PL61492B1 - - Google Patents

Description

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest klucz o nastawnych szczekach.Nastawianie zadanego rozwarcia szczek w zna¬ nych tego rodzaju kluczach dokonywane jest w ten sposób, ze szczeki rozsuwa sie najpierw na tyle, aby odpowiednia nakretka lub leb sruby mogly byc wprowadzone miedzy szczeki, a nastepnie zsu¬ wa sie je za pomoca sruby dociskowej az do ze¬ tkniecia z powierzchniami bocznymi o nakretke lub leb sruby. Trudne jest w tym przypadku osiagnie¬ cie wlasciwego rozstepu szczek a to z tego powo¬ du, ze kiedy szczeki klucza zetkna sie z nakretka lub lbem sruby, nie znaczy to, ze nie mozna dalej pokrecic sruby dociskowej. Poniewaz w znanych kluczach rekojesc przymocowana jest obrotowo do glówki klucza, to dalsze pokrecanie slimaka jest mozliwe dzieki temu, ze rekojesc obraca sie w sto¬ sunku do glówki klucza.Jedynie po osiagnieciu przez rekojesc maksy¬ malnego skretu, dalsze pokrecanie sruba nastawcza jest juz niemozliwe. Jednakze oznacza to po pierw¬ sze, ze rekojesc klucza znajduje sie w zlej pozycji roboczej w stosunku do glówki klucza i po drugie, ze tak zwana czynnosc calkowitego zablokowania klucza jest praktycznie trudna. W celu wyelimi¬ nowania tej wady, znane klucze sa zaopatrzone w urzadzenie ryglujace umieszczone miedzy reko¬ jescia i glówka klucza tak, ze wzajemne polozenie tych dwóch czesci moze byc ustalone w chwili wlas¬ ciwego, normalnego, polozenia szczek klucza. 2 Jednak wymaga to, przeprowadzania dodatkowej operacji zwiazanej z ustawieniem pozadanej wiel¬ kosci rozwarcia klucza czego oczywiscie nalezy mo¬ zliwie unikac. 5 Nawet wtedy gdy takie urzadzenie ryglujace dziala pod naciskiem sprezyny, wymaga ono prze¬ prowadzenia dodatkowych operacji gdy chce sie z niego korzystac.Celem niniejszego wynalazku jest wyeliminowa¬ lo nie w duzym stopniu wymienionych wyzej wad znanych tego rodzaju kluczy.Cel ten zostal osagniety dzieki odpowiedniemu uksztaltowaniu wspólpracujacych plaszczyzn sty¬ kowych podkladki dystansowej i zapadkowej czesci 15 rekojesci klucza, zapewniajac, ze czesc zapadko¬ wa pozostanie w swoim blokujacym polozeniu na¬ wet wtedy, gdy pokrecamy dalej sruba zaciskowa po zetknieciu sie szczek klucza z nakretka lub lbem sruby. Plaszczyzna stykowa podkladki dystanso- 20 wej w przykladowym wykonaniu ma wypuklosc przebiegajaca równolegle do osi obrotu rekojesci, a czesc zapadkowa ma wybranie pasujace do wspo¬ mnianej powyzej wypuklosci dystansowej pod¬ kladki. 25 Wypuklosc ta znajduje sie, przynajmniej czes¬ ciowo, wewnatrz kola okreslonego przez srednice rdzenia gwintu sruby dociskowej, a przede wszyst¬ kim jest ekscentryczna w stosunku do osi sruby dociskowej, jak równiez powinna byc przemiesz- 3o czona w stosunku do osi obrotu rekojesci klucza. 614923 61492 4 Plaszczyzna stykowa na czesci zapadkowej sty¬ kajaca sie z podkladka dystansowa wykonana jest w ksztalcie litery V odpowiadajacej wy¬ puklosci i katowi podkladki. Kat ten ma 90° do 180°, a jego plaszczyzna dwusieczna powinna prze¬ cinac srodkowa linie sruby dociskowej w punkcie znajdujacym sie po tej samej stronie podkladki dystansowej co i sruba dociskowa. W odmianie wy¬ konania klucza wedlug wynalazku, plaszczyzny sty¬ kowe moga, przynajmniej czesciowo, miec ksztalt cylindryczny o osi symetrii zgodnej w przyblizeniu ze srodkiem osi obrotu rekojesci klucza.Podkladka dystansowa jest zaopatrzona w dwie powierzchnie stykowe z których kazda wspólpra¬ cuje z jednym wystepem widelcowatej czesci za¬ padkowej rekojesci podczas gdy czesc podkladki miedzy tymi plaszczyznami jest plaska i równolegla do górnej powierzchni podkladki. Plaszczyzny sty¬ kowe moga w tym przypadku byc tak pochylone, ze wystepy widelcowatej czesci zapadkowej reko¬ jesci klucza maja tendencje do wzajemnego zbli¬ zenia sie w czasie dzialania plaszczyzn stykowych podkladki.Przedmiot wynalazku umozliwia pewne samo¬ czynne zamkniecie miedzy rekojescia i glówka klu¬ cza, które powoduje to, ze kiedy, polozenie szczeki ruchomej jest ustalone, to czesci zapadkowej nie mozna ustawic poza jej polozeniem blokujacym, przez pokrecenie sruby zaciskowej.Przedmiot wynalazku jest opisany bardziej szcze¬ gólowo w dalszej tresci opisu w oparciu o rysunek, przedstawialacy przykladowe wykonanie klucza, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku klucza o nastawnych szczekach, fig. 2 — widok z góry tego samego klucza, fig. 3 — rzut boczny glówki klucza z przyleglymi czesciami, w powiekszeniu, fig. 4 — przekrój wzdluz linii IV—IV z fig. 3, a fig. 5 i 6 przedstawiaja rzut boczny i czolowy podkladki dystansowej klucza.Klucz nastawny wedlug wynalazku (jak poka¬ zano na fig. 1, 2 i 3) sklada sie z glówki 1, zawie¬ rajacej szczeke stala i z rekojesci 3, która zamo¬ cowana jest obrotowo, za pomoca trzpienia 4 usy¬ tuowanego prostopadle do plaszczyzny rekojesci klucza.Szczeka ruchoma 5 zopatrzona jest, jak w zna¬ nych tego rodzaju kluczach, w zebatke 6 i jest prze¬ stawna za pomoca sruby dociskowej 7 zazebiajacej sie z ta zebatka. Sruba dociskowa umieszczona jest w otworze 8 glówki 1 klucza i moze obracac sie wokól jej osi 9.Czesc rekojesci 3, przylegajaca do glówki 1 klu¬ cza ma ksztalt widelca tworzacego miedzy swymi dwoma ramionami gleboki rowek w którym umiesz¬ czony jest jezykowy wystep 10 stanowiacy czesc glówki klucza, co zapewnia dobre wzajemne pro¬ wadzenie miedzy rekojescia i glówka. Widelcowa¬ te konce rekojesci stanowia zapadkowe czesci 11 dzialajace za posrednictwem podkladki dystanso¬ wej 12 na srube dociskowa 7 i przesuwajace sie od dolnej do górnej granicy, gdy rekojesc 3, po¬ laczona obrotowo z glówka 1 za pomoca trzpienia 4, jest' naciskana w kierunku strzalki A (fig. 1).Zapadkowe czesci 11 ustalaja srube dociskowa 7 w jej górnym polozeniu (fig. 1), a tym samym i po¬ lozenie ruchomej szczeki 5 w jej polozeniu robo¬ czym.W wycieciu 13 tfrg. U) znajdujacym sie iv jezy¬ kowym wystepie 10 glów&i klucza, umieszczona 5 jest sprezyna 14. Sprezyna -ta wlozona jest miedzy wystep 10 glówki i ramiona rekojesci w ten spo¬ sób, ze stara sie przesunac wzajemnie te czesci w po¬ zycje blokowania, to znaczy pozycje pokazana na fig. 1. Rekojesc 3 i glówka 1 klucza sa wyposazo¬ ne w specjalne powierzchnie stykowe, które usta¬ laja wzajemne polozenie glówki i rekojesci w ich polozeniu roboczym. Takie powierzchnie stykowe wykonane sa na przyklad, wzdluz krawedzi 15, lub wzdluz krawedzi 16.W tym przypadku, miedzy górna powierzchnie czolowa sruby dociskowej a wyciecie 8 na te sru¬ be w glówce klucza, powinna byc zalozona spre¬ zyna spychajaca srube dociskowa do dolu w celu wyeliminowania jakiegokolwiek luzu osiowego sru¬ by dociskowej w czasie gdy czesc zapadkowa przyj¬ muje swa pozycje blokowania. Wspomniana powy¬ zej sprezyna moze byc równiez zastosowana do¬ wolnie w celu wywolania efektu hamowania sru¬ by dociskowej, w czasie jej obracania. Ewentual¬ nie, mozna zrezygnowac z zastosowania tej spre¬ zyny. Jednakze w tym przypadku byloby korzystne, aby stykajace sie powierzchnie, to jest górna czo¬ lowa sruby dociskowej i powierzchnia wybrana na srube w glówce klucza, byly identyczne.W rozwiazaniu wedlug wynalazku, wspólpracu¬ jace powierzchnie stykowo podkladki dystansowej 12 i zapadkowych czesci 11 wykonane sa w ten sposób, ze linia dzialania sily wypadkowej dzia¬ lajacej miedzy tymi powierzchniami stykowymi w pozycji blokowania przechodzi przez lub bardzo blisko srodka obrotu rekojesci tak, ze gdy ramiona klucza sa rozwarte, pokrecenie sruby dociskowej nie wywoluje wcale, lub tylko w bardzo niewielkim stopniu, momentu obrotowego rekojesci w odnie¬ sieniu do trzpienia zawiasowego 4. Jest to uwi¬ docznione na przykladzie przedstawionym na fig. 3 rysunku. Rekojesc 3 obraca sie dookola trzpienia 4 w kierunku strzalki B, a klucz otwiera sie tak, ze szczeki przechodza ponad wierzcholkami nakretki lub lba sruby 17 znajdujacej sie miedzy szczeka¬ mi klucza. Sruba dociskowa 7 znajduje sie wtedy w dolnym polozeniu, jest to mozliwe dzieki cofnie¬ ciu czesci zapadkowej 11 o tyle, ze w czasie obra¬ cania rekojesci nie zapobiega ona przesunieciu sie podkladki odleglosciowej w jej dolne graniczne polozenie.Powierzchnie stykowe po obu stronach podklad¬ ki dystansowej 12 wspólpracujace z zapadkowymi czesciami 11 rekojesci zaopatrzone sa w wypuklos¬ ci 18 (fig. 5, 6), których powierzchnie przebiegaja równolegle do osi obrotu rekojesci. Kazda z za¬ padkowych czesci 11 ma wglebienie wspólpracu¬ jace z wypukloscia 18. Wypuklosc i wglebienie sa przemieszczone lekko, w stosunku do osi sruby do¬ ciskowej 7, w kierunku trzpienia 4, ale tylko o tyle by nie znalazly sie poza zasiegiem powierzchni czo¬ lowej urojonego walca 20 stanowiacego rdzen sru¬ by dociskowej.Powierzchnie stykowe podkladki 12 sa takiego ksztaltu, ze podkladka ta, jak to widac w rzucie 15 20 25 30 35 40 45 50 55 605 bocznym (fig. 5) ma wypuklosc w ksztalcie litery V której kat tworzacy te wypuklosc zawarty jest w granicach 90° do 180°, a katy b i c moga byc równe. Kat b moze &yc jednakze nieco wiekszy od kata c tak, ze dwusieczna kata a przecina linie srodkowa w punkcie znajdujacym sie po tej. samej stronie podkladki 12 gdzie znajduje sie sruba do¬ ciskowa. Czesc 12a powierzchni stykowej podklad¬ ki 12 jest pochylona ulatwiajac wspólprace mie¬ dzy ta podkladka a wystajaca krawedzia czesci 11 gdy sruba dociskowa 7 i podkladka 12 sa w naj¬ blizszym polozeniu i maja byc przesuniete przez wystep zapadkowej czesci 11 w polozenie pokaza¬ ne na fig. 1.Czesci 12b podkladki dystansowej nadano jed¬ noczesnie taki kat nachylenia, ze gwarantuje on dobre zaklinowanie lub zablokowanie miedzy pod¬ kladka 12 i odpowiednia plaszczyzna stykowa za¬ padkowych czesci 11 przy takim wzajemnym polo¬ zeniu tych czesci, jakie pokazano na fig. 1, a któ¬ re zabezpiecza niezawodne uchwycenie nakretki lub lba sruby. Czesc powierzchni 12a i 12b (fig. 5 i 6) wykonane sa jako powierzchnie plaskie, jed¬ nakze inne ksztalty tych powierzchni moga byc wziete pod uwage. Tak na przyklad powierzchnia 12b moze byc cylindryczna, a os tej powierzchni moze odpowiadac osi trzpienia 4, lub przynajmniej znajdowac sie w jego sasiedztwie miedzy osia sru¬ by dociskowej 7 i osia tego trzpienia.Bez wzgledu na to, jaki ksztalt maja powierz¬ chnie stykowe podkladki dystansowej 12, korzystne jest wyposazenie tej podkladki w plaszczyzne 21, jak pokazano na fig. 5 i 6, miedzy wymienionymi powyzej powierzchniami stykowymi, która ma ksztalt krazka lub podobny do krazka i jest plaska.Plaszczyzna ta, nie powinna byc szersza od odle¬ glosci miedzy zapadkowymi czesciami 11 jak po¬ kazano na fig. 4 przedstawiajacej przekrój IV-IV na fig. 3. Plaszczyzna 21 wystaje miedzy dwoma wystepami i zapobiega obracaniu sie podkladki 12 dookola sruby dociskowej. W celu dodatkowego zabezpieczenia tej podkladki, w chwili kiedy za¬ padkowa czesc 11 jest cofnieta do tylu, podkladka zaopatrzona jest w dwa wystepy 22 wspólpracu¬ jace z jezykowym wystepem 10 glówki klucza.Plaszczyzny stykowe moga byc równiez wykona¬ ne z takim pochyleniem, ze nacisk miedzy zapad¬ kowymi czesciami 11 i podkladka 12 skierowany jest do wewnatrz zapobiegajac rozluznienie za¬ cisku czesci 11 w czasie pracy, to jest wtedy, gdy klucz jest pokrecany w kierunku strzalki A. Sruba dociskowa 7 i podkladka 12 (fig. 3) moga znajdo- . wac sie pod dzialaniem sprezyny 23 wypychajacej wyzej wymienione czesci w kierunku do góry. Sru¬ ba dociskowa 7 i podkladka 12 moga byc wykona¬ ne jako polaczone w jeden zespól i zaopatrzone w urzadzenie hamujace zapobiegajace mimowolne¬ mu obracaniu sie sruby dociskowej.Klucz, opisany powyzej i przedstawiony na za¬ laczonym rysunku moze byc wykonany równiez w innej postaci poszczególnych detali w granicach istotnych cech wynalazku. Tak wiec, na przyklad, ksztalt powierzchni stykowych podkladki dystan¬ sowej i czesci zapadkowej, moze byc odmienny lecz taki aby byl praktycznie wykonalny i zapobiegal 6 calkowicie lub czesciowo albo uniemozliwial obrót rekojesci dokola trzpienia przy nastawianiu sruby dociskowej. Mniej lub wiecej wklesly ksztalt po¬ wierzchni stykowej podkladki "12 i odpowiednio 5 wypukly ksztalt powierzchni stykowej zapadkowej czesci-11 jest takze objety wynalazkiem. PL PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe 10 1. Klucz o nastawnych szczekach, wyposazony w glówke posiadajaca stala szczeke, rekojesc za¬ mocowana na trzpieniu obrotowo w stosunku do glówki i obracajaca sie w plaszczyznie prostopad- 15 lej do osi tego trzpienia, w szczeke ruchoma na¬ stawiana za pomoca wspólpracujacych ze soba ze¬ batki i sruby dociskowej, przy czym sruba docis¬ kowa przesuwana jest osiowo w glówce klucza i jest ustalona w pozycji roboczej za pomoca wy- 20 stajacych, zapadkowych czesci rekojesci oraz za pomoca podkladki dystansowej umieszczonej mie¬ dzy czescia zapadkowa rekojesci i sruba docisko¬ wa, a podkladka zabezpieczona jest przed obraca¬ niem sie dookola osi sruby dociskowej, znamien- 25 ny tym, ze podkladka dystansowa (12) i wystepy zapadkowej czesci (11) rekojesci (3) sa zaopatrzo¬ ne we wspólpracujace ze soba powierzchnie styko¬ we o ksztalcie zapewniajacym, ze linia dzialania sily wypadkowej dzialajacej pomiedzy tymi po- 30 wierzchniami stykowymi przechodzi przez os trzpienia (4) rekojesci (3) nieulegajacej skrecaniu lub obok tej osi w niewielkiej od niej odleglosci.

2. Klucz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze powierzchnie styku podkladki (12) i wystajacych, 35 zapadkowych czesci (11) rekojesci (3) posiadaja wypukly ksztalt, a os podluzna podkladki (12) prze¬ biega wzdluz prostej lub przynajmniej w przybli¬ zeniu po prostej równoleglej do osi zawiasowego trzpienia (4) rekojesci (3). 40

3. Klucz wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze wy¬ pukla powierzchnia dystansowej podkladki (12) jest przynajmniej czesciowo umieszczona w zasie¬ gu czola walca (20) stanowiacego rdzen sruby do¬ ciskowej (7) i jest usytuowana ekscentrycznie 45 w stosunku do osi sruby dociskowej jak równiez przemieszczona w stosunku do osi obrotu reko¬ jesci (3).

4. Klucz wedlug zastrz. 2 i 3, znamienny tym, ze powierzchnia stykowa podkladki dystansowej (12) 50 odpowiadajaca czesci zapadkowej (11) zawiera wy¬ puklosc w ksztalcie litery V o kacie ramion two¬ rzacych wierzcholek tej wypuklosci zawartym w granicach 90° do 180°.

5. Klucz wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze plaszczyzna sieczna kata powierzchni stykowej uksztaltowanej w ksztalcie litery, przecina os sy¬ metrii sruby dociskowej w punkcie umieszczonym po tej samej stronie podkladki (12) gdzie znajduje sie sruba dociskowa. 60

6. Klucz wedlug zastrz. 2 i 3, znamienny tym, ze powierzchnie stykowe maja przynajmniej cze¬ sciowo ksztalt walca o osi walca przynajmniej w przyblizeniu zgodnej z osia zawiasowego trzpie- 65 nia (4) rekojesci (3) klucza.61492

7. Klucz wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ie podkladka dystansowa (12) zawiera dwie po¬ wierzchnie stykowe z których kazda wspólpracuje z jedna z dwu czesci zapadkowych (11), przy czym jnaja one ksztalt cylindryczny lub podobny. 8

8. Klucz wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze powierzchnie stykowe (18) sa pochylone tak, ze dwie zapadkowe czesci (11) maja tendencje do wzajemnego zblizenia sie do si#bie pod wplywem powierzchni stykowych (18) podkladki dystanso¬ wej (12).KI. 87 a, 7 61492 MKP B 25 b, 13/14 21 I2b I2a f^E Fig. 6 18 21 18 PL PL