PL61212B3 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 21.XII.1970 KI. 42 c, 8 MKP G 01 c, 15/00 UKD Twórca wynalazku i TadeuszMlyniec, Limanowa (Polska) wlasciciel patentu: Automatyczny instrument geodezyjny oraz wskaznik mierniczy do tego instrumentu Przedmiotem wynalazku jest automatyczny in¬ strument geodezyjny oraz wskaznik mierniczy do tego instrumentu, sluzacy ido pomiarów odleglosci poziomej1, róznicy wysokosci oraz pomiarów kierom. ków mierzonych punktów w odniesieniu na boki kwadratu pomiarowego.Instrument geodezyjny wedlug patentu glównego nr 57 264, sklada sie z podstawy instrumentu, ramy instrumentu z naniesiona na jednym ramieniu ra¬ my podzialka, lunety geodezyjnej1, listwy pionowej i poziomej z podzialkami i przesuwnymi no¬ niuszami, dwóch suwaków z noniuszami, i dwóch Listew z podzialkami i z noniuszami. In¬ strument pozwala na pomiar wietlkoscli mierzonych bez wykonywania pomiarów katów i dokonywania obliczen tachometrycznych, nie rejestruje jednak tych pomiarów.Niedogodnoscia izatem tego instrumentu jest ko¬ niecznosc odczytywania wyników pomiarów na no- niuszach pirzez lupe i notowanie ich w odpowied¬ nich raptularzach przy równoczesnym prowadzeniu szkiców polowych.DaCsza niedogodnoscia w instrumencie wedlug pa¬ tentu glównego jest komceoznosc stosowania laty redukcyjnej, sluzacej do bezposredniego pomiaru diugosci pod katem prostym do osi celowej i na¬ stawianie odczytanej odleglosci za pomoca noniusza na ruchonieji podzialce przyrzadu.Celem wynalazku jest usunac powyzsze wady.Cel ten zostal osiagniety dziejki temu, ze w ukla- 10 15 20 25 30 dzie pionowym i poziomym instrumentu izamiast podzialek z noniuszami i lupami wprowadzono rów¬ nolegle i obrotowo do listew sruby z tulejami pola¬ czone z licznikami stalymi, które (rejestruja auto¬ matycznie pomiary na tasmie oraz oznaczaja litera¬ mi cyfrowa kolejnosc mierzonych punktów, nato¬ miast •strzalki kierunek spadku terenu. Instrument ponadto zaopatrzony jest w dodatkowa przesuwna lunete, (zamocowana na katowniku przesuwajacym sie w tudel osadzonej w Tamieiniu instrumentu i sluzaca do 'redukcji osi celowej na poziom.Rozwiaizaniie takie instrumentu umozliwia pelna automatyzacje prac geodezyjnych w terenie i me¬ chanizacje wszystkich czynnosci w obsludze instru¬ mentu.Wyinalaizek zostanlie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia automatyczny instrument geodezyjny z luneta stala, fig. 2 — instrument z lu¬ neta stala i przesuwna w widoku z boku, fig. 3 — instrument w przekroju, pnzy spoziomowanych li¬ berach, fig. 4 — wskaznik, a fig. 5 przedstawia tyczke miernicza ze wskaznikiem.Automatyczny instrument geodezyjny fig. 1 skla¬ da sie ze znanej" lunety geodezyjtnej 1 osadzonej obrotowo na osd 2, wspólpracujacej z pozioma list¬ wa 3 umieszczona na podstawie 4 oraz z listwa pio¬ nowa 8 ze sruba osadzona obrotowo w tulei 6 i po¬ laczona z licznikiem stalym 7.Licznik 7 sluzy do mierzemda odczytanej na lacie3 61 212 4 odleglosci i jest obrotowo zwiazany z rama 9 w glównej osi obrotu 10 i lozyska 11. Sruba 12 obra¬ cajaca sie w tulei 13 jest zlaczona z licznikiem stalym 14 przy czym tuleja 13 przesuwa sie po list¬ wie 15 osadzonej w tulei 16. Licznik staly 14 sluzy do odczytywania rejestracji róznicy wysokosci mie¬ rzonego punktu.Licznik 18 wspólpracujacy ze sruba 17 sluzy do odczytywania i rejestracji mierzonej odleglosci po¬ ziomej, zas licznik 20 wspólpracujacy ze sruba 19 sluzy do odczytywania i rejestracji pomiaru* kie¬ runków w odniesieniu na boki kwadratu pomia¬ rowego. Sruba 19 obraca sie w tulei 21, polaczonej za pomoca sworznia 22 z listwa 23 przesuwajaca sie w tuiLei 24.Na tulei 6 osadzony jest przesuwnie takze swo¬ rzen 25, który mozna wysuwac dzwignia 26 i sluzy do sprawnego dzialania urzadzenia stykowego z cze¬ sciami izolatorów 27 i 28 oraz z zarówkami 29 i 30.Przy pomiarze wysokosci i odleglosci poziomej w licznikach 14 i 18 zapalaja sie zarówecizki 29 li 38.Luneta 1 zaopatrzona jest poza tym w srube blo¬ kujaca 31, sluzaca do unieruchomienia lunety w osi poziomej oraz w pokrejtke ruchu drobnego 32 slu¬ zaca do dokladnego ustawienia lunety na cel. Korb¬ ka 33 z uchwytem 34 sluzy do 'recznej obslugi przy¬ rzadu, zas przelacznik 36 z silnikiem elektrycznym 35 do mechanicznej obslugi przyrzadu.Pokretki -ruch-u drobnego 37, 38 i, 39 wspólpracu¬ jace ze srubami 12, 17 i 19, sluza do dokladnego ustawienia lunety na cel, zas pokretka 40 do doklad¬ nego nastawilenia licznika na podwójny odczyt na lacie redukcyjnej. Zacisk sprezynowy 41 posiada sworzen stozkowy 42, oraz ramie 43 i sluzy do usta¬ wienia alidady w odpowiednie otwory '0, 100, 200, 300, 0, oznaczone (przykladowo cyframi 44 i 45 na pierscieniu podstawy limbusu 46. Pirzy obrocie o 360° tworza sie odpowiednie boki kwadratu pomiarowe¬ go 0—100, 100—200, 200—300, 300—400.Pokretka ruchu drobnego 37 wspólpracuje ize sru¬ ba 47, posiadajaca rowek 48, w którym przesuwa sie bolec osadzony w kole zebatym talerzowym, wspólpracujacym iz licznikiem 14.Przelacznikiem 36 mozna uruchomic sillnik elek¬ tryczny w dwu kierunkach poprzez tasmy 49 osai- dzoine w plycie izolacyjnej 50 stykajace sie ze sworzniami 51 na listwie 15, na której sa odizolo¬ wane tasmy 52, po których stykowo przesuwaja sie tuleje sprezynowe osadzone na sworzniach 53.Wylacznikiem 54 mozna spowodowac automatycz¬ na przerwa w doplywie pradu elektrycznego i unie¬ ruchomic silnik. Sprzeg nastawczy skladajacy sie ze sruby 56 oraz pokretki 57, sluzy do nastawienia celu.luneta na zadany kierunek w terenie.Na liczniku 14 .pokretki 58 i 59 sluza do nasta¬ wienia liter, oznaczajacych mienzone przedmioty, zas strzalki kierunek spadku terenu.Przycisk dwuklawiszowy 60 sluzy do uruchamia¬ nia silnika elektrycznego i mechanizmów rejestru¬ jacych wyniki pomiarów na tasmach, w licznikach 14, 18, 20.Automatyczny instrument geodezyjny z dwiema lunetami fig. 2 i fig. 3 wedlug wynalazku, sklada sie z lunety geodezyjnej stalej 1 oraz przesuwnej 61. Luneta przesuwna zamocowana jest na katow- 20 25 30 niku 62 przesuwajacym sie z pretem 63 po rowku 64 w tu^ei 65, osadzonej na ramieniu 6& Na tulei 16 zamocowana jest listwa 15, która przesuwa sie po szynie 67 i moze byc zablokowana sruba 68. Sru- 5 ba 68 sluzy takze do rektyfikacji przyrzadu, za po¬ moca kólka 69 i 71, oraz pierscienia 70 dociskanego sprezyna 72 do wyciecia ukosnego 73.Kólka zebate 74, 75, 76 wspólpracuja przy obrocie ze sruba 77 wyciagu okularowego lunety 1K oraz 61. 10 Pionowa listwa 78 i 79 moze byc unieruchomiona przy pomocy sruby 80, która takze sluzy do rekty¬ fikacji przyrzadu redukujacego dlugosc celowa na poziom i powoduje zaswiecenie sie zarówki 29.W momencie zaswiecenlia sie zarówki na liczniku 1& 14, odczytuje sie i rejestruje mierzona wysokosc, z której odejmujac 50,00 m otrzymuje sie dodatnia róznice wysokosci, zas na liczniku 18 odczytuje sie i rejestruje mierzona odleglosc pozioma, a w licz¬ niku 20 kierunek mierzonego punktu.Libelle 81 i 82 sluza do spoziomowania instru¬ mentu, a wylaczniki 83 do przestawienia go na ste¬ rowanie reczne lub elektryczne. v Wskaznik wg fig. 4, 5 sklada sie z listwy pionowej 85, poruszajacej sie po tyczce mierniczej 84 posia¬ dajacej podzialke 35 cm. Listwe mozna unierucho¬ mic na tyczce srubami 86. Po listwie pionowej 85 porusza sie pozioma listwa 87, oznaczona kreska z wycietym okienkiem 88, sluzacym do nastawienia kreski ma podzlialce odpowiadajacej wysokosci osi celowej lunety stalej, która mozna zablokowac za- . trzaskiem sprezynowym 89.Tyczka 'miernicza pomalowana jest w dwóch ko¬ lorach w odstepach 20 cm dla szybszego ustawienia wskaznika. 35 W celu zmierzenia odleglosci poziomej i wysoko¬ sci oraz kierunku mierzonego punktu w o^lniesieniu na boki kwadratu pomiarowego ustawia sie na sta¬ nowisku instrument z dwiema lunetami i poziomuje sie. go za pomoca libell. 40 Nastepnie w punkcie mierzonym ustawia sie tycz¬ ke miernicza ze wskaznikiem nastawionym na zero podzialki, na granice kolorów i unieruchamia sie go za pomoca srub 86.Kolejno zwailnia sie zatrzask 89 i ustawia sie li- 45 nie celowania w okienku £8 na podzialce, odpowia¬ dajacej wysokosci osi obrotu lunety stalej, Na sta¬ nowisku pomiarowym skierowuje sie wskaznik umieszczony na tyczce na pionowa nitke lunety stalej, zwalnia sie. nastepnie zacisk 41 i obraca 50 alidade w ten sposób, aby sworzen stozkowy 42 wsunal sie w odpowiedni otwór na pierscieniu pod¬ stawy limbusu. Nastawia sie ostrosc obrazu w obu lunetach sruba 77 i uruchamia sie przelacznikiem 36 silnik elektryczny 35, który kieruje lunete na 55 tyczke.Nastepnie zwalniamy srube 31 i recznie ustawia¬ my pozioma nitke w lunecie stalej na pozioma kre¬ ske na listwie 87, dokladnie na cel pokretkami 32 d 39. Po przestawieniu przelacznika 34 uruchamia sie sidnik elektryczny przy pomocy przelaczniika 36, który kieruje pozioma nitke w lunecie przestawnej na pozioma kreske wskaznika. ''"7;'•' .Dokladne ustawienie styku sworznia £5 z piono- 65 wa listwa 28 wykonuje sie przy pomocy pokretki 6061212 ruchu drobnego 37, do momentu zaswiecenia sie zarówki.Kolejno odczyttujemy na liczniku 14 róznice wy¬ sokosci, izas w liczniku 18 mierzona odleglosc pozio¬ ma, a w liczniku 20 kierunek mierzonego punktu w odniesieniu na boki kwadratu pomiarowego. W liczniku 14 pokretka 58 nastawia sie odpowiednie litery, któsre oznaczaja mierzone przedmioty w te¬ renie np. P — punkt poligonowy, K — kamien, S — slup, D — drzewo itd. Pokretka 59 nastawiamy strzalki oznaczajace kierunek spadku terenu dla interpolacji! warstwie i mnoznika dla skali rysun¬ ku. Przy nacisnieciu przycisku 60 wszystkie wyniki pomiarów zostaja zarejestrowane w trzech liczni¬ kach stalych na tasmach. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia paten to w e 1. Automatyczny instrument geodezyjny, ilozony z podstawy zamocowanej na statywie, oraz z osa- 15 dzonej obrotowo na tej podstawie ramy, z ulozys- kowana w niej luneta geodezyjna z libella, oraz iz dwóch ukladów polaczonych z luneta, przy czym uklad pionowy i uklad poziomy posiadaja listwy z podzialkami zaopatrzone w noniusze, oraz w po¬ laczone z noniusizami lupy wedlug patentu Nr 57 264, znamienny tym, ze uklad pionowy i poziomy za¬ miast podzialek i noniuszów z lupami, posiada za¬ mocowane równolegle i obrotowo do listew <3, 8, 9, 15) sruby (5, 12, 17, 19) polaczone z licznikami (7, 14, 18, 20), a na srubach zamocowane sa przesuwnie tuleje (6, 13, 21), ponadto posiada dodatkowa prze¬ suwna lunete (61) (zamocowana na katowniku (62), który przesuwa sie w tulei (65) osadzonej w ramie¬ niu (instrumentu (66).

2. Wskaznik mierniczy do instrumentu wedlug zastrz. 1, skladajacy sie z listwy pionowej i prze¬ suwnej poziomej, znamienny tym, ze w listwie po¬ ziomej jest wyciete okienko (88). Fig. iKI. 42 c, 8 61212 MKP G 01 c, 15/00 65 77 fis- 2KI. 42 c, 8 61212 MKP G 01 c, 15/00 ng.3KI. 42 c, 8 61212 MKP G 01 c, 15/00 Fig. 4 * Fig. 5 Bltk 2876/70 r. 230 egz. A4 PL PL