PL60983B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 20.VIII.1970 60983 KI. 22 g, 3/02 MKP C 09 d, 3/02 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Eugeniusz Bialkowski, Franciszek Kacprzak, Zdzislaw Swiderski Wlasciciel patentu: Instytut Przemyslu Organicznego, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania trwale zabarwionych srodków blonotwórczych Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia trwale zabarwionych srodków blonotwórczych sluzacych do otrzymywania barwnych powlok na róznych podlozach szczególnie na skórze i papierze.Dotychczas otrzymywano barwne powloki spo¬ sobem mechanicznego mieszania róznych termo¬ plastycznych i termoutwardzalnych srodków blo¬ notwórczych z pigmentami. Tak wytworzone barw¬ ne preparacje po odpowiednim rozcienczeniu wo¬ da nanoszono na skóre lub papier, przy pomocy pedzla, szczotki, pistoletu natryskowego, maszyny oblewowej, metodami drukarskimi lub przez za¬ nurzenie.W otrzymanych w ten sposób powlokach sub¬ stancja barwna jest zwiazana jedynie fizycznie ze srodkiem blonotwórczym. Efektem ujemnym ta¬ kiego powiazania jest mala odpornosc powlok na wode.Celem wynalazku jest wytworzenie trwale za¬ barwionych srodków blonotwórczych nie wykazu¬ jacych wyzej wymienionych wad. Cel ten zostal osiagniety przez chemiczne zwiazanie barwnika ze srodkiem blonotwórczym, co zapewnia duza trwa¬ losc uzytkowa otrzymanych preparacji.Sposób wytwarzania trwale zabarwionych srod¬ ków blonotwórczych wedlug wynalazku polega na tym, ze barwniki reaktywne o ogólnych wzorach 1, 2, 3, 4 przedstawionych na rysunkach, w któ¬ rych B oznacza nosnik ugrupowania chromoforo- 2 wego, kondensuje sie w srodowisku wodnym z blo- notwórczymi substancjami bialkowymi takimi jak kazeina, albumina, zelatyna, posiadajacymi wolne grupy funkcyjne jak karboksylowa, aminowa, imi- B nowa.Reaktywnosc tych barwników jest zwiazana z charakterem ich grup funkcyjnych takich jak: atom chloru, grupa akrylowa lub grupa sulfoestro- wa. Wymienione grupy funkcyjne posiadaja zdol¬ nosc reagowania w srodowisku wodnym przy pH 5—11 z grupami hydroksylowymi celulozy lub gru¬ pami karboksylowymi, aminowymi wzglednie imi- nowymi substancji bialkowych takich jak kazeina kwasowa, albumina, klej skórny czy zelatyna.Kondensacje prowadzi sie przy pH 5—11, korzyst¬ nie 7—10 w temperaturze 20—100°C korzystnie 50—80°C. Jako srodki alkalizujace dodaje sie eta- noloamine i/lub wodorotlenki alkaliczne i/lub sole metali alkalicznych takich kwasów jak: fosforo¬ wego, weglowego, octowego.Dla uzyskania odpowiedniej plynnosci wytwo¬ rzonych preparatów oraz wlasciwej twardosci po¬ wlok kondensacje prowadzi sie w obecnosci kar- 25 bamidów i/lub tiokarbamidów korzystnie moczni¬ ka, tiomocznika, E-kaprolaktamu lub ich miesza¬ nin oraz do produktów kondensacji dodaje sie srodki zmiekczajace takie jak: alkohole dwu- lub wielowodorotlenowe, produkty polimeryzacji tlen- 30 ku etylenu, produkty polikondensacji tlenku ety- 10 15 20 6098360983 4 lenu z kwasami, alkoholami i aminami tluszczo¬ wymi o dlugosci lancueha weglowego od Ce do C22 oraz z fenolami i/lub krezolami lub ich mie¬ szaniny.Otrzymane preparaty wedlug wynalazku miesza¬ ja sie dobrze z innymi barwnymi lub bezbarwny¬ mi srodkami wiazacymi typu zarówno termopla¬ stycznego jak i termoutwardzalnego. Mozna je takze stosowac wspólnie z róznymi preparacjami pigmentowymi. Wytworzone preparacje sposobem wedlug wynalazku mozna stosowac do wykoncza¬ nia skóry, do barwienia papieru w masie i po¬ wierzchniowo oraz do otrzymywania barwnych powlok na róznych podlozach. Zywosc odcieni barwników reaktywnych pozwala uzyskac pelna game kolorów, a przy zastosowaniu z preparacja¬ mi pigmentowymi wplywa ozywiajaco na ich od¬ cien. Uzyskane powloki posiadaja doskonala od¬ pornosc na wode.Przyklad I. Do 10 czesci wagowych e-ka- prolaktamu rozpuszczonego w 50 czesciach wago¬ wych wody w temperaturze 40°C, dodaje sie 15 czesci wagowych kazeiny kwasowej i 2 czesci wa¬ gowe trójetanoloaminy w rozpuszczonej w 8 czes¬ ciach wagowych wody, calosc miesza sie i ogrze¬ wa stopniowo do 70°C. Po uplywie 45 minut po¬ biera sie próbe celem stwierdzenia calkowitego rozpuszczenia kazeiny, pH wynosi 7,5—8,0. Na¬ stepnie dodaje sie 2 czesci wagowe barwnika re¬ aktywnego otrzymanego przez sprzeganie kwasu 2-naftyloamino-4,8-dwusulfonowego z 3-toluidyna i kondensacje otrzymanego produktu z chlorkiem cyjanurowym oraz 1 czesc wagowa trójetanolo¬ aminy rozpuszczonej w 4 czesciach wagowych wo¬ dy i dalej miesza przez okolo 45 minut w tempe¬ raturze 65°—75°C i dodaje sie 1 czesc wagowa mydla fenolowego. Gotowy preparat jest gesta ciecza barwy zóltej.Przyklad II. 5 czesci wagowych mocznika rozpuszcza sie w 50 czesciach wagowych wody w temperaturze 50°C. Przy mieszaniu dodaje sie 3 czesci wagowe barwnika reaktywnego bedacego kompleksem miedziowym estru kwasu siarkowego produktu sprzegania 4-P-hydroksyetylosulfonylo-2- aminoanizolu z kwasem l-acetyloamino-8-naftolo- -3,6-dwusulfonowym i S czesci wagowych albumi¬ ny oraz 10 czesci wagowych kazeiny kwasowej (uprzednio dobrze sproszkowanych), po czym do¬ daje sie stopniowo 2 czesci wagowe trójetanolo¬ aminy rozpuszczone w 8 czesciach wagowych wo¬ dy. Calosc miesza sie w temperaturze 60—70°C przez 1 godzine przy pH 7,5—8,0. Nastepnie doda¬ je sie 5 czesci wagowych glikolu etylenowego, 3 czesci wagowe srodka zmiekczajacego bedacego produktem polimeryzacji tlenku etylenu i 1 czesc wagowa mydla fenolowego rozcienczone uprzednio 8 czesciami wagowymi wody. Po 10 minutowym mieszaniu otrzymuje sie gotowy produkt o czer- wono-fioletowym zabarwieniu i konsystencji ge¬ stego syropu.Przyklad III. Do 8 czesci wagowych e-ka- prolaktamu rozpuszczonego w 50 czesciach wago¬ wych wody w temperaturze 40°C przy mieszaniu dodaje sie na przemian 12 czesci wagowych sprosz¬ kowanej kazeiny kwasowej i 2 czesci wagowe sproszkowanego kleju skórnego oraz 2 czesci wa¬ gowe trójetanoloaminy rozcienczonej 8 czesciami 5 wagowymi wody, calosc przy mieszaniu ogrzewa sie do temperatury 70°C i miesza przez okolo pól --¦ godziny przy pH 7,5—8. Nastepnie dodaje sie 3 czesci wagowe barwnika reaktywnego bedacego estrem kwasu siarkowego produktu sprzegania 10 4-aminotolueno-2-N- (P-hydroksyetylo) sulfonamidu z l-[3'- (N-hydroksyetylo) sulfonamidom-metylo] fenyló-3-metylo-5-pirazolonem, i 1 czesc wagowa ortofosforanu trójsodowego rozpuszczonego w 6 czesciach wagowych wody. Po dodaniu soli alka- l6 licznej miesza sie pól godziny i dodaje 5 czesci wagowych produktu polimeryzacji tlenku etylenu i 1 czesc wagowa mydla fenolowego rozpuszczo¬ nych w 10 czesciach wagowych wody. Powstaly preparat jest gesta ciecza barwy jaskrawo zóltej.QQ ......Przyklad IV. 2 czesci wagowe mocznika i 4 czesci wagowe e-kaprolaktamu rozpuszcza sie w 50 czesciach wagowych, cieplej wody. Nastepnie przy mieszaniu dodaje sie na przemian 12 czesci wagowe rozdrobnionej kazeiny kwasowej i 3 czes¬ ci wagowe zmielonej zelatyny oraz 2,5 czesci wa¬ gowe trójetanoloaminy rozpuszczonej w 6,5 czes¬ ciach wagowych wody. Calosc mieszajac ogrzewa sie do temperatury 65°C i po rozpuszczeniu sklad¬ ników, przy pH 7—8 wprowadza sie 2,5 czesci wa- gowych barwnika reaktywnego bedacego estrem kwasu l-amino-4-akryloiloaminoantrachino-2-kar- boksylowego oraz 1 czesc wagowa trójetanoloami¬ ny rozcienczonej 5 czesciami wagowymi wody.Nastepnie dodaje sie 5 czesci wagowych produktu ** polimeryzacji tlenku etylenu i 1 czesc wagowa mydla fenolowego rozcienczonego 10 czesciami wa¬ gowymi wody. Otrzymany preparat jest gesta cie¬ cza barwy niebiesko-fioletowej. 40 Przyklad V. Do 8 czesci wagowych e-ka¬ prolaktamu rozpuszczonych w 50 czesciach wago¬ wych wody przy mieszaniu dodaje sie 2 czesci wa¬ gowe barwnika reaktywnego bedacego produktem sprzegania kwasu sulfanilowego z kwasem 2-amino- 45 -5-naftolo-7-suKonowym i kondensacji z chlorkiem cyjanurowym, 0,5 czesci wagowych barwnika re¬ aktywnego bedacego produktem sprzegania kwasu -4-toluidyno-3-sulfonowego z kwasem l-amino-8- -naftolo-3,6-dwusulfonowym i kondensacji z chlor- 50 kiem cyjanurowym i 0,5 czesci wagowych barwnika reaktywnego bedacego produktem sprzegania kwa¬ su 4-aminodwufenyloamino-2-sulfonowego z kwa¬ sem l-amino-8-naftolo-3,6-dwusulfonowym i kon¬ densacji z chlorkiem cyjanurowym, po czym wkra- 55 pla sie 2 czesci wagowe trójetanoloaminy rozpusz¬ czonej w 8 czesciach wagowych wody, dodaje sie 15 czesci wagowych drobno zmielonej kazeiny kwaso¬ wej i w temperaturze 65°C przy pH 6—8 miesza przez 1 godzine. Po stwierdzeniu jednorodnosci 60 preparatu dodaje sie 3 czesci wagowe glikolu ety¬ lenowego i 2 czesci wagowe siarczanowanego pro¬ duktu przylaczenia tlenku etylenu do alkoholu oleinowego rozpuszczone w 10 czesciach wago¬ wych wody i 1 czesc wagowa mydla fenolowego. eg Calosc miesza sie jeszcze kilka minut. Otrzymuje60983 sie gotowy preparat w postaci gestej cieczy o za¬ barwieniu brunatnym. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania trwale zabarwionych srodków blonotwórczych sluzacych do sporzadza¬ nia farb wodnych do barwienia róznych podlozy szczególnie skóry i papieru, znamienny tym, ze barwniki reaktywne o ogólnych wzorach 1, 2, 3, 4, w których B oznacza nosnik ugrupowania chro- moforowego, kondensuje sie w srodowisku wod¬ nym z blonotwórczymi substancjami bialkowymi posiadajacymi wolne grupy funkcyjne, takie jak karboksylowa, aminowa, iminowa, przy czym kon- 15 densacje prowadzi sie w obecnosci karbamidu, korzystnie mocznika, tiokarbamidu, korzystnie tio¬ mocznika, E^kaprolaktanu lub ich mieszanin.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kondensacje prowadzi sie w zakresie pH 5—11, najkorzystniej w zakresie pH 7—10, w tempera¬ turze 20—100°C najkorzystniej 50—80°C.

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do produktów kondensacji dodaje sie znane srodki zmiekczajace, najkorzystniej alkohole dwu- lub wielowodorotlenowe, produkty polimeryzacji tlen¬ ku etylenu, produkty polikondensacji tlenku ety¬ lenu z kwasami, alkoholami i aminami tluszczo¬ wymi o dlugosci lancucha weglowego od Ce do C22 oraz z fenolami i/lub krezolami lub ich miesza¬ niny. /"i 8-NH-C p Wtór i Wtór Z B-sol-lin-c»rC»z-°so*m W*6r3 Afcor 4 PL PL