PL61574B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.XI.1970 61574 KI. 21 a1,36/22 MKP H 03 k, 19/00 ftllUOTEKA Twórca wynalazku: Zbigniew Bolszakow Wlasciciel patentu: Instytut Lacznosci, Warszawa (Polska) Binarny dzielnik czestotliwosci Przedmiotem wynalazku jest. binarny dzielnik czestotliwosci. Dzielnik ten pod wplywem pobudze¬ nia sygnalem sterujacyim wytwarza prad o czestotli¬ wosci równej polowie czestotliwosci sygnalu steru¬ jacego. Dzielniki czestotliwosci sa stosowane w ukladach generacyjnych, w których wytwarza sie szereg sygnalów o róznych czestotliwosciach przy pomocy zródla o jednej czestotliwosci. W ukladach generacyjnych stosowanych w urzadzeniach kon¬ cowych systemów telefonii nosnej z czestotliwoscio¬ wym podzialem kanalów, binarne dzielniki czesto¬ tliwosci sa wykorzystywane do wytworzenia pra¬ dów o czestotliwosciach, nie bedacych harmonicz¬ nymi czestotliwosci podstawowej.Znany jest uklad do wytwarzania harmonicznych czestotliwosci sterujacej, zawierajacy dwa uklady modulatorów zrównowazonych i dwa wzmacniacze polaczone w kolowej petli sprzezenia zwrotnego.Znane sa równiez dzielniki czestotliwosci, budowa¬ ne w ukladach typu zliczajacego lub przerzutni- kowego. Znane binarne dzielniki czestotliwosci wy¬ magaja sterowania ciagiem impulsów i wytwarzaja na wyjsciu równiez ciag impulsów o czestotliwosci podstawowej równej polowie czestotliwosci podsta¬ wowej przebiegu sterujacego.W przypadku sterowania sygnalami o wysokiej stalosci czestotliwosci uklady przerzutnikowe za¬ pewniaja dokladny podzial czestotliwosci. Czesto¬ tliwosc podzialu jest narzucona .przez stale cza¬ sowe tych ukladów. W przypadku zmiany czesto- 10 15 25 30 tliwosci sygnalu sterujacego czas przerzutu, usta¬ lony przez stale czasowe ukladu moze nie zapew¬ niac dokladnego podzialu czestotliwosci. Poziom wyjsciowy sygnalu o obnizonej czestotliwosci w ukladzie przerzutnikowym praktycznie nie zalezy pd poziomu sygnalu sterujacego po przekroczeniu poziomu zadzialania.Celem wynalazku jest zbudowanie takiego binar¬ nego dzielnika czestotliwosci, który bedzie zapew¬ nial dokladny podzial czestotliwosci sygnalu steru¬ jacego przez dwa przy znacznych zmianach czesto¬ tliwosci sterujacej i przy zachowaniu wlasnosci stalosci poziomu wyjsciowego przy znacznych zmia¬ nach poziomu sterujacego.Cel ten zostal osiagniety przez zbudowanie ukla¬ du, zlozonego ze Wzmacniacza i modulatora zrów¬ nowazonego, w którym wejscie wzmacniacza jest polaczone z wyjsciem modulatora, a wyjscie wzmac¬ niacza jest polaczone z wejsciem modulatora, przy czyni równolegle do uzwojenia pierwotnego lufb wtórnego jednego transformatora, (wchodzacego w sklad modulatora, jest podlaczony kondensator, oraz równolegle do uzwojenia wtórnego lub pierwotne¬ go drugiego (transfonmatora, wchodzacego równiez w sklad modulatora, jest podlaczony drugi kondensa¬ tor. Kondensatory te tworzac równolegle obwody rezonansowe z indukcyjnosciami uzwojen transfor¬ matorów modulatora zapewniaja podtrzymanie sie drgan w kolowej petli sprzezenia zwrotnego mo¬ dulator — wzmacniacz, gdy wzmocnienie wzmac- 615743 niacza jest wieksze od tlumiennosci wzdluznej mo¬ dulatora. Czestotliwosc drgan wlasnych w ukla¬ dzie modulator — wzmacniacz jest zawsze równa polowie czestotliwosci sterujacej modulator, ponie¬ waz czestotliwosc, równa róznicy miedzy czestotli¬ woscia sterujaca modulator i czestotliwoscia drgan wlasnych ukladu wytwarzana przez modulator, jest równa czestotliwosci drgan wlasnych ukladu tylko wtedy, jezeli stanowi ona polowe czestofoiwosci sy¬ gnalu sterujacego.Binarny dzielnik czestotliwosci wedlug wynalaz¬ ku charakteryzuje sie tym, ze czestotliwosc syg¬ nalu wyjsciowego jest zawsze równa polowie cze¬ stotliwosci sterujacej i wlasnosc ta obowiazuje dla znacznego zakresu zmian czestotliwosci sterujacej. 15 Poziom sygnalu wyjsciowego binarnego dzielnika czestotliwosci wedlug wynalazku jest praktycznie staly przy znacznych zmianach poziomu steruja¬ cego, poniewaz tluantiennosc wzdluzna modulatora zalezy w niewielkim stopniu od poziomu sygnalu sterujacego, poczynajac od pewnej jego wartosci. Po¬ nadto ksztalt napiecia sterujacego nie musi byc zblizony do prostokata, jak to jest wymagane dla ukladów przerzutnikowych.Przyklad wykonania binarnego dzielnika czesto¬ tliwosci wedlug wynalazku jest przedstawiony na rysunku. W sklad dzielnika czestotliwosci wchodza wizmacniacz W, modulator zrównowazony M i kon¬ densatory Cl i C2.Modulator M jest modulatorem zrównowazonym i sklada sie z transformatora Tri o trzech uzwo¬ jeniach oznaczanych symbolami Zl Zl% Zl", dru¬ giego transformatora Tr2 o dwóch uzwojeniach oz¬ naczonych symbolami Z2, Z2' i czterech identycz¬ nych diod pólprzewodnikowych Dl, D2, D3, D4 po¬ laczonych w ukladzie pierscieniowym. Zaciski t-u 35 i w-x ukladu pierscieniowego diod Dl, D2, D3, D4 sa polaczone z zaciskami r-s i o-p uzwojen Z2' i Zl', transformatorów Tr2 i Tri.Srodek m uzwojenia Zl' transformatora Tri jest podlaczony do zacisku j, a srodek n uzwojenia Z2' 40 transformatora Tr2 jest podlaczony do zacisku i.Do zacisków i-j jest podlaczane zródlo napiecia, sterujacego dzielnik.Kondensator Cl jest podlaczony równolegle do zacisków e-f uzwojenia pierwotnego Zl lub do za- 45 cisków o-p uzwojenia wtórnego Zl' transformatora Tri a drugi kondensator C2 jest podlaczony równo¬ legle do zacisków g-h uzwojenia wtórnego Z2 lub do zacisków r-s uzwojenia pierwotnego Z2' trans¬ formatoraTr2. 50 Zaciski c-d wyjscia Wy wzmacniacza W sa po¬ laczone z zaciskami e-f uzwojenia pierwotnego Zl transformatora Tri a zaciski a-b wejscia We wzmacniacza W sa polaczone z zaciskami g-h uzwo¬ jenia wtórnego Z2 drugiego transformatora Tr2. „ 55 Wzmacniacz W ma regulowane wzmocnienie.Po doprowadzeniu do zacisków i-j sygnalu ste¬ rujacego i wyregulowaniu wzmocnienia wzmacnia- 4 cza tak, aby kompensowalo ono tlumiermosc modue latora i tlumiennosc obwodów, zlozonych z równo¬ leglego polaczenia kondensatora Cl i uzwojenia Zl lub kondensatora Cl i uzwojenia Zl' transfor¬ matora Tri oraz drugiego kondensatora C2 i uzwo¬ jenia Z2 lub drugiego kondensatora C2 i uzwojenia Z2' drugiego transformatora Tr2, w ukladzie pow¬ stana drgania wlasne dzieki polaczeniu wzmacnia¬ cza W i modulatora M w, petli sprzezenia zwrotne¬ go. Czestotliwosc podstawowa sygnalu drgan wlas¬ nych nie zmienia sie po przejsciu przez modula¬ tor tylko wtedy, gdy jest równa polowie czestotli¬ wosci sterujacej poniewaz modulator wytwarza skladowa pradu o czestotliwosci równej ' róznicy miedzy czestotliwoscia sterujaca i czestotliwoscia drgan wlasnych a róznica miedzy czestotliwoscia sterujaca i czestotliwoscia drgan wlasnych równa polowie czestotliwosci sterujacej wynosi po¬ lowe czestotliwosci sterujacej. Podtrzymywanie drgan wlasnych o czestotliwosci równej po¬ lowie czestotliwosci sygnalu sterujacego jest zapewnione dzieki temu, ze obwody równo¬ legle, * zlozone z kondensatora Cl i uzwojenia pierwotnego Zl lub kondensatora Cl i uzwojenia wtórnego Zl' transformatora Tri oraz z drugiego kondensatora C2 i uzwojenia wtórnego Z2 lub z drugiego kondensatora C2 i uzwojenia pierwotnego Z2* drugiego transformatora Tr2 dla czestotliwosci równej polowie czestotliwosci sterujacej wno¬ sza niewielkie tlumienie i dla czestotliwos¬ ci równej trzy drugie czestotliwosci ste¬ rujacej, wytwarzanej równiez przez mo¬ dulator jako suma czestotliwosci stertuja¬ cej i czestotliwosci drgan wlasnych, wnosza duze tlumienie. Sygnal wyjsciowy z dzielnika o czestotli¬ wosci równej polowie czestotliwosci sterujacej ustala sie na zaciskach k-1 uzwojenia Zl" transfor¬ matora Tri. Na zaciskach k-1 nie wystepuje sygnal o czestotliwosci sterujacej poniewaz uklad modu¬ latora M jest ukladem zrównowazonym i tlumien¬ nosc przejscia z zacisków i-j na zaciski k-1 jest znaczna. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Binarny dzielnik czestotliwosci, w sklad którego wchodza wzmacniacz i modulator zrównowazony, i w którym wejscie modulatora jest polaczone z wyjsciem wzmacniacza a wejscie modulatora jest polaczone z wejsciem wzmacniacza, znamienny tym, ze równolegle do uzwojenia pierwotnego (Zl) lub do uzwojenia wtórnego (Zl*) jednego transformato¬ ra (Tri) wchodzacego w sklad modulatora zrówno¬ wazonego (M) jest podlaczony kondensator (Cl) oraz równolegle do uzwojenia wtórnego (Z2) lub do uzwojenia pierwotnego (Z2' drugiego transfor¬ matora (Tr2) wchodzacego równiez w sklad modu¬ latora zrównowazonego (M) jest podlaczony drugi kondensator (C2).KI. 21 a1,36/22 61574 MKP H 03 k, 19/00 PL PL