using the relay to protect the busbars (Fig. 3), the I element of this relay should be de-energized against short circuits at the ends of the first distance protection zones of lines connected to the protected rails and against short circuits after the autotransformer (not shown in FIG. 3 for simplicity). In the event of a short-circuit occurring in the zone covered by the setting of element I, this element closes its contacts which supply a pulse to element III. At the same time, the same impulse from the contacts of element I is sent immediately through element VI to the voltage coil of element V. The element VI checks the possibility of immediate opening of the circuit breaker WS, which exists when the contacts of the element VI are closed, which means that the short circuit has occurred directly on the busbars. If, on the other hand, the contacts of the module VI remain open, then the component V by means of the element III causes the switch WS to open delayed and within the set time, 0-0.7 sec. A delayed trip means that the short circuit has occurred at the beginning of the line connected to the rails in the event of failure of the distance protection of that line, or in the event of a deliberate disconnection of one of the lines, for example in order to repair it. moreover, it is used to protect 110 and 220 kV tap lines supplied from one side, most preferably in the case of different values of the short-circuit power on the supply station rails. The I element of this relay should then be tuned against a short circuit downstream of the most powerful transformer in the tap station. In the event of a short-circuit in the operation zone of element I, the operation is identical as described above. The line breaker 10 15 20 25 30 35 will open immediately in the case of insulated neutral points of tap transformers, but then terminals 11 and 12 of the relay should be short-circuited. If, however, one of the tap transformers has a grounded neutral point, terminals 12 should be interlocked in the relay. and 15 as well as 11 and 16, and then the V member will check the possibility of immediate switching off by means of the NC contact of the IV member and will cause it, unless the IV member is energized. Otherwise, a delayed trip will occur. When the relay according to the invention is used to protect the busbars, its voltage circuits are supplied from the voltage transformers of the coupling, busbars or any line. On the other hand, in the case of the protection of tap-off lines supplied from one side, the voltage circuits of the relay are supplied from the voltage transformers of the protected line or from the busbar voltage transformers. According to the invention, the relay is characterized by a simple structure and reliable operation. Its advantage is. notwithstanding that it is a back-up for the lines connected to the busbars. PL