PL61588B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 5.1.1971 61588 KI. 42 k, 45/01 MKP G 01 n, 33/20 CZYTELNIA f UKD Piliktff] !».?»,.¦¦ T» { Twórca wynalazku: Stanislaw Korcyl Wlasciciel patentu: Instytut Odlewnictwa, Kraków (Polska) Sposób pomiaru przebiegu procesu odprezania odlewów oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu i Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru stopnia usuniecia naprezen wlasnych w procesie wyzarzania odprezajacego oraz urzadzenie do sto¬ sowania tego sposobu.Naprezenia wewnetrzne w odlewach, powstale w procesie ich stygniecia po odlaniu, sa podsta¬ wowa przyczyna zmiany wymiarów odlewów w czasie ich obróbki mechanicznej oraz eksplo¬ atacji. Zmiany te, w praktyce okreslane jako. od¬ ksztalcenia, wichrowanie lub krzywienie, powoduja w produkcji powazne trudnosci technologiczne oraz sa powodem duzych strat materialnych.W celu uzyskania odlewów wysokiej jakosci ko¬ nieczne jest pozbawienie ich naprezen wewnetrz^ nych.Sposród szeregu znanych sposobów usuwania naprezen wewnetrznych w odlewach, najpowszech- niej stosowane jest wyzarzenie odprezajace. Dobór parametrów jak temperatura i czas ustala sie w zaleznosci od rodzaju materialu odlewów oraz grubosci ich scianek.Stosowany obecnie pomiar przebiegu procesu wyzarzania odprezajacego polega na kontroli tem¬ peratury i czasu, jest wiec kontrola posrednia, nie odtwarzajaca faktycznego przebiegu procesu od¬ prezania odlewów. Termopary, za pomoca których dokonuje sie kontroli temperatury wyzarzania, umiejscowione sa w komorze pieca w poblizu skle¬ pienia, co powoduje, ze ich wskazania nie odpo¬ wiadaja wlasciwej temperaturze, jaka panuje 10 15 20 w danej chwili we wsadzie metalowym, podda¬ nym procesowi wyzarzania odprezajacego.Sposób kontroli procesu odprezania wedlug wy¬ nalazku, oparty na bezposrednim pomiarze war¬ tosci naprezen usunietych w procesie wyzarzania odprezajacego, wolny jest od tego rodzaju wad i usterek.Istota wynalazku jest sposób pomiaru przebiegu procesu wyzarzania odprezajacego polegajacy na tym, ze odpowiednio przygotowana próbka, wyko¬ nana z takiego samego materialu co i. poddawany wyzarzaniu wsad metalowy, po wprowadzeniu jej w stan naprezony przez ugiecie jej trzpieniem podlega procesowi odprezenia podobnie jak kon¬ trolowany wsad metalowy.Na podstawie wyników odprezenia próbki kon¬ troluje sie przebieg procesu odprezania calego wsadu.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku pozwala na bezposrednia kontrole efek¬ tów procesu odprezania wsadu metalowego w przy¬ jetych parametrach temperatury i czasu dla da¬ nego tworzywa oraz na ilosciowe oznaczenie stop¬ nia usuniecia naprezen wewnetrznych w przepro¬ wadzonym procesie wyzarzania odprezajacego.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój urzadzenia wzdluz jego osi, a fig. 2 — widok z góry na dolna czesc korpusu urzadzenia wraz z zamocowana próbka. 6158861588 Próbka 3 wykonana jest w ksztalcie plaskiej beleczki o stalym przekroju wytrzymalosciowym z materialu odpowiadajacego materialowi wsadu metalowego, podlegajacego wyzarzaniu odprezaja¬ cemu. Próbka 3 zamocowana jest w srodku dwu¬ czesciowego korpusu jednym koncem w sposób sztywny do dolnej czesci korpusu 1 za pomoca uchwytu 8 i klina 7.Trzpien 4 zamocowany w górnej czesci korpusu 2 po przylozeniu jej do dolnej czesci korpusu 1 oraz docisnieciu ich do siebie za pomoca scia¬ gaczy klinowych 6 powoduje sprezyste ugiecie próbki 3, wywolujac w niej powstanie naprezenia.Wartosc naprezen w próbce 3 na calej jej dlu¬ gosci od miejsca zamocowania jest stala i moze byc dowolnie ustalona w zaleznosci od dlugosci wystajacej czesci trzpienia 4.Trzpien 4 osadzony jest w górnej czesci korpu¬ su 2 na "gwincie, co umozliwia regulacje wyso¬ kosci jego wystajacej czesci. Wlasciwe polozenie górnej czesci korpusu 2 w stosunku do dolnej czesci korpusu 1 przy ich wzajemnym przylozeniu zabezpiecza sworzen ustalajacy 5.Srednica korpusu urzadzenia (grubosc jego czes¬ ci) winna byc dobierana w zaleznosci od grubosci scianek odlewów, które stanowia wsad metalowy poddany wyzarzaniu odprezajacemu.Urzadzenie wedlug wynalazku w stanie zlozo¬ nym, jak to pokazano na fig. 1 rysunku, wprowa¬ dza sie wraz z odlewami do komory pieca, w któ¬ rym przeprowadzany jest proces wyzarzania od¬ prezajacego.Po zakonczeniu procesu wyzarzania odprezaja¬ cego urzadzenie nalezy rozebrac odejmujac górna czesc korpusu 2.W przypadku gdy proces wyzarzania spowodowal usuniecie naprezen w calosci, próbka 3 zachowuje polozenie takie, jakie posiadala przy ugieciu jej 25 trzpieniem 4, zas w przypadku gdy naprezenia nie zostaly usuniete, próbka 3 zajmuje polozenie po¬ srednie.Ilosciowe oznaczenie stopnia usuniecia naprezen polega na pomiarze strzalki ugiecia próbki 3 w miejscu dzialania na nia trzpienia 4 oraz od¬ niesieniu tej wartosci do wartosci wysokosci wy¬ stajacej czesci trzpienia 4. Próbka 3 stanowi wy¬ mienny element urzadzenia i sluzy w zasadzie do jednorazowego uzycia. PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób pomiaru przebiegu procesu odrezania odlewów, znamienny tym, ze równoczesnie z wsa¬ dem metalowym poddawanym wyzarzaniu odpre¬ zajacemu poddaje sie wyzarzaniu równiez próbke (3) posiadajaca okreslonej wartosci naprezenia we¬ wnetrzne wywolane jej odksztalceniem.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stopien usuniecia naprezen wlasnych w przepro¬ wadzonym procesie wyzarzania odprezajacego oznacza sie ze stosunku wartosci naprezen zada¬ nych próbce (3) przed poddaniem jej kontrolowa¬ nemu procesowi wyzarzania, do wartosci naprezen jakie w tej próbce (3) pozostaly po zakonczeniu procesu.

3. Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tym, ze posiada dwudziel¬ ny korpus skladajacy sie z czesci dolnej (1) oraz czesci górnej (2), pomiedzy którymi sztywno uchwycona jest, jednym swym koncem próbka (3), sprezyscie odksztalcona.

4. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze próbke (3) wykonuje sie w ksztalcie plaskiej beleczki, o stalym przekroju wytrzymalosciowym, z materialu odpowiadajacego materialowi wsadu metalowego, którego przebieg procesu odprezania ma byc kontrolowany. fig. Z. PZG W Pab., zam. 1252-70, nakl. 230 egz. PL PL